ร้านหนังสือลุงทองมีสาขาอยู่ที่ไหนบ้างในประเทศไทย

เดินเข้าไปในตรอกเล็กๆหลังวัดพระแก้วเมื่อเดือนที่แล้ว เจอร้านหนังสือเก่าของลุงทองตั้งอยู่ใต้ต้นโพธิ์ใหญ่ ตัวร้านเป็นบ้านไม้สีน้ำตาลเข้ม ดูโบราณแต่สะอาดตา ลุงชอบนั่งอ่านหนังสืออยู่ริมหน้าต่างเสมอ มีทั้งหนังสือหายากยุค 2500 นิยายแปลเก่าๆ ไปจนถึงการ์ตูนไทยเล่มแรกๆ ราคาเริ่มต้นที่ 20 บาท แต่ของดีๆมักถูกเก็บไว้ในตู้กระจกด้านหลัง ถามลุงเขาใจดีจะช่วยหาให้ บรรยากาศร้านชวนให้นึกถึงห้องสมุดส่วนตัวมากกว่าที่ขายของ

แค่อยากเล่าว่าฉันติดตามการถ่ายทำ 'ดอกส้มสีทอง' มาตั้งแต่ได้ยินข่าวครั้งแรก และสิ่งที่ชัดเจนก็คือโปรดักชั่นกระจายโลเคชันไปหลายพื้นที่ในประเทศ ส่วนใหญ่จะเห็นฉากเมืองใหญ่ถ่ายทำในกรุงเทพฯ ทั้งสตูดิโอสำหรับฉากภายในและโลเคชันกลางเมืองอย่างตลาดเก่า ถนนแคบ ๆ หรือย่านชุมชนที่ให้บรรยากาศใกล้ชิดชีวิตคนเมือง ขณะเดียวกันฉากชนบทและบ้านสวนที่ต้องการความเรียลก็ย้ายออกไปถ่ายต่างจังหวัด เช่น บริเวณที่มีสวนผลไม้และทุ่งกว้าง ซึ่งช่วยให้เรื่องลงตัวระหว่างความทันสมัยกับรากเหง้า ฉันชอบความสมดุลนี้ เพราะฉากริมแม่น้ำกับตลาดชุมชนเล็ก ๆ ช่วยเติมชีวิตให้ตัวละครอย่างไม่น่าเชื่อ

แวะร้านลุงทองทีไรเหมือนได้ย้อนยุคกลับไปสมัยเด็กทุกที! ที่นี่เป็นร้านหนังสือเก่าที่เก็บหนังสือหลากหลายยุคไว้มากมาย ทั้งการ์ตูนไทยยุค 90 อย่าง 'ขายหัวเราะ' หรือ 'หนูหิ่น' แบบที่หายากแล้ว ส่วนวรรณกรรมก็มีทั้ง 'สี่แผ่นดิน' ฉบับพิมพ์เก่าไปจนถึงนิยายแปลคลาสสิกอย่าง 'The Godfather' ที่ปกเริ่มเหลืองแล้วแต่ยังทรงคุณค่า จุดเด่นที่น่าประทับใจคือส่วนหนังสือวิชาการมือสองที่ลุงทองคัดสรรมาอย่างดี ตั้งแต่ตำราแพทย์ยุคแรกๆ ไปจนถึงหนังสือช่างหายาก บางเล่มมีลายมือเจ้าของเดิมจดโน้ตไว้ริมขอบกระดาษ เหมือนได้สัมผัสประวัติศาสตร์ผ่านตัวหนังสือเลยล่ะ เวลามีลูกค้าใหม่ลุงทองมักจะยิ้มกว้างแล้วบอกว่า 'เลือกชมๆ ครับ หนังสือแต่ละเล่มมีเรื่องราวของมัน'

การไปตามหาโลเคชันที่ใช้ถ่ายทำฉากแบบ 'เด็กวัด' ในเมืองไทยเป็นงานที่ทำให้ใจเต้นทุกครั้ง เพราะแต่ละที่ให้บรรยากาศและเรื่องเล่าที่ต่างกันสุดใจ ผมชอบเริ่มจากอยุธยาเป็นพิเศษ เพราะพื้นที่เก่าแก่และอาคารสถาปัตยกรรมโบราณช่วยสร้างฉากหลังให้รู้สึกย้อนยุคได้แบบไม่ต้องตกแต่งมาก วัดเก่า ๆ และซากปรักหักพังตามอุทยานประวัติศาสตร์มักถูกเลือกเพราะมีเส้นสายของเสาอิฐและเจดีย์ที่บอกเวลาได้ชัดเจน แม้กระทั่งตรอกเล็กๆ ริมแม่น้ำในตัวเมืองก็ให้มู้ดที่เข้มข้น เหมาะกับฉากเด็กวัดที่มีความเคร่งครัดหรือการฝึกวัตร อีกมุมที่ผมหลงรักคือภาคเหนือ—เชียงใหม่และสุโขทัยมีวัดไม้และพระอารามที่ยังคงความเรียบง่ายของชีวิตวัดชนบท ผ้าโทนสีฝุ่น ลมผ่านซุ้มประตูไม้ และโรงเรียนวัดที่เด็กๆ มารวมตัวกันเพื่อกราบพระ ล้างจาน หรือเล่นกันหลังบิณฑบาต ช็อตพวกนี้ให้ความรู้สึกอบอุ่นและเปราะบางในเวลาเดียวกัน ส่วนลพบุรีหรือบางอำเภอในภาคกลางก็มีหมู่บ้านที่ยังคงวิถีชุมชนเดิมๆ—เหมาะกับการถ่ายฉากชีวิตประจำวันของเด็กวัดที่ต้องมีปฏิสัมพันธ์กับคนท้องถิ่น ในกรุงเทพฯ เองก็มีมุมที่ใช้เป็นโลเคชันบ่อย เช่น ย่านชุมชนริมน้ำ วัดเก่าในเขตพระนคร หรือซอยเล็กๆ ที่ยังเก็บบรรยากาศสมัยก่อนไว้ได้ การถ่ายทำในเมืองใหญ่ให้ความสะดวกด้านโลจิสติกส์แต่ก็ต้องระวังเรื่องเสียงและผู้คน ในทางกลับกัน การย้ายไปถ่ายในชนบทจะได้ความเป็นธรรมชาติเต็ม ๆ แต่ทีมงานต้องเตรียมกันให้ดี ทั้งเรื่องที่พักและความเคารพต่อพื้นที่วัด สรุปว่าถ้าถามว่าฉากแบบ 'เด็กวัด' อยู่ที่ไหนบ้างในไทย ฉันมองว่าไม่ได้จำกัดแค่จังหวัดใดจังหวัดหนึ่ง แต่กระจายตัวตามวัดโบราณ เมืองเก่า และหมู่บ้านชนบทที่ยังรักษาวิถีวัดไว้ ทั้งอยุธยา เชียงใหม่ สุโขทัย ลพบุรี และบางมุมของกรุงเทพฯ ต่างมีเสน่ห์เฉพาะตัว การไปยืนตรงนั้นแล้วได้ดูเด็กวัดเล่นหรือทำวัตร มันเติมเต็มความเข้าใจในเรื่องราวได้มากกว่าการดูในจอหลายเท่า

ร้านหนังสือลุงทองเป็นจุดนัดพบของคนรักการอ่านในย่านนี้มานาน แถวบ้านผมรู้กันดีว่าลุงเปิดบริการทุกวันไม่เว้นแม้แต่ช่วงเทศกาล ตารางเวลาปกติจะเริ่มตั้งแต่ 9:00 น. ไปจนถึง 19:00 น. แต่ถ้าเป็นวันเสาร์-อาทิตย์ จะปิดเร็วขึ้นสักหน่อยราว 18:00 น. สิ่งที่พิเศษคือบางวันลุงอาจยืดเวลาปิดออกไปหากมีลูกค้ายังนั่งอ่านหนังสืออยู่ ผมเคยเห็นลุงคอยเปิดไฟให้กลุ่มนักเรียนมัธยมที่มานั่งติวหนังสือจนเกือบสองทุ่ม ลุงบอกเสมอว่าช่วงสอบไม่ต้องกังวลเรื่องเวลา ปกติแล้วถ้าโทรไปถามล่วงหน้าลุงก็ยินดีปรับเวลาให้ตามความเหมาะสม บรรยากาศในร้านช่วงเย็นๆ นี่เหมาะมากที่จะหยิบนิยายสักเล่มมานั่งเสพย์故事ระหว่างจิบชาร้อนๆ แสงไฟสีเหลืองอ่อนกับเสียงเพลงแจ๊ซเบาๆ ทำให้รู้สึกเหมือนอยู่บ้านหลังที่สอง

นึกถึงบรรยากาศร้านหนังสือเล็กๆ ที่มีกลิ่นกระดาษใหม่ผสมกับความเก่าแก่ของหนังสือมือสองเลยนะ ตอนนี้ที่ร้านลุงทองเค้ามีโปรโมชั่นน่าลองมากๆ โดยเฉพาะส่วน 'หนังสือคลาสสิคย้อนยุค' ที่ลดสูงสุดถึง 50% สำหรับสมาชิก ถ้าใครยังไม่เป็นสมาชิกก็สมัครได้ฟรีที่ร้าน แถมได้ส่วนลดเพิ่ม 10% ในวันสมัครอีกด้วย อีกโปรที่ฮิตคือ 'เซตนักอ่านตัวยง' ที่เอาหนังสือแนวเดียวกัน 3 เล่มมาแพคในราคา 2 เล่ม เหมาะมากสำหรับคนที่ชอบอ่านแบบจุใจๆ โดยเฉพาะนิยายแปลอย่าง 'The Alchemist' หรือ '1984' ที่มักถูกหยิบมารวมในเซตนี้ บางทีเจอหนังสือเซอร์ไพรส์ในเซตด้วยนะ ช่วงบ่ายๆ จะมีรถเข็นขนมกับชาเขียวร้อนแจกฟรีสำหรับลูกค้าที่ซื้อเกิน 500 บาท ทำให้การนั่งอ่านหนังสือที่มุมเล็กๆ ในร้านรู้สึกอบอุ่นเหมือนอยู่บ้านเลยล่ะ

ชื่อสถานที่เด่นที่สุดที่ผมเชื่อมโยงกับ 'เลือดสุพรรณ' คือจังหวัดสุพรรณบุรีเอง เพราะบรรยากาศชนบทและตลาดเก่าที่ใช้เป็นฉากหลักมันให้โทนเรื่องได้ชัดเจน เมื่อดูซีนที่มีหมอกยามเช้าและทุ่งนากว้างๆ ผมจำภาพถนนดินเล็กๆ ขนาบด้วยบ้านไม้เก่าและวัดท้องถิ่นได้ชัด — หลายซีนถ่ายใกล้ตัวเมืองสุพรรณบุรี บริเวณอนุสาวรีย์ดอนเจดีย์และชุมชนริมแม่น้ำท่าจีนช่วยเติมรายละเอียดให้เรื่องดูมีราก ความรู้สึกของชุมชนเล็กๆ ถูกถ่ายทอดผ่านตลาดเช้า แผงขายของ และคนรุ่นเก่าที่นั่งคุยกันริมทาง โทนภาพรวมคือน้ำหนักของพื้นที่ชนบทที่แท้จริง ไม่ใช่ฉากที่ถูกจำลองในสตูดิโอ ทำให้ทุกฉากมีความเป็นของจริงอยู่ในรายละเอียดเล็กๆ อย่างป้ายร้านไม้ ลายกระเบื้องเก่า และเสียงจิ้งหรีดที่เติมบรรยากาศ ผมชอบที่มันไม่พยายามทำให้สวยเกินจริง แต่เลือกเก็บความเป็นชีวิตของคนท้องถิ่นเอาไว้

บอกได้เลยว่าการตามหา 'ลุงทอง' ฉบับทางการไม่ต่างจากการล่าแผ่นทองในร้านหนังสือสมัยก่อน — มีทั้งที่หาซื้อได้ทันทีและที่ต้องรอการพิมพ์เพิ่ม โดยทั่วไปฉันมักเริ่มที่ร้านหนังสือใหญ่ ๆ เช่นสาขาใหญ่ของร้านหนังสือประจำเมืองที่มักสต็อกหนังสือไทยขาย พร้อมกับเว็บสโตร์ของร้านนั้น ๆ ที่มีทั้ง 'นายอินทร์' 'ซีเอ็ด' และ 'B2S' ซึ่งมักจะรับของตรงจากสำนักพิมพ์ นอกจากนี้ยังมีความเป็นไปได้ที่จะเจอฉบับทางการบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซอย่าง Shopee หรือ Lazada แต่สำคัญคือมองหาร้านค้าของผู้จัดจำหน่ายหรือสำนักพิมพ์อย่างชัดเจนเพื่อให้แน่ใจว่าเป็นของแท้ อีกช่องทางที่ฉันใช้บ่อยคือตรวจเช็กกับสำนักพิมพ์โดยตรง — บางครั้งสำนักพิมพ์จะประกาศจำหน่ายผ่านเว็บไซต์หรือเพจของตนเอง รวมถึงงานสัปดาห์หนังสือซึ่งมักมีฉบับพิเศษหรือพิมพ์ครั้งใหม่ออกมา ถ้าใครสะสมหนังสือเก่าก็อาจต้องรอที่งานหนังสือหรือตามกลุ่มแลกเปลี่ยน แต่ถาต้องการอ่านทันทีให้ลองเช็กเวอร์ชันอีบุ๊กบนแพลตฟอร์มอ่านหนังสือไทยด้วย การตามหาเหมือนเดินชมชั้นวรรณกรรมอย่าง 'ขุนช้างขุนแผน' — ต้องอาศัยความอดทนแต่ผลลัพธ์มักคุ้มค่า

พูดถึงโลเคชันของ 'แฟนเดย์' แล้ว ภาพที่โผล่มาในหัวมักเป็นการผสมระหว่างซีนในเมืองใหญ่กับบรรยากาศชายทะเลที่ละมุน ฉากส่วนใหญ่ถ่ายทำในกรุงเทพฯ โดยใช้พื้นที่สาธารณะในย่านใจกลางเมืองเป็นแบ็กกราวด์ ทั้งถนนที่มีชีวิตชีวา คาเฟ่เล็ก ๆ และมุมอพาร์ตเมนต์ที่ให้ฟีลใกล้ชิดผู้คน ซึ่งทำให้หลายฉากดูเหมือนเรื่องราวที่อาจเกิดขึ้นจริงในชีวิตประจำวันของคนกรุงเทพฯ นอกจากฉากในเมืองแล้ว ก็มีการยกกองไปถ่ายฉากชายหาดที่ให้ความรู้สึกโรแมนติกและผ่อนคลาย ทะเลในหนังให้ความรู้สึกคุ้นเคย ไม่ได้ใช้โลเคชันที่หวือหวาแต่เลือกมุมที่อ่านอารมณ์ตัวละครออกได้ง่าย การถ่ายทำในพื้นที่ริมทะเลยังมีการใช้โรงแรมและพื้นที่สาธารณะใกล้ชายหาดเป็นฉากรอง ทำให้ภาพรวมของหนังมีทั้งความเป็นเมืองและความสงบของท้องทะเลสลับกันไป อีกส่วนที่ชอบคือซีนในสตูดิโอหรือฉากอินดอร์ซึ่งเซ็ตขึ้นมาอย่างละเอียด พื้นที่ในร่มเหล่านี้ช่วยให้ทีมถ่ายทำควบคุมแสงและบรรยากาศได้มากขึ้น ฉากเหล่านี้ผสมกับช็อตถ่ายนอกสถานที่ได้อย่างกลมกลืน ทำให้หนังไม่รู้สึกหลุดจากบริบทของสถานที่จริง ใครอยากตามรอยก็สามารถเดินดูมู้ดของหนังได้จากย่านกลางเมืองและชายหาดที่หนังเลือกมา เป็นการผสมที่ทำให้เรื่องราวดูสมจริงและอบอุ่นในเวลาเดียวกัน

ภาพวิวภูเขาที่โผล่มาในฉากเปิดของ 'สายลมรักในฤดูหนาว' ยังติดตาฉันอยู่เสมอ เมื่อดูฉากนั้นแล้วรู้สึกเหมือนได้หายใจเอาอากาศหนาวเข้าปอดจริง ๆ ฉันชอบเริ่มเล่าแบบนี้เพราะส่วนใหญ่ฉากภูเขาและหมอกที่เห็นในซีรีส์มักจะถ่ายทำที่ทางภาคเหนือของไทย แถวจังหวัดเชียงใหม่มีฉากตลาดเช้าและคาเฟ่ริมทางที่ดูอบอุ่นจนน่าจะมาจากย่านนิมมานฯ และโบราณสถานเล็ก ๆ ใกล้คูเมืองถูกใช้เป็นฉากเดินเล่นของตัวละคร นอกจากนั้น บางซีนที่ต้องการทิวทัศน์เขียวขจีและทะเลหมอกก็มักยกกองไปถ่ายกันที่อำเภอปายของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ซึ่งถนนคดเคี้ยวและสะพานไม้เล็ก ๆ กลายเป็นฉากโรแมนติกได้อย่างลงตัว ส่วนฉากในตัวเมืองที่มีแม่น้ำล้อมรอบและตลาดกลางคืน ฉากเหล่านั้นให้ความรู้สึกคล้ายกับบางมุมของกรุงเทพฯ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา รวมถึงตรอกซอยที่มีร้านกาแฟสไตล์วินเทจ ส่วนฉากบ้านพักตากอากาศในเขตชนบทที่เห็นทุ่งกว้าง ๆ และไร่องุ่น อาจมาจากพื้นที่ภาคกลางหรือเขาใหญ่ ซึ่งให้บรรยากาศเย็นสบายและเปลี่ยนโทนจากเมืองใหญ่ได้ดี ฉันหลงรักการจับมู้ดและโทนของสถานที่หลายแบบมาเรียงต่อกัน ทำให้แต่ละตอนมีสีสันแตกต่างกันไป ไม่ว่าจะเป็นแสงเช้าบนยอดดอยหรือไฟจากร้านเล็ก ๆ ในเมือง ต่อให้จำรายละเอียดทุกโลเคชันไม่ได้ทั้งหมดก็ยังชอบวิธีการถ่ายภาพที่ทำให้ไทยทั้งหลายดูอบอุ่นและโรแมนติกมากขึ้น