วิธีเก็บรักษาหนังสือมังงะไม่ให้เหลือง

แสงและความชื้นคือศัตรูตัวฉกาจของมังงะเลยทีเดียว เคยพยายามหลายวิธีจนพบว่าวิธีประหยัดแต่ได้ผลคือใช้ผ้าสาลูสีเข้มคลุมชั้นหนังสือ ป้องกันแสงได้ดีแถมดูดีด้วย สำหรับพื้นที่ชื้น แนะนำให้วางถ่านชาร์จไฟเก่าๆ ไว้ในชั้น (ยังใช้ได้นะ) มันช่วยดูดความชื้นได้แบบไม่คาดคิด

เวลาอ่านควรใช้ที่คั่นหนังสือแทนการพับมุม และหลีกเลี่ยงการกินขนมไปอ่านไป เพราะคราบอาหารก็เร่งการเสื่อมสภาพได้ หมั่นทำความสะอาดชั้นหนังสือทุกเดือนด้วยผ้าแห้ง เพื่อไม่ให้ฝุ่นจับหนาเกินไป

ความจริงแล้วกระดาษจะเหลืองตามธรรมชาติอยู่แล้ว แต่เราชะลอได้! ประสบการณ์ส่วนตัวคือเก็บมังงะในกล่องพลาสติกแบบมีฝาปิด เมื่อปีก่อนเจอฉบับพิมพ์ครั้งแรกของ 'One Piece' เล่มเก่าในสภาพดี เพราะเจ้าของเดิมเก็บในกล่องกันความชื้นแบบพิเศษ

อุณหภูมิก็มีผล ไม่ควรเก็บในที่ร้อนเกิน 25 องศา โรงเก็บของร้อนๆ เป็นศัตรูตัวร้ายเลยล่ะ บ้านผมแก้ปัญหาโดยติดแอร์ในห้องเก็บของ เปิดแค่ 26-27 องศาก็เพียงพอแล้ว การเรียงหนังสือก็สำคัญ อย่าแน่นเกินไปจนอากาศไม่ถ่ายเท ใช้ที่คั่นหนังสือช่วยให้มีช่องว่างพอให้ลมผ่าน

เคล็ดลับเด็ดอีกอย่างคือหมุนหนังสือทุก 3 เดือน เพื่อไม่ให้ด้านใดด้านหนึ่งรับน้ำหนักหรือแสงนานเกินไป

เรื่องนี้เป็นปัญหาคลาสสิกที่คนรักมังงะทุกคนต้องเจอเลยนะ เคยสังเกตไหมว่าหนังสือที่วางบนชั้นนานๆ จะเริ่มเปลี่ยนสี แม้แต่ฉบับเก่าที่เรารักมากๆ ก็พลาดไม่ได้

เคล็ดลับแรกคือ 'หลีกเลี่ยงแสงแดดโดยตรง' เพราะรังสียูวีคือตัวการหลักที่ทำให้กระดาษเสื่อมสภาพ ควรเก็บในห้องที่มืดหรือใช้ผ้าคลุมชั้นหนังสือ ส่วนวิธีป้องกันความชื้นก็สำคัญ ไม่ควรวางใกล้หน้าต่างที่เปิดบ่อยหรือห้องน้ำ ตัวช่วยดีๆ คือซิลิกาเจลที่ดูดความชื้น แค่เปลี่ยนไส้ทุก 2-3 เดือนก็ช่วยได้เยอะ

เคยลองใช้แผ่นฟิล์มป้องกันยูวีติดกระจกหน้าต่างไหม? มันช่วยกรองแสงได้ดีมาก แถมยังเห็นวิวข้างนอกได้ปกติ เวลาอ่านก็ควรล้างมือให้สะอาดก่อนสัมผัสหน้ากระดาษทุกครั้ง เพราะน้ำมันจากผิวเราก็ทำลายกระดาษได้เช่นกัน

หลังสะสมมังงะมาเกือบสิบปี พบว่าปัญหาหนังสือเหลืองแก้ได้ไม่ยากถ้ารู้วิธี ห้องที่เหมาะสมควรมีอุณหภูมิคงที่และความชื้นประมาณ 45-55% ตัววัดความชื้นราคาไม่แพงช่วยตรวจสอบได้ตลอด

การเลือกชั้นหนังสือก็มีเคล็ดลับนะ ควรเป็นวัสดุที่ไม่ดูดซับความชื้นเช่นโลหะหรือพลาสติก มากกว่าไม้ซึ่งพองตัวได้ หลีกเลี่ยงการใช้ที่เย็บกระดาษหรือคลิปโลหะคั่นหนังสือ เพราะอาจเกิดสนิมได้

ถ้าเป็นฉบับ Limited Edition จริงๆ อาจลงทุนด้วยการซื้อตู้แสดงสินค้าแบบควบคุมสภาพแวดล้อม แต่สำหรับนักสะสมทั่วไป แค่เก็บในที่มืด+ควบคุมความชื้นก็เพียงพอแล้ว ปัจจุบันมีซองเก็บพิเศษที่กันยูวีขายตามร้านขายอุปกรณ์นักสะสมด้วย ลองหาดู!