สำนักพิมพ์ใดตีพิมพ์รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว ฉบับแปลไทย?

บอกตามตรงว่าชื่อผู้แต่งของ 'รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว' เป็นนามปากกา 'มะลิลา' ซึ่งเป็นคนที่ชอบเล่าเรื่องความรักแบบอบอุ่นปนขบขันอยู่เสมอ ผมรู้สึกว่าโทนการเขียนของเธอมักจะเล่นกับความไม่สมบูรณ์แบบของตัวละคร ทำให้คนอ่านรู้สึกเชื่อมโยงง่าย ๆ กับฉากเล็ก ๆ ในชีวิตประจำวัน เรื่องนี้เองก็มีเสน่ห์ตรงที่ไม่ต้องพึ่งพาเหตุการณ์ยิ่งใหญ่อะไรมาก แต่ใช้รายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ในการสร้างความประทับใจ มะลิลายังมีผลงานอื่น ๆ ที่สัมผัสอารมณ์ใกล้เคียงกันอย่าง 'ไฟรักในสวน' ที่เน้นความสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนบ้านกับการเติบโตทางอารมณ์ และ 'คืนที่ดาวไม่ส่อง' ซึ่งเป็นงานที่จริงจังขึ้นกว่าเล็กน้อย แต่ยังคงความเป็นมะลิลาที่ยังอ่อนโยน เธอมักสอดแทรกมุขตลกเล็ก ๆ ที่ทำให้บทสนทนาดูเป็นธรรมชาติ ถ้าชอบสำนวนที่พูดเหมือนเพื่อนคุย แนะนำให้เริ่มจาก 'รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว' แล้วไปลองงานอื่น ๆ ของเธอดู จากมุมมองของคนที่ติดตามผลงานมานาน ผมชอบวิธีที่มะลิลาไม่รีบร้อนปูความสัมพันธ์ เธอให้เวลาตัวละครหายใจและเติบโต ทำให้พออ่านจบแล้วรู้สึกทั้งอบอุ่นและยังมีบางฉากให้คิดซ้ำ ๆ อยู่ในหัว ยิ่งอ่านหลายชิ้นยิ่งเห็นลายมือชัดขึ้น เป็นนักเขียนที่อ่านแล้วอยากติดตามต่อแบบสบาย ๆ

แปลกใจเหมือนกันที่หัวข้อแบบนี้ยังเป็นเรื่องที่คนไทยสงสัยเยอะอยู่ — 'ผมไม่ได้ชื่อคำผาน' ในแง่ชื่อภาษาไทยเป็นการถ่ายทอดชื่อผลงานจากภาษาจีน '我不是潘金莲' ซึ่งมีชื่อสากลที่คนคุ้นกันคือ 'I Am Not Madame Bovary' (ภาพยนตร์ดัดแปลงจากนิยายเรื่องนี้) ผมมักเล่าให้เพื่อนฟังว่า ในตลาดหนังสือไทยไม่ได้มีสำเนาฉบับแปลภาษาไทยที่แพร่หลายจนเจอได้ตามร้านหนังสือทั่วไปเหมือนนิยายจีนบางเรื่อง นักอ่านไทยที่อยากอ่านงานชิ้นนี้มักเล่มไปหาฉบับภาษาอังกฤษหรืออ่านต้นฉบับภาษาจีนมากกว่า แต่ถ้าใครตามหาจริงๆ ห้องสมุดมหาวิทยาลัยหรือร้านหนังสือมือสองที่นำเข้าหนังสือต่างประเทศอาจมีฉบับภาษาอังกฤษให้ยืมหรือซื้อได้ ส่วนคนที่สนใจตัวบทและบริบทสังคมจีนในงานชิ้นนี้ ผมมองว่าการดูภาพยนตร์ 'I Am Not Madame Bovary' ช่วยให้เข้าใจโทนเรื่องได้ดี เป็นทางเลือกที่เข้าถึงง่าย และทำให้เห็นว่าจิตวิทยาตัวละครถูกนำเสนออย่างไรในมุมภาพยนตร์ ก่อนจะตัดสินใจหาฉบับแปลหรืออ่านต้นฉบับต่อไป

ตลาดแฟนอาร์ตสำหรับ 'รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว' คึกคักมากและมักจะกระจายตัวทั้งออนไลน์และในงานออฟไลน์ต่างๆ ฉันเป็นแฟนที่ชอบตามผลงานของศิลปินอินดี้ เลยเจอของที่ทำเองแบบหลากหลาย ตั้งแต่พริ้นต์อาร์ตขนาด A4 สติ๊กเกอร์ติดโน้ตบุ๊ก ไปจนถึงพวงกุญแจเรซิ่น ศิลปินไทยหลายคนมักโพสต์ผลงานบน Pixiv, Twitter (X) และ Instagram พร้อมลิงก์สั่งจองล่วงหน้า หรือมีร้านใน Facebook Group ที่รวบรวมงานโดจินจากงานต่างๆ งานโดจินและงานคอมมิคเล็กๆ ในไทยเป็นแหล่งทองของแฟนอาร์ตจริงๆ — ฉันเจอทั้งบูธที่วางขายพริ้นต์จำกัดและเซ็ตโปสการ์ดลิมิเต็ด อารมณ์การซื้อจากมือศิลปินทำให้ได้ของที่มีเรื่องราว คนขายมักรับพรีออเดอร์ผ่านข้อความส่วนตัวหรือฟอร์มเล็กๆ ดังนั้นถาชอบผลงานไหนให้ติดตามบัญชีของศิลปินไว้ จะได้ไม่พลาดงานชุดใหม่ๆ และยังได้พูดคุยกับผู้สร้างโดยตรงก่อนตัดสินใจซื้อ ซึ่งเป็นความสุขเล็กๆ ที่คุ้มค่าต่อการสะสม

มีหลายกรณีที่ชื่อเดียวกันถูกใช้กับงานต่าง ๆ แต่เมื่อพูดถึง 'กลรักรุ่นพี่' ในฐานะนิยายรัก/วายที่คุ้นหู มันมักเริ่มต้นจากการลงตอนในแพลตฟอร์มออนไลน์ก่อนจะมีฉบับตีพิมพ์จริง ฉะนั้นฉบับพิมพ์มักออกโดยสำนักพิมพ์ท้องถิ่นขนาดเล็กหรือสำนักพิมพ์เฉพาะทางที่รับงานนิยายวัยรุ่น/วาย ซึ่งบางครั้งผู้เขียนก็ออกแบบปกและจัดพิมพ์แบบอิสระร่วมกับสำนักพิมพ์เหล่านี้ ผมติดตามงานประเภทนี้มานานพอจะบอกได้ว่าหลายเรื่องที่คนเรียกกันว่า 'กลรักรุ่นพี่' ที่เป็นนิยายไทย มักไม่มีฉบับแปลต่างประเทศอย่างเป็นทางการในวงกว้าง แต่จะมีฉบับพิมพ์ภาษาไทยและบางครั้งมี e-book ให้ซื้อออนไลน์ หากต้องการความแน่นอนให้ดูปกหนังสือหรือหน้าร้านออนไลน์ของสำนักพิมพ์และเพจผู้เขียนเพื่อยืนยันว่าเป็นฉบับตีพิมพ์หรือแค่ลงออนไลน์เฉย ๆ สรุปคือ เวอร์ชันพิมพ์มีอยู่ แต่ฉบับแปลเป็นภาษาต่างประเทศโดยทั่วไปยังไม่แพร่หลายและมักจำกัดอยู่ในกลุ่มแปลไม่เป็นทางการจากแฟนคลับ

อยากเล่าแบบตรงไปตรงมาว่า ถ้าจะเริ่มอ่าน 'รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว' ให้เริ่มที่ตอนแรกแล้วค่อยๆ ซึมซับไปทีละนิดเพื่อจับความย่อยของตัวละครและโทนเรื่องได้ชัดที่สุด การเริ่มจากต้นเรื่องทำให้ผมเห็นวิวัฒนาการความสัมพันธ์อย่างเป็นธรรมชาติ ตั้งแต่การเปิดตัวตัวละครที่ดูธรรมดาๆ แต่มีรายละเอียดเล็กๆ ที่ค่อยๆ กลายเป็นเส้นใยสำคัญของพล็อต เมื่ออ่านตั้งแต่ต้นจะรู้สึกว่าทุกบทสนทนาและการกระทำมีน้ำหนัก เพราะผู้เขียนตั้งใจวางปมไว้ตั้งแต่แรก ผมชอบจังหวะที่ข้อมูลทีละนิดถูกปล่อยออกมา ทำให้ความอบอุ่นและความขัดแย้งไม่รู้สึกถูกบังคับหรือรีบเร่ง อีกอย่างคือถ้ามีการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์หรือซีรีส์ การอ่านต้นฉบับก่อนมักทำให้ฉากบางฉากในเวอร์ชันภาพมีความหมายมากขึ้น เพราะจะได้เห็นรายละเอียดที่ถูกตัดหรือปรับ ทีนี้เวลาดูฉากเดียวกันจะเข้าใจมิติของตัวละครมากกว่าเดิม อย่างไรก็ตามถ้าความอดทนไม่มากและชอบความเข้มข้นทันที บางคนอาจเลือกข้ามไปยังตอนที่เริ่มมีคอนฟลิคท์ชัดเจนแล้วก็ได้ แต่โดยส่วนตัวแล้วการไล่จากต้นจนจบทำให้ผมรู้สึกผูกพันกับโลกของเรื่องมากกว่า เหมือนเก็บภาพถ่ายทีละนิดจนกลายเป็นอัลบั้มที่เต็มไปด้วยความทรงจำเล็กๆ

หลายคนคงสงสัยว่า 'พยอล' มีฉบับแปลไทยหรือไม่, ฉันเคยตามข่าววงในของนิยายแปลมาบ้างและต้องบอกเลยว่า ณ ปัจจุบันยังไม่มีฉบับแปลไทยอย่างเป็นทางการที่วางขายตามร้านหนังสือใหญ่ทั่วไป การไม่เห็นสำนักพิมพ์ในไทยประกาศลิขสิทธิ์อาจมาจากปัจจัยหลายอย่าง เช่น ความนิยมของต้นฉบับในตลาดต่างประเทศ หรือการเจรจาลิขสิทธิ์ที่ยังไม่เสร็จสิ้น ส่วนตัวแล้วฉันค่อนข้างอยากให้มีสำนักพิมพ์รับงานนี้มาทำ เพราะเนื้อหาและสไตล์ของ 'พยอล' น่าจะถูกใจคนอ่านที่ชอบงานบรรยากาศลึกซึ้ง เหมือนกับตอนที่เห็นสำนักพิมพ์นำ 'แฮร์รี่ พอตเตอร์' เข้ามาแปลแล้วกลายเป็นกระแสใหญ่ ถ้ามีการประกาศอย่างเป็นทางการ คาดว่าสำนักพิมพ์ที่ชอบนำวรรณกรรมแปลเข้ามาและมีฐานผู้อ่านสายวรรณกรรมคงเป็นผู้สนใจมากกว่า ส่วนความหวังส่วนตัวคืออยากเห็นฉบับแปลที่เก็บความละเมียดของต้นฉบับไว้ให้ได้ เพราะงานประเภทนี้ต้องการคนแปลที่เข้าใจจังหวะของภาษาและโทนเรื่องแบบละเอียดๆ

ยอมรับเลยว่าช่วงหลังๆ เรามักจะพิถีพิถันกับการซื้อของที่ชอบมากขึ้น เพราะไม่อยากได้ของเถื่อนที่ดูทะแม่ง ๆ และสำหรับ 'รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว' ถ้าอยากได้ของแท้จริงๆ ช่องทางที่มักออกสินค้าอย่างเป็นทางการคือร้านออนไลน์ของสำนักพิมพ์หรือผู้ถือลิขสิทธิ์โดยตรง หลายครั้งสินค้าที่ขายผ่าน Shopee Mall หรือ LazMall จะมีป้ายบอกว่าเป็นร้านทางการหรือมีแบรนด์ร้านค้าอย่างเป็นทางการ ซึ่งช่วยลดความเสี่ยง เราแนะนำให้มองหาคำว่า 'Official Store' หรือสัญลักษณ์จากผู้เผยแพร่ เช่น โลโก้สำนักพิมพ์บนหน้าสินค้า สินค้าประเภทหนังสือมักมี ISBN หรือสติกเกอร์ฮอลโลแกรมที่ยืนยันความเป็นของแท้ พื้นที่ขายอีกที่ที่เราเห็นบ่อยคือร้านหนังสือออนไลน์ที่มีชื่อเสียงเช่น 'SE-ED' หรือ 'Naiin' ซึ่งมักร่วมมือกับผู้จัดพิมพ์ในการนำสินค้ามาขายแบบถูกลิขสิทธิ์ ถ้าวางใจอยากเพิ่มอีกขั้น ให้เช็กข้อมูลผู้ขายในหน้ารายละเอียดและนโยบายการคืนสินค้าก่อนตัดสินใจ สุดท้ายแล้วความสบายใจจากการรู้ว่าของมาจากแหล่งที่เชื่อถือได้มันมีค่ามากกว่าราคาที่ถูกลงเยอะ — ซื้อแล้วก็ยิ้มได้เลย

เล่าแบบตรงไปตรงมาหน่อย: เนื้อเรื่องหลักของ 'รักนี้ไม่มีถั่วฝักยาว' เป็นนิยายรัก-ชีวิตที่ใช้รายละเอียดชีวิตประจำวันเล็ก ๆ เป็นตัวขับเคลื่อนความสัมพันธ์ระหว่างสองคนจากพื้นเพต่างกัน ในภาพรวมมันไม่ได้เป็นแค่เรื่องของความรัก แต่ว่าเป็นการเรียนรู้ตัวเองและการยอมรับความจริงที่ไม่สมบูรณ์แบบ ฉันชอบว่าผู้เขียนเอาสิ่งเล็ก ๆ อย่างคำสัญญาหรือตัวแทนความทรงจำ — ในเรื่องนี้สัญลักษณ์ของ 'ถั่วฝักยาว' ถูกใช้อย่างฉลาดทั้งในเชิงอารมณ์และเชิงวัฒนธรรม เพื่อสะท้อนว่าคนสองคนจะเลือกเก็บหรือทิ้งมรดกของครอบครัวอย่างไร เล่าในมุมมองส่วนตัวแล้ว ฉันรู้สึกว่าฉากพบกันครั้งแรกของพระ-นางไม่หวือหวา แต่กลับอบอุ่นและมีแรงดึงที่ทำให้อยากติดตาม พล็อตเดินไปข้างหน้าโดยมุ่งที่การเติบโตของตัวละครเป็นหลัก มากกว่าการสร้างเหตุการณ์ใหญ่โต ฉากครอบครัวและเพื่อนรอบข้างช่วยเติมความสมจริง ทำให้ฉากที่ดูธรรมดาอย่างการทำอาหารร่วมกันหรือการเถียงกันเกี่ยวกับอนาคตกลายเป็นจุดเปลี่ยนที่สำคัญ ท้ายที่สุด เรื่องนี้ให้อารมณ์คล้ายกับงานแนวโรแมนติก-โคเมดี้ที่ยืมอารมณ์อบอุ่นจากเรื่องเก่า ๆ อย่าง 'Kimi ni Todoke' แต่ยังคงมีลายเซ็นเฉพาะตัวในเรื่องภาษาและการให้ความสำคัญกับรายละเอียดท้องถิ่น ซึ่งทำให้ฉันยังยิ้มได้แม้จะจบเรื่องแล้วก็ตาม

เราเป็นคนที่ติดตามมังงะแนวโรงเรียน-แก๊งค์อยู่บ่อยๆ เลยรู้สึกตื่นเต้นเวลาเห็นชื่อเรื่องใหม่ ๆ โผล่มา แต่เจอคำถามเรื่องฉบับแปลไทยของ 'Wind Breaker' แล้วต้องบอกตรง ๆ ว่า ณ ตอนนี้ยังไม่มีสำนักพิมพ์ไทยประกาศตีพิมพ์ฉบับแปลภาษาไทยแบบเล่มอย่างเป็นทางการ เรื่องนี้สามารถอ่านได้บนแพลตฟอร์มของผู้จัดพิมพ์ญี่ปุ่นอย่าง 'Shueisha' ผ่านเว็บไซต์หรือแอปที่ให้บริการต่างประเทศ ซึ่งมักเป็นทางเลือกสำหรับคนอยากติดตามก่อนจะมีลิขสิทธิ์ในไทย จากประสบการณ์ส่วนตัว การที่บางเรื่องยังไม่มีลิขสิทธิ์ไทยไม่ใช่เรื่องแปลก บางทีต้องรอดูปริมาณแฟนคลับและยอดความนิยมก่อน สำนักพิมพ์ไทยมักเลือกเรื่องที่เชื่อว่าจะขายได้ดีหรือมีฐานแฟนแน่น เช่นผลงานที่เคยเห็นถูกลิขสิทธิ์อย่าง 'Tokyo Revengers' ซึ่งก็ใช้เวลาบ้างก่อนจะเข้ามาในตลาดไทย ดังนั้นถ้าใครอยากติดตามจริงจัง แนะนำอ่านจากช่องทางอย่างเป็นทางการของสำนักพิมพ์ญี่ปุ่นหรือรอประกาศจากสำนักพิมพ์ไทยที่จะมาในอนาคต ความรู้สึกส่วนตัวคืออยากเห็น 'Wind Breaker' มีฉบับไทยเพราะงานภาพและจังหวะบทพูดมันเหมาะกับตลาดบ้านเรา แต่ก็เข้าใจกลยุทธ์การคัดเลือกของสำนักพิมพ์ ใครสะสมเล่มอาจต้องอดใจรอสักหน่อย แต่การได้อ่านแบบถูกลิขสิทธิ์เมื่อมันมาจริง ๆ จะให้ความสุขแบบต่างออกไป

เล่มนี้ฉบับแปลไทยเคยออกโดย 'สำนักพิมพ์มติชน' ซึ่งเป็นเจ้าเดียวที่ผมจำได้ว่ารับสิทธิแปลและนำมาจำหน่ายในตลาดภาษาไทย รูปเล่มที่หลุดมาในมือผมเป็นปกกระดาษค่อนข้างเรียบ แต่การเรียบเรียงภาษาไทยทำได้ลื่นไหล ทำให้อ่านแล้วเข้าเนื้อหาได้เร็ว ความรู้สึกส่วนตัวคือเล่มนี้ให้ความหนักแน่นคล้าย ๆ กับงานแปลชั้นดีอย่าง '1984' ของออเวลล์—ไม่ใช่เพราะโทนจะเหมือนกันเป๊ะ แต่เพราะการรักษาน้ำหนักต้นฉบับไว้ได้ แปลกที่การจัดหน้าของสำนักพิมพ์กลับทำให้บทบางบทดูเข้มข้นขึ้นไปอีก เหมาะกับคนที่ชอบอ่านงานแปลที่ใส่ใจรายละเอียดมากกว่าการออกแบบสีสันฉูดฉาด