แฟนทฤษฎีเกี่ยวกับนวนิยาย Y ยอดนิยมมีอะไรบ้าง?

รู้ไหมว่าวงการแฟนทฤษฎีของ 'นวนิยาย y' คึกคักจนเหมือนมีห้องทดลองความคิดเต็มไปหมด บ่อยครั้งเราเลยชอบอ่านทฤษฎีต่าง ๆ เหมือนฟังนิทานเวอร์ชันขยาย — แต่บางทฤษฎีก็น่าสนใจจนทำให้มุมมองต่อเรื่องเปลี่ยนไปเลยทีเดียว

หนึ่งในทฤษฎีที่เราเจอแล้วอยากหยิบมาคุยคือแนวคิดว่า ‘ตัวเอกไม่ใช่คนปัจจุบัน’ แต่เป็นการเวียนเกิดของบุคคลสำคัญจากอดีต ซึ่งมีเบาะแสในบทสนทนาที่ซ่อนความรู้สึกคุ้นเคยกับสถานที่และรายละเอียดที่ตัวละครอื่นไม่เคยสัมผัสมาก่อน คนเสนอทฤษฎีนี้ยกฉากที่ตัวเอกจ้องมองอนุสาวรีย์ในเล่มกลางและพูดคำสั้น ๆ ที่เหมือนคำสาบานจากบทเก่า ๆ เป็นหลักฐาน แนวนี้ทำให้การกระทำของตัวเอกอ่านเป็นวงจรกรรมมากกว่าแค่การเติบโตแบบธรรมดา

อีกแนวคือการวิเคราะห์โครงสร้างการเล่าเรื่องและสรุปว่าผู้บรรยายไม่น่าไว้ใจ — มีการนำฉากย้อนความทรงจำในเล่มสองมาเทียบกับเหตุการณ์ที่บันทึกในสมุดของตัวละครรอง แล้วพบความไม่สอดคล้องกันเล็ก ๆ น้อย ๆ ทฤษฎีนี้เล่นกับแนวคิดที่เห็นได้ใน 'Death Note' ว่าผู้เล่าอาจปกปิดมุมมองหรือจัดลำดับเหตุการณ์เพื่อให้ตัวเองดูดีขึ้น ซึ่งทำให้การอ่านรอบสองเปิดเผยชั้นเชิงใหม่ ๆ ของงาน อีกทฤษฎีเกี่ยวกับโลกของเรื่องชี้ว่าจำนวนสถานที่สำคัญ—เช่นหอคอย สะพาน และบ่อน้ำ—เป็นสัญลักษณ์ของวงจรชีวิตและความทรมานของตัวละครหลัก ถ้ารับแนวคิดนี้มา โลกทั้งเล่มกลายเป็นแผนผังจิตวิญญาณที่ผู้เขียนแอบวางกับดักไว้ให้ผู้อ่านแปลความ

ส่วนตัวแล้ว เราชอบทฤษฎีที่ทำให้ฉากเดิม ๆ กลายเป็นปริศนา เพราะทุกครั้งที่นึกถึงฉากเก่า ๆ มันเหมือนมีชั้นความหมายเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ บางทฤษฎีก็อาจจะเว่อร์ไปหน่อย แต่ก็เป็นวิธีที่ดีในการขยายความสนุกของการอ่าน — อ่านตอนแรกก็อิน แต่พอได้ทฤษฎีพวกนี้มาเลี้ยงความคิดก็ได้เห็น 'นวนิยาย y' ในแง่มุมที่คมขึ้นและชวนให้คิดต่ออีกหลายตลบ

มาดูอีกมุมที่นิ่ง ๆ และตั้งคำถามเกี่ยวกับทฤษฎีฮิตกันบ้าง เราเป็นคนชอบถอดสมการของเรื่องแบบใจเย็น จึงมักมองทฤษฎีที่ฟังดูยิ่งใหญ่แล้วกลับไม่มีหลักฐานชัดเจนด้วยความสงสัย ทฤษฎีหนึ่งที่น่าสนใจแต่ยังขาดน้ำหนักคือการบอกว่าทุกตัวละครสำคัญใน 'นวนิยาย y' ถูกควบคุมโดยใครบางคนที่อยู่เบื้องหลัง—แฟน ๆ บางกลุ่มยกฉากปริศนาหนึ่งฉากมาเป็นหลักฐาน แต่จุดนั้นอาจอธิบายได้ด้วยความบังเอิญหรือการแสดงชั้นเดียวของตัวละครมากกว่า

ในมุมของเรา ทฤษฎีจะน่าเชื่อเมื่อมีการเชื่อมจุดเล็ก ๆ หลายจุดให้เป็นเครือข่าย เช่น การโยงคำพูดซ้ำ สัญลักษณ์ซ่อนในฉาก และการตัดสลับเวลาอย่างเป็นระบบ ทฤษฎีการย้อนเวลาใน 'นวนิยาย y' จึงมีน้ำหนักขึ้นเมื่อเทียบกับสิ่งที่เห็นในฉากกลับไปกลับมาคล้ายกับที่เคยเห็นใน 'Steins;Gate' — ไม่ใช่เพราะชอบแนวนี้แต่เพราะรายละเอียดเล็ก ๆ มักเป็นเบาะแสที่แท้จริง สุดท้ายเราอยากให้มองทฤษฎีเป็นเครื่องมือเพิ่มสีสัน ไม่ใช่คำตอบเด็ดขาด เพราะการยอมรับความไม่แน่นอนของเรื่องบางครั้งทำให้ภาพรวมของงานมีความลึกขึ้นอย่างเงียบ ๆ