ANG ASAWA NA INIWAN

Gracias

Alas nuwebe kwarenta y siyete na ng gabi, pinagmamasdan ko ang orasan sa dingding sa ikatlong pagkakataon sa loob ng wala pang isang minuto, nang hindi man lang talaga nakikita ang pag-usad ng segundaryong kamay, nang hindi naririnig ang marahang pagtiktak na sumasabay sa nakabibinging katahimikan ng apartment. Ang litsong inihanda ko nang may pag-iingat ay nakahain na sa plato nito sa loob ng ilang oras ngayon, maligamgam na lamang sa pinakamainam, tuyo marahil, at ang mga kandilang sinindihan ko kaninang hapon ay naglalabas na lamang ng kumukutitap na liwanag, bahagya nang buhay, tulad ko ngayong gabi.

Ang puting mantel na pinili ko kaninang umaga matapos ang pag-aatubili, na plantsado nang may puspusang halos magiliw, ay biglang tila wala sa lugar, halos mayabang sa kanyang kawalan ng mantsa. Tatlong plato. Nakahanay nang may eksaktitud na nagiging katawa-tawa. Isa para sa kanya, isa para sa akin… at ang pangatlo, nakalagay doon nang hindi niya alam. Isang plato na walang laman. Inihandog sa katahimikan, o sa pag-asa. Hindi ko na masyadong alam.

Sa araw na ito, eksaktong tatlong taon na, tatlong taon mula noong binigkas namin ang mga sumpa na wala namang talagang nakikinig. Tatlong taon mula noong itinali namin ang sarili sa isang bagay na mas katulad ng praktikal na solusyon kaysa isang panata ng pag-ibig, tatlong taon ng isang kasal na itinayo sa isang ulap, isang malabong lugar, isang nakakailang na pagitan na hindi ko kailanman napangalanan. Tatlong taon ng kompromiso, ng pinipigil na buntong-hininga, ng iniiwasang tingin.

Naniniwala akong, simula pa noong una, alam ko nang ako ang makatwirang desisyon. Isang opsyon dahil sa pagkukulang. Isang paraan upang patigilin ang mga bulung-bulungan, upang masiyahan ang mga konsiderasyon, upang iwasan ang isang iskandalo na walang gustong harapin.

At ako? Ako, tinanggap ko. Dahil ako ay baliw nang umiibig sa kanya noon pa man. Unti-unti rin, nang hindi ko namamalayan. Minahal ko siya bago pa man niya ako makita. Bago pa man niya ako kausapin. At marahil minahal ko siya dahil mismo hindi niya ako tinitingnan. Dahil naniniwala akong kaya kong pilitin ang titig na iyon na mabuhay. Pukawin ito, paamuin, gisingin.

Ngunit hindi niya ako kailanman tiningnan bilang babaeng ninanais. Kailanman ay hindi nagkaroon ng ganid na titig sa kanyang mga mata na labis kong inasam. Hinipo niya ako paminsan-minsan, taglay ang malayong lambing na inilalaan para sa isang alaala, o sa isang obligasyon. Ngunit hindi kailanman taglay ang tensyong iyon sa mga daliri, hindi kailanman taglay ang pangangailangan ng isang lalaking nagmamahal. Ako ang kanyang kasama, ang kanyang presensya, ang kanyang katatagan. Marahil maging ang kanyang pagkakamali.

At ang kanyang ina… Hindi kailanman nag-abala ang kanyang ina na itago sa akin ang kanyang pagkutya. Alam niya simula pa lamang na hindi ako ang pipiliin niya para sa kanyang anak. Hindi ako kasingganda ng kanyang kapatid na babae, ni kasingtalino ng kanyang mga kaibigan. Hindi ako mayabong. "Tatlong taon nang walang anak," sabi niya sa akin isang araw sa pantay na tono, halos klinikal. Para bang ako ay isang lumang muwebles, isang kagamitang pambahay na hindi gumagana ayon sa gamit nito.

Ngunit heto. Tatlong araw na ang nakararaan, isang tahimik na himala ang pumasok sa aking buhay. Umuulan noong araw na iyon. Tumatawid ako sa kalsada habang nag-iisip ng ibang bagay. Hindi ko na matandaan kung ano. Marahil tungkol sa kanya. Marahil tungkol sa amin. Isang tunog ng pagpreno ng gulong, isang banggaang naiwasan sa huling sandali, at isang estranghero na sinigawan akong mag-ingat, pagkatapos ay dinala ako sa ospital, at pinilit ako, sa kabila ng aking pagtutol, na sumailalim sa ilang pagsusuri. Upang masiguro lamang. Upang makatiyak lamang.

At doon, sa isang silid na sobrang puti, kasama ang isang doktor na naghahanap ng kanyang mga salita, narinig ko ang pariralang hindi ko na inaasahan pa. "Ikaw ay buntis." Ang mga salita ay dumapo sa akin tulad ng isang balahibo at tumagos sa akin tulad ng isang talim. Ngumiti ako nang hindi nauunawaan. Umiyak ako nang walang tunog.

Umuwi ako, isang kamay na nakalagay sa aking tiyan. Isang kamay na hindi na umalis mula noon. Tatlong araw na naramdaman ko siya. Hindi pa gumagalaw, hindi, masyado pang maaga. Ngunit umiiral, tumitibok at kumakapit.

Kaya ngayong gabi, naniwala ako. Naniwalang kaya naming panibaguhin ang lahat Na magkakaroon ng kislap sa kanyang mga mata. Na sa pagkakataong ito, yayakapin niya ako at sasabihing, "Malalampasan natin ito." Na sa wakas ay makikita niya ang babaeng nasa likod ng katahimikan.

Nag-makeup ako na para bang mahalaga ito. Naglagay ako ng lipstick sa unang pagkakataon sa loob ng ilang linggo. Isinuot ko ang asul na bestidang minsang pinuri niya sa akin, sa pinakasimula. At inihanda ko ang hapunang ito. Dahan-dahan. Buong pagmamahal. Sa paraang halos hangal.

At naghintay ako hanggang alas diyes diyesinuwebe ng gabi.

Wala pa rin, ni isang mensahe. Ni isang tawag. Kahit na isang makatuwirang pagkaantala.

Tinawagan ko siya, isang beses, dalawang beses, hanggang sampung beses. Ngunit palagi akong napupunta sa kanyang voicemail.

Ang katahimikang ito ay nagsimulang dumagan sa akin na parang isang bato. Ipinapako ako nito sa upuang ito, pinipilipit ang aking sikmura.

At bigla, isang pag-vibrate, tumingin ako at ito ay isang e-mail. At nakita ko ang nakasulat: Isang munting regalo para sa iyo na may kalakip na larawan.

Isang kuha na medyo malabo, minadali, ngunit malinaw, napakalinaw na masakit: Mahigpit niya itong karga laban sa kanya.

Ang aking kapatid na babae?

Ang aking sariling kapatid na babae!

At ang kanilang mga labi ay naghahanap sa isa't isa. Nagkakatagpo. Nagdidirikit nang may pamilyar na lambing.

Hindi ito isang pagkakamali. Hindi ito isang nakaw na sandali.

Ito ay isang pagtatapat.

Mahal niya ito, mahal siya nito.

At ako, nanatili akong doon, mag-isa, naghihintay na umuwi siya upang magsinungaling muli sa akin.

Ninasa kong sumuka.

Naramdaman ko ang isang bagay na mabasag sa loob ko.

Hindi man lang ako sumigaw.

Wala na akong lakas para doon.

Bumuntong-hininga lamang ako, tulad ng pagbuntong-hininga kapag tinatanggap ang wakas.

Nakilala ko ang lugar sa likuran nila. Ang bar. Iyon mismong pinanumpaan niyang hindi kailanman patutuntungan. Iyon kung saan nagtatrabaho siya sa loob ng ilang linggo. Iyong palagi niyang iniiwasan… sa panlabas na anyo.

Nanatili akong natigilan sa isang saglit.

Pagkatapos ay kinuha ko ang aking mga susi. Isinuot ko ang aking amerikana.

Isinara ko ang pinto nang marahan.

Hindi ko dinala ang aking bag. Ni ang aking telepono. Kahit ang aking singsing na pangkasal.

Isang bagay lamang: ang aking kamay na nakalagay sa aking tiyan.

Itong munting puso na hindi nakikita.

Itong bulong na masyado pang marupok upang makagawa ng ingay.

Ang sanggol na ito.

Ito na marahil ang tanging natitira sa akin.

O marahil…

Ang simula ng kung ano ang sa wakas ay handa na akong maging.

---