Mag-log inHindi ako sinaktan.
Hindi rin ako sinigawan. Mas masahol pa roon ang ginawa niya. Pagdating namin sa mansyon, hindi niya ako kinausap. Hindi niya ako kinaladkad. Hindi niya ako tinignan. Dumiretso lang siya sa West Wing...at sinundan ko siya dahil iyon ang ginagawa ko palagi. Ang pagsunod ay mas ligtas kaysa sa pagtatanong. Isinara niya ang pinto sa likod namin. Mabagal. Maingat. Parang sinisigurong walang ingay na lalabas sa mundo kung saan siya ay santo at ako ay anino. “Tumayo ka riyan,” sabi niya, tinuturo ang gitna ng silid. Sumunod ako. Hindi dahil gusto ko...kundi dahil alam ng katawan ko ang presyo ng pagtanggi. Tahimik siya habang nagtatanggal ng coat. Maingat ang galaw. Kontrolado. Walang galit sa mukha...pero ramdam ko ang bigat nito sa hangin. “Do you know what you did wrong?” tanong niya. Hindi ako sumagot agad. Mali iyon. Lumapit siya. Hindi mabilis. Hindi marahas. Tumigil siya sa harap ko....masyadong malapit. “Answer,” sabi niya. “Tumingin ako sa’yo,” sagot ko, mahina. Ngumiti siya. Hindi iyon ang ngiting nakikita ng publiko. “That’s not it,” sabi niya. “You felt something.” Nanlamig ang batok ko. “Ang naramdaman mo ay hindi ko pinahintulutan,” dagdag niya. “And that’s worse.” Lumayo siya. Kinuha niya ang isang upuan at inilagay sa tapat ko. Umupo siya. Nakapamewang. Parang hukom. “Umupo ka,” utos niya. Umupo ako sa sahig. Hindi niya sinabi iyon. Pero alam ko. Tumango siya, kuntento. “Good.” Tumahimik kami. Minuto. Dalawa. Tatlo. Ang katahimikan ang parusa. Ramdam ko ang bawat segundo na parang may hinihila palabas sa dibdib ko...hininga, lakas, pag-asa. “Look at me,” sabi niya bigla. Tumingin ako. At doon ko nakita. Hindi galit. Hindi poot. Pagmamay-ari. “You smiled,” sabi niya. “Not for me.” “Ngumiti ako dahil sinabi mo,” sagot ko. “Lie,” sagot niya agad. “Your smile changed.” Napasinghap ako. “Wala kang karapatang magbago ng anyo nang hindi ko alam kung bakit,” dagdag niya. “Especially in public.” Tumayo siya. Lumapit. Yumuko para magpantay ang mga mata namin. “Do you know what scares me?” tanong niya, mahina. Umiling ako. “You realizing you don’t need me.” Parang may kumurot sa dibdib ko. “Pero huwag kang mag-alala,” sabi niya. “Sisiguraduhin kong hindi mo iyon makakalimutan.” Tumalikod siya. Lumakad papunta sa isang panel sa pader...isang bahagi ng West Wing na akala ko ay dekorasyon lang. Pinindot niya. May umilaw. May nag-click. At biglang. .isang pinto ang lumitaw. Hindi ko pa iyon nakikita dati. Nanlaki ang mga mata ko bago ko pa napigilan ang sarili ko. At doon niya ako tinignan ulit. “Ah,” sabi niya, halos amused. “So you do notice things.” Mali iyon. Alam kong mali iyon. “Wala ‘yan,” mabilis kong sabi. “Hindi ko...” “Too late,” sagot niya. “Curiosity is disobedience.” Binuksan niya ang pinto. Hindi madilim sa loob. Mas maliwanag pa kaysa sa silid. Isang maliit na kwarto. Walang bintana. Walang dekorasyon. Isang mesa. Isang salamin. Isang ilaw sa kisame. At isang kamera. Hindi ko alam kung alin ang mas masakit...ang kawalan ng kadiliman, o ang katotohanang may nanonood. “Diyan ka,” sabi niya. “For tonight.” “Wala akong ginawa,” pabulong kong sabi. Lumapit siya ulit. Hinawakan ang baba ko...marahan, pero sapat para mapilit akong tumingin sa kanya. “Exactly,” sagot niya. “And yet you thought you could.” Binitawan niya ako. “At Savanna?” dagdag niya habang isinara ang pinto. “This isn’t punishment.” Nag-click ang lock. “This is correction.” Naiwan akong mag-isa. Pero hindi talaga. Dahil alam kong may mata sa likod ng salamin. At sa unang pagkakataon...hindi ako umiyak. Umupo ako. At sa katahimikan ng kwarto, may isang malinaw na bagay na pumasok sa isip ko: Kung kaya niyang magtago ng pinto sa pader... kaya ko ring magtago ng sarili ko sa loob. Hindi ko alam kung ilang oras na akong nakaupo. Sa silid na iyon, walang orasan. Walang marinig. Walang makita. Ang ilaw na nagbibigay liwanag sa silid ay mula sa mga ilaw na nakapalibot sa malaking salamin sa harapan ng kamang aking inuupuan. Sa salamin sa harap ko, hindi ko gaanong makita ang sarili ko. Alam kong two-way iyon. Alam kong may nanonood. Ang mas masakit: hindi ko alam kung kailan ako makakalaya mula rito. Tumayo ako. Umupo ulit. Naglakad ng tatlong hakbang. Bumalik sa gitna. Bawat galaw ko ay may kasamang tanong sa loob ng ulo ko...pinapanood ba niya ako ngayon? At sa tuwing naiisip ko iyon, may bahagi ng dibdib ko na naninikip. Hindi dahil sa takot lang...kundi dahil sa galit na walang katumbas na paliwanag. “Hindi ka natutulog?” marahang boses sa speaker. Napaatras ako. Hindi siya sumisigaw. Hindi siya nagbabanta. Para siyang nagtatanong ng oras. “Hindi,” sagot ko. Hindi ko alam kung bakit. Siguro dahil alam kong kapag nagsinungaling ako, alam niya. “Good,” sabi niya. “I don’t want you dreaming.” Napapikit ako. “Bakit?” tanong ko bago ko pa napigilan ang sarili ko. May sandaling katahimikan. Ramdam ko ang pag-iisip niya...ang pagtimbang kung paparusahan ba niya ang tanong, o sasagutin. “Because dreams give people exits,” sagot niya sa wakas. “And you don’t have one.” Tumango ako. Hindi dahil sang-ayon ako...kundi dahil ayokong ipakita ang pag-alma ng loob ko. “Stand straight,” utos niya. Ginawa ko. “Hands behind your back.” Sumunod ako. “Breathe slower.” Sinubukan ko. Bawat utos ay parang maliit na tali...hindi masakit isa-isa, pero kapag pinagsama, hindi ka na makagalaw. “Do you remember the girl at the hospital?” tanong niya. Nanikip ang dibdib ko. “Oo.” “She smiled at you.” “Bata siya,” sagot ko. “She smiled because she thought you were mine,” sabi niya. “You didn’t correct her.” “Hindi mo rin ako kinorek,” sagot ko....mahina, pero malinaw. Tahimik siya. Sa katahimikang iyon, akala ko nagkamali na naman ako. Akala ko may susunod na utos. May susunod na oras ng pagkakait. Sa halip, narinig ko ang buntong-hininga niya. “You’re learning,” sabi niya. “That’s dangerous.” Hindi ko alam kung papuri iyon o babala. “Sit,” utos niya. Umupo ako sa sahig. Sa harap ng salamin. Sa harap ng mata niyang hindi ko makita. “Do you know why I don’t touch you when you disobey?” tanong niya. Umiling ako. “Because pain teaches people to hate,” sagot niya. “I don’t want you hating me.” Napangiti ako. Hindi ko napigilan. “Ano’ng nakakatawa?” tanong niya, biglang malamig. “Late na,” sagot ko. “Matagal na kitang kinamumuhian.” May tunog na parang may tinamaan sa kabilang panig. Hindi sigurado. Baka guniguni ko lang. Pero naramdaman ko ang pagbabago ng hangin. “Careful,” sabi niya. “You’re confusing hatred with attachment.” “Hindi,” sagot ko. “Ikaw ang naguguluhan.” Mahabang katahimikan. Sa katahimikang iyon, may kakaibang bagay na nangyari. Hindi siya agad sumagot. At doon ko unang naramdaman...may epekto ang mga salita ko. “Look at the mirror,” utos niya sa wakas. Tumingin ako. Wala pa rin akong makita...pero alam kong tinitingnan niya ang bawat kurba ng balikat ko, ang panginginig ng kamay ko, ang pilit na tuwid ng likod ko. “Say my name,” sabi niya. Nanlamig ang dila ko. “Martin Del Rivas,” bulong ko. “Louder.” “Martin Del Rivas.” “Again.” Hindi ko alam kung bakit, pero sa ikatlong ulit, may kakaibang bigat ang pangalan niya sa bibig ko. Parang isinisingit niya ang sarili niya sa pagitan ng mga hininga ko. “Good,” sabi niya. “You remember who owns the silence here.” May kumalabog sa loob ng dibdib ko ..hindi takot lang. Paghamon. “Hindi mo ako pag-aari,” sabi ko. Tumahimik siya. Akala ko sisigaw siya. Akala ko paparusahan niya ako. Sa halip— “You noticed the door,” sabi niya. Napatigil ang hininga ko. “Which one?” tanong ko, nagkukunwari. “The one I didn’t show you,” sagot niya. “The one you weren’t supposed to see.” Hindi ako sumagot. “Curiosity,” sabi niya, mabagal, “is how people get free.” May click. Bumukas ang ilaw sa gilid ng silid...isang manipis na guhit sa pader na hindi ko napansin kanina. Isang frame. Isang outline ng isa pang pinto. “Don’t think about it,” sabi niya. “Because the moment you do...” Napatingin ako roon. Hindi ko na napigilan. “...you’ll regret it,” pagtatapos niya. Tahimik siyang tumawa. Hindi malakas. Hindi masaya. Parang may lihim siyang alam...o akala niya alam niya. Pinatay ang speaker. Naiwan akong mag-isa. Pero sa pagkakataong iyon, hindi na ako basta nakaupo. Nakatayo ako. Tuwid ang likod. Nakatitig sa pader. Hindi dahil gusto kong tumakas agadn.... kundi dahil ngayon, alam ko na may pintong tinatago. At kung kaya niyang itago iyon... kaya ko ring itago ang galit ko. Ang ngiti ko. Ang pagsunod ko. Mula sa gabing iyon, natuto akong umarte. At sa bawat sandaling pinapanood niya ako... mas lalo kong natutunang panoorin din siya.“Lumuhod ka.” Hindi ako gumalaw. Nakatayo lang ako sa gitna ng silid, nakaharap sa kanya. Malamig ang sahig sa ilalim ng paa ko pero hindi ko iyon pinansin. Dati, bago pa niya matapos ang utos, nakaluhod na ako. Ngayon, nanatili akong nakatayo. “Hindi mo ba narinig?” tanong niya, mababa ang boses. “Narinig ko,” sagot ko. “Ulitin ko ba?” “Hindi na kailangan.” Tahimik. Pero hindi tahimik na walang laman. Tahimik na may bigat. Lumapit siya. Isang hakbang. Dalawa. Huminto siya sa harap ko. Hindi ako umatras. Hindi rin ako yumuko. “Anong problema?” tanong niya. “Wala.” “Wala?” ulit niya. “Oo.” Mas tumindi ang titig niya. “Dati, hindi ka ganyan.” “Tama.” “Ngayon, hindi ka sumusunod.” “Pumipili na ako.” Parang may tumama sa hangin. Hindi pisikal. Pero ramdam. Hinawakan niya ang baba ko, pinataas ang mukha ko. “Tumingin ka sa akin,” utos niya. “Tumingin na ako.” Hindi ko inalis ang tingin ko. Hindi ako umiwas. At doon nagsimula ang pagbabago sa mukha niya.
“Bakit ka umiiyak?”Hindi ko agad sinagot.Nakatayo ako sa gitna ng West Wing, hawak ko pa ang tray na dapat kong dalhin sa mesa niya. Nanginginig ang kamay ko pero hindi dahil sa bigat. Dahil sa init ng luha na hindi ko napigilan.Narinig ko ang mga hakbang niya papalapit.Hindi nagmamadali.Hindi kailanman nagmamadali si Martin kapag alam niyang hawak niya ang sitwasyon.“Sinabi ko na ba na pwede ka umiyak?” tanong niya ulit, mas mababa ang boses.Pinilit kong lunukin ang bukol sa lalamunan ko.“Hindi,” sagot ko.“Pero ginawa mo pa rin.”Hindi iyon tanong.Hatol iyon.Dahan dahan kong ibinaba ang tray sa mesa. Ayokong makita niya ang kamay kong nanginginig pero wala akong choice.Lumapit siya sa likod ko.Ramdam ko ang presensya niya bago ko pa maramdaman ang kamay niya sa balikat ko.Mahigpit.Kontrolado.“Humarap ka.”Sumunod ako.Hindi dahil gusto ko.Kundi dahil alam ko ang mangyayari kapag hindi.Pagharap ko, diretso akong tumingin sa kanya.Hindi ako yumuko.Hindi na.Tinitiga
“Hindi ka pa rin nawawala, ‘di ba?” Nakatingin ako sa salamin pero hindi ko na kilala ang taong nasa harap ko. Ako iyon. Pero hindi ako iyon. May mga anino sa likod ng repleksyon ko na hindi naman talaga nandiyan. Wala sa silid. Wala sa realidad. Pero nakatitig sila sa akin na parang may karapatan silang manatili. At siya ang pinakamalinaw. Si Diana. Hindi ko siya nakikita nang buo. Hindi kailanman. Laging pira piraso lang. Minsan buhok niya lang. Minsan likod niya habang naglalakad palayo. Minsan boses niya na parang dumadaan sa tenga ko kahit wala namang nagsasalita. Pero sapat na iyon para hindi ako makahinga nang maayos. “Bakit siya pa rin?” tanong ko sa sarili ko, pero mas tunog galit iyon kaysa tanong. Hindi sumagot ang salamin. Hindi rin sumagot ang anino. Pero ramdam ko na parang may nakatitig sa akin mula sa likod. Mabagal akong lumingon. Wala. Walang tao. Pero may narinig akong mahina. Halos pabulong. Halos wala. “Martin…” Napapikit ako nang mariin. Hindi t
“Kailan mo ba ako titigilan, Diyos? O baka naman ikaw na rin ang sumuko sa’kin?”Nakaupo ako sa sulok ng maliit na kwarto—hindi na hawla, pero parang hawla pa rin dahil walang bintana, walang liwanag maliban sa ilaw mula sa ilalim ng pintuan. Chain sa paa ko ay naka-lock pa rin, pero ngayong gabi, hindi iyon ang pinakamabigat. Ang dibdib ko ang parang may bato na nakadikit.Nakahawak ako sa maliit na krus na gawa sa papel na ginupit ko mula sa gilid ng lumang libro na itinago ko sa ilalim ng kutson. Hindi ko alam kung bakit pinayagan niya akong magdala ng libro—baka para lang makita niya kung paano ko ito ginagamit para magdasal, para mas lalong masaktan ako kapag sinabi niyang walang Diyos na makikinig sa isang tulad ko.Huminga ako nang malalim. Nagsimula akong magdasal, pero hindi sa salita. Sa isip lang muna. Kasi kapag binigkas ko nang malakas, baka marinig niya kahit nasa itaas pa siya.Pero biglang bumukas ang pintuan. Maliit na butas lang ng liwanag mula sa hallway, tapos ang
“Ilagay mo na sa tray ang kape ko. Black. Walang asukal. At huwag mong kalimutan ang baso ng tubig sa tabi.”Nakaupo si Martin sa dining chair na katapat ng pintuan ng basement stairs, legs crossed, phone sa kamay pero tingin niya diretso sa akin. Hindi niya binaba ang cellphone kahit nagsalita na siya. Parang normal lang na ako ang naghahanda ng almusal niya habang naka-leash pa ang isa kong paa sa maliit na chain na nakakabit sa iron ring sa sahig—mga dalawang metro lang ang radius ko, sapat para makarating sa maliit na kitchenette na ginawa niya rito sa ilalim.Tumingin ako sa tray na nasa counter. Porcelain cup, silver spoon, folded napkin na may embroidered initial na M.D.R. Lahat ay perpekto, lahat ay para sa kanya. Ako? Naka-simple white blouse at skirt na hanggang tuhod—uniform na binigay niya last week. Walang bra. Walang underwear. Rule niya: “Mas madali kitang suriin kapag walang takip.”“Hindi ko pa natatapos ang paglilinis ng counter,” sabi ko, boses ko kalmado pero alam
“Sabihin mo ulit kung ano ang unang rule pagkatapos magising.”Nakaupo si Martin sa gilid ng kama, elbows sa tuhod, daliri magkadikit sa ilalim ng baba. Parang professor na nag-e-exam pero ang exam na ‘to ay hindi sa papel. Sa katawan ko. Sa boses ko. Sa bawat galaw na hindi niya sinang-ayunan.Tumingin ako sa sahig. Hindi dahil takot—kahit totoo ‘yon—kundi dahil kapag tumingin ako sa mata niya nang matagal, nakakalimutan ko kung bakit ako galit. Nakakalimutan ko kung bakit dapat akong lumaban.“Limang umaga… dapat nakaupo na ako sa breakfast table,” sagot ko, boses flat pero malinaw. “Walang phone. Walang libro. Walang usapan kung hindi ikaw ang nagsimula.”Tumango siya. Mabagal. Parang nasiyahan pero hindi pa tapos.“At kapag nagsimula ako ng usapan?”“Sasagot ako nang maikli. Diretso. Walang tanong pabalik kung hindi mo hinintay.”“Tapos?”“Kung may utos ka, uulit ko muna bago gawin. Para siguradong naiintindihan ko.”Tumayo siya. Lumapit sa akin hanggang magkadikit na tuhod namin.
“Ngumiti ka.”Hindi ko alam kung ilang beses ko nang narinig ang utos na iyon, pero sa bawat pagkakataon, parang may kumikiskis na basag na salamin sa loob ng dibdib ko.Nakatayo ako sa tabi ni Martin sa gitna ng bulwagan na punô ng ilaw, kamera, at palakpakan. Mainit ang hangin sa loob, may halong
“This room is not for guests.”Hindi niya hinintay ang sagot ko. Hinila niya ang pulso ko...hindi marahas, pero sapat para ipaalala na hindi ko hawak ang direksyon ng katawan ko. Ang hallway ay mas tahimik kaysa dati. Kahit ang sapatos ko, parang ayaw gumawa ng tunog sa sahig.“Where are you takin
“Don’t even think about moving.” Hindi ko na mabilang kung ilang araw ang lumipas simula nang unang ipakita ni Martin sa akin ang kanyang “silk chains.” Ang mansion ay hindi na lamang tahanan—ito ay arena ng kanyang laro, at ako ang bihag, parehong nakatali at nasusukat sa bawat pagkilo
“Stay where I can see you.”Hindi ko alam kung kailan nagsimula, ngunit sa bawat araw sa West Wing, natutunan kong ang tanikala niya ay hindi gawa sa bakal o bakal na posas. Hindi ko rin ramdam ang mga padlocks sa aking mga pulso o paa. Ngunit naroon ang bawat galaw ko, bawat hininga ko,







