LOGINMay mga bahay na maganda lang kapag tinitingnan mula sa labas.
Sa loob, tahimik silang pumapatay. Nagising ako sa tunog ng katahimikan. Hindi iyon poetic. Hindi iyon metaphor. Ang katahimikan sa mansyon ay may bigat, parang may nakadagan sa dibdib ko. Parang may mata ang bawat pader, at lahat sila gising na bago pa ako. Hindi ako bumangon agad. Natuto na ako. Sa bahay na ito, ang paggalaw nang wala sa oras ay parang paghinga nang walang pahintulot. Huminga ako nang mabagal, nakatingin sa kisame. Walang dekorasyon. Walang frame. Walang kahit anong magsasabing may nakatira rito na may sariling pagkakakilanlan. Lahat ng kwarto sa mansyon ay may iisang tema, walang bakas. Parang sinadya. Parang gusto niyang matanggal sa akin ang pakiramdam na may lugar ako sa mundo. Tumunog ang speaker. Isang mahinang beep lang, pero sapat para kumabog ang puso ko. “Gising ka na,” boses ni Martin. Hindi tanong. Pahayag. Hindi ako sumagot. “Alam kong gising ka na,” dagdag niya. “Maghanda ka.” Napapikit ako. Kahit sa pagtulog, binabantayan. “May thirty minutes ka,” sabi niya. “Breakfast. After that, aalis tayo.” Aalis. Hindi niya sinabi kung saan. Hindi niya kailanman sinasabi. Ang kaalaman ay isang pribilehiyong matagal nang inalis sa akin. Tumayo ako, dahan-dahan. Ang sahig ay malamig. Hindi ko alam kung sinasadya nilang panatilihing ganoon o kung ako lang ang palaging nilalamig sa bahay na ito. Pagbukas ko ng pinto ng kwarto, naroon na ang isa sa mga staff. Babae. Maayos. Tahimik. Hindi tumitingin nang diretso sa akin. “Good morning, Miss Rodriguez,” sabi niya, parang script. Tumango lang ako. Walang salamin sa hallway. Wala ring bintana sa bahaging iyon. Ang liwanag ay artipisyal—pare-pareho, walang anino. Para kang nasa loob ng isang set na walang labasan. Sa dining area, nakaupo na si Martin. Naka-white shirt. Nakaayos. Hawak ang tablet. Ang Perfect President sa oras na hindi pa alam ng mundo na gising na siya. “Sit,” sabi niya, hindi tumitingin. Umupo ako sa tapat niya. May pagkain sa mesa. Mainit. Maayos. Mukhang masarap. Hindi ako agad kumain. Napatingin siya. “May problema?” tanong niya. “Wala,” sagot ko. “Then eat.” Kumuha ako ng kutsara. Sa bawat subo, pakiramdam ko may utang akong binabayaran. Hindi ko alam kung kanino—kay Diana, sa sarili ko, o sa lalaking nakaupo sa tapat ko na parang walang ginawang masama sa buong buhay niya. “May charity event mamaya,” sabi niya. “Children’s hospital.” Nanigas ang kamay ko. Mga bata. “Ngumiti ka,” dagdag niya. “Hawak-kamay. Picture. You know the drill.” Tumingin ako sa kanya. “Bakit kailangan n’yo pa akong isama?” tanong ko, mahina pero diretso. Ngumiti siya. Hindi iyon magandang ngiti. “Dahil bagay ka sa narrative,” sagot niya. “Tahimik. Maputla. Mukhang nagsisisi.Inosente.” Bumaba ang tingin ko sa plato ko. “Perfect contrast,” dagdag niya. “Ako ang liwanag. Ikaw ang anino.” Parang may humila sa dibdib ko. “Hindi ako props,” sabi ko bago ko napigilan ang sarili ko. Tahimik siya. Napakabagal niyang inilapag ang tablet. Tumingin siya sa akin—hindi galit, hindi gulat. Mas malinaw pa roon. “Savanna,” sabi niya, marahan, “huwag mo akong pilitin ipaalala sa’yo kung bakit ka nandito.” Napayuko ako agad. Awtomatiko. Instinct. “Sorry,” bulong ko. Tumayo siya. Lumapit. Huminto sa tabi ko. Hindi niya ako hinawakan. Mas masakit iyon. “Good,” sabi niya. “At least marunong ka pang umatras at kumilala kung sino ang Master mo...Tandaan mo I am your master and you are my slave...I call the shots here and you don't have any damn right reason to say a word.” Naglakad siya papunta sa pinto. “Get dressed,” utos niya. “Black. Simple. Walang alahas.” Huminto siya sandali. “At Savanna?” dagdag niya nang hindi lumilingon. “Kapag may nagtanong kung sino ka...ngumiti ka lang.” Nagsara ang pinto. At doon ko naramdaman ang mas masahol na parusa ng mansyon na it. Hindi ako ikinukulong sa isang silid. Ikinukulong nila ako sa bersyon ng sarili ko na ayaw ko nang kilalanin. Habang nagbibihis ako, naisip ko si Diana. Kung anong sasabihin niya kung nakita niya ako ngayon. Kung sasabihin ba niyang lumaban ako. O kung sasabihin ba niyang sumuko ka na. Huminga ako nang malalim. Hindi ako puwedeng umiyak. Hindi dito. Hindi sa bahay na ito. Dahil sa mansyon na may sagradong West Wing, ang bawat luha ay may halaga... at si Martin Del Rivas ang laging naniningil. Ang mga camera ay parang mga mata. Hindi sila kumukurap. Hindi sila naaawa. At kapag nagkamali ka, kahit bahagyang pagkakami, ibinabalik nila iyon sa’yo nang paulit-ulit hanggang makalimutan mo kung sino ka bago ka nagkamali. Pagbukas pa lang ng pinto ng sasakyan, sinalubong na kami ng palakpakan. Mga ngiti. Mga sigaw ng pangalan niya. President Del Rivas! Sir! We love you! Hinawakan niya ang kamay ko. Hindi mahigpit. Hindi rin malambot. Eksakto lang na parang paalala. “Smile,” bulong niya sa akin nang hindi gumagalaw ang labi. “Relax your shoulders. You look tense.” Kung alam lang nila kung gaano kabigat ang salitang relax kapag galing sa kanya. Ngumiti ako. Hindi dahil masaya ako, kundi dahil sanay na ang mga kalamnan ko na magsinungaling. Sa loob ng children’s hospital, puro kulay ang paligid. Dilaw. Asul. May mga mural sa pader. May mga batang tumatawa, may hawak na lobo. May mga magulang na umiiyak pero umiiyak sa pasasalamat. “Mr. President,” sabi ng isang doktor, “thank you for coming.” Tumango si Martin. Humawak siya sa balikat ng lalaki. Yung hawak na parang I see you. Hindi niya ako tinitingnan. Pero alam kong alam niyang nandoon ako. May lumapit na batang babae. Siguro sing-edad ko noong una niya akong dinala sa mansyon. “Hello,” sabi niya sa akin. “Ikaw po ba ‘yung ate niya?” Napatingin ako kay Martin. Isang segundo lang. Pero sapat. “Fiancée,” sagot niya agad. Masyadong mabilis. Masyadong sigurado. Parang may pumutok sa loob ng ulo ko. Fiancée. Hindi niya iyon sinabi sa akin. Ngumiti ang bata. “Ang ganda mo po.” “Thank you,” sabi ko, at sa unang pagkakataon sa araw na iyon ay totoo ang boses ko. Humawak si Martin sa likod ko. Bahagya lang. Pero ramdam ng buong katawan ko. Parang marka. Parang akin ka. Nagpatuloy ang event. Mga litrato. Mga handshake. Mga speech. Habang nagsasalita siya sa entablado, nakatayo ako sa gilid. Tamang distansya. Tamang anggulo. “and this is why we must protect our most vulnerable,” sabi niya sa mikropono. “Not punish them for surviving.” Parang may humigpit sa lalamunan ko. Surviving. Kung alam lang nila kung gaano kabaliktad ang mundo kapag walang camera. Palakpakan. Ngumiti ako ulit. Pagkatapos ng programa, dinala kami sa isang private room. Walang tao. Walang camera. Isinara niya ang pinto. At doon, parang pinatay ang ilaw. “Why did you look at me like that?” tanong niya. Hindi siya sumigaw. Mas masahol iyon. “Anong tingin?” tanong ko, maingat. “Don’t,” sabi niya. “Don’t play stupid with me.” Huminga ako nang malalim. “Hindi mo sinabi na magdadrama at magpapanggap ako na fiancée mo ako,” sagot ko. Lumapit siya. Isang hakbang. Dalawa. “Because you don’t need to know everything,” sagot niya. “Your job is to fit.” “Hindi ako bagay,” sabi ko bago ko napigilan ang sarili ko. Tumahimik siya. Ramdam ko ang pagkakamali bago ko pa marinig ang epekto nito. “Excuse me?” tanong niya, mahina. “Hindi ako bagay sa kasinungalingan mo,” dagdag ko. Nanginginig ang boses ko, pero hindi ako umatras. “Hindi ako props. Hindi ako... Bigla niyang hinawakan ang pulso ko. Hindi masakit. Pero sapat para ipaalala kung sino ang may hawak. “Careful,” bulong niya. “You’re still in public property.” Napatingin ako sa kamay niya sa braso ko. At doon..sa gitna ng takot...may pumutok na kakaibang bagay sa dibdib ko. Galit. “Bitawan mo ako,” sabi ko. Nanigas siya. Isang segundo lang. Pero nakita ko. Ang slip. Ang takot na may nakakita. Agad niya akong binitawan. Umatras siya. Ngumiti. Yung ngiting pang-camera ,kahit walang camera. “Sorry,” sabi niya. “Stressful day.” Lumapit ang isang staff sa labas. Kumatok. “Sir, may press waiting.” Tumango siya. Bumaling sa akin. “Fix your face,” utos niya. “We’re not done.” Lumabas kami. Ngumiti ulit ako. Pero sa loob ko, may nabasag. Sa kotse pauwi, tahimik siya. Ako rin. Hanggang sa bigla siyang nagsalita. “Huwag mo na akong subukan ulit,” sabi niya. “Hindi ka mananalo.” Tumingin ako sa bintana. “Hindi ako nakikipagkumpitensya,” sagot ko. “Good,” sabi niya. “Because you belong to me.” Hindi ko alam kung bakit pero sa pagkakataong iyon, hindi ako umiyak. Ngumiti ako. Isang maliit. Mapanganib. At doon ko unang naisip baka hindi ako ang unang mababasag.“Lumuhod ka.” Hindi ako gumalaw. Nakatayo lang ako sa gitna ng silid, nakaharap sa kanya. Malamig ang sahig sa ilalim ng paa ko pero hindi ko iyon pinansin. Dati, bago pa niya matapos ang utos, nakaluhod na ako. Ngayon, nanatili akong nakatayo. “Hindi mo ba narinig?” tanong niya, mababa ang boses. “Narinig ko,” sagot ko. “Ulitin ko ba?” “Hindi na kailangan.” Tahimik. Pero hindi tahimik na walang laman. Tahimik na may bigat. Lumapit siya. Isang hakbang. Dalawa. Huminto siya sa harap ko. Hindi ako umatras. Hindi rin ako yumuko. “Anong problema?” tanong niya. “Wala.” “Wala?” ulit niya. “Oo.” Mas tumindi ang titig niya. “Dati, hindi ka ganyan.” “Tama.” “Ngayon, hindi ka sumusunod.” “Pumipili na ako.” Parang may tumama sa hangin. Hindi pisikal. Pero ramdam. Hinawakan niya ang baba ko, pinataas ang mukha ko. “Tumingin ka sa akin,” utos niya. “Tumingin na ako.” Hindi ko inalis ang tingin ko. Hindi ako umiwas. At doon nagsimula ang pagbabago sa mukha niya.
“Bakit ka umiiyak?”Hindi ko agad sinagot.Nakatayo ako sa gitna ng West Wing, hawak ko pa ang tray na dapat kong dalhin sa mesa niya. Nanginginig ang kamay ko pero hindi dahil sa bigat. Dahil sa init ng luha na hindi ko napigilan.Narinig ko ang mga hakbang niya papalapit.Hindi nagmamadali.Hindi kailanman nagmamadali si Martin kapag alam niyang hawak niya ang sitwasyon.“Sinabi ko na ba na pwede ka umiyak?” tanong niya ulit, mas mababa ang boses.Pinilit kong lunukin ang bukol sa lalamunan ko.“Hindi,” sagot ko.“Pero ginawa mo pa rin.”Hindi iyon tanong.Hatol iyon.Dahan dahan kong ibinaba ang tray sa mesa. Ayokong makita niya ang kamay kong nanginginig pero wala akong choice.Lumapit siya sa likod ko.Ramdam ko ang presensya niya bago ko pa maramdaman ang kamay niya sa balikat ko.Mahigpit.Kontrolado.“Humarap ka.”Sumunod ako.Hindi dahil gusto ko.Kundi dahil alam ko ang mangyayari kapag hindi.Pagharap ko, diretso akong tumingin sa kanya.Hindi ako yumuko.Hindi na.Tinitiga
“Hindi ka pa rin nawawala, ‘di ba?” Nakatingin ako sa salamin pero hindi ko na kilala ang taong nasa harap ko. Ako iyon. Pero hindi ako iyon. May mga anino sa likod ng repleksyon ko na hindi naman talaga nandiyan. Wala sa silid. Wala sa realidad. Pero nakatitig sila sa akin na parang may karapatan silang manatili. At siya ang pinakamalinaw. Si Diana. Hindi ko siya nakikita nang buo. Hindi kailanman. Laging pira piraso lang. Minsan buhok niya lang. Minsan likod niya habang naglalakad palayo. Minsan boses niya na parang dumadaan sa tenga ko kahit wala namang nagsasalita. Pero sapat na iyon para hindi ako makahinga nang maayos. “Bakit siya pa rin?” tanong ko sa sarili ko, pero mas tunog galit iyon kaysa tanong. Hindi sumagot ang salamin. Hindi rin sumagot ang anino. Pero ramdam ko na parang may nakatitig sa akin mula sa likod. Mabagal akong lumingon. Wala. Walang tao. Pero may narinig akong mahina. Halos pabulong. Halos wala. “Martin…” Napapikit ako nang mariin. Hindi t
“Kailan mo ba ako titigilan, Diyos? O baka naman ikaw na rin ang sumuko sa’kin?”Nakaupo ako sa sulok ng maliit na kwarto—hindi na hawla, pero parang hawla pa rin dahil walang bintana, walang liwanag maliban sa ilaw mula sa ilalim ng pintuan. Chain sa paa ko ay naka-lock pa rin, pero ngayong gabi, hindi iyon ang pinakamabigat. Ang dibdib ko ang parang may bato na nakadikit.Nakahawak ako sa maliit na krus na gawa sa papel na ginupit ko mula sa gilid ng lumang libro na itinago ko sa ilalim ng kutson. Hindi ko alam kung bakit pinayagan niya akong magdala ng libro—baka para lang makita niya kung paano ko ito ginagamit para magdasal, para mas lalong masaktan ako kapag sinabi niyang walang Diyos na makikinig sa isang tulad ko.Huminga ako nang malalim. Nagsimula akong magdasal, pero hindi sa salita. Sa isip lang muna. Kasi kapag binigkas ko nang malakas, baka marinig niya kahit nasa itaas pa siya.Pero biglang bumukas ang pintuan. Maliit na butas lang ng liwanag mula sa hallway, tapos ang
“Ilagay mo na sa tray ang kape ko. Black. Walang asukal. At huwag mong kalimutan ang baso ng tubig sa tabi.”Nakaupo si Martin sa dining chair na katapat ng pintuan ng basement stairs, legs crossed, phone sa kamay pero tingin niya diretso sa akin. Hindi niya binaba ang cellphone kahit nagsalita na siya. Parang normal lang na ako ang naghahanda ng almusal niya habang naka-leash pa ang isa kong paa sa maliit na chain na nakakabit sa iron ring sa sahig—mga dalawang metro lang ang radius ko, sapat para makarating sa maliit na kitchenette na ginawa niya rito sa ilalim.Tumingin ako sa tray na nasa counter. Porcelain cup, silver spoon, folded napkin na may embroidered initial na M.D.R. Lahat ay perpekto, lahat ay para sa kanya. Ako? Naka-simple white blouse at skirt na hanggang tuhod—uniform na binigay niya last week. Walang bra. Walang underwear. Rule niya: “Mas madali kitang suriin kapag walang takip.”“Hindi ko pa natatapos ang paglilinis ng counter,” sabi ko, boses ko kalmado pero alam
“Sabihin mo ulit kung ano ang unang rule pagkatapos magising.”Nakaupo si Martin sa gilid ng kama, elbows sa tuhod, daliri magkadikit sa ilalim ng baba. Parang professor na nag-e-exam pero ang exam na ‘to ay hindi sa papel. Sa katawan ko. Sa boses ko. Sa bawat galaw na hindi niya sinang-ayunan.Tumingin ako sa sahig. Hindi dahil takot—kahit totoo ‘yon—kundi dahil kapag tumingin ako sa mata niya nang matagal, nakakalimutan ko kung bakit ako galit. Nakakalimutan ko kung bakit dapat akong lumaban.“Limang umaga… dapat nakaupo na ako sa breakfast table,” sagot ko, boses flat pero malinaw. “Walang phone. Walang libro. Walang usapan kung hindi ikaw ang nagsimula.”Tumango siya. Mabagal. Parang nasiyahan pero hindi pa tapos.“At kapag nagsimula ako ng usapan?”“Sasagot ako nang maikli. Diretso. Walang tanong pabalik kung hindi mo hinintay.”“Tapos?”“Kung may utos ka, uulit ko muna bago gawin. Para siguradong naiintindihan ko.”Tumayo siya. Lumapit sa akin hanggang magkadikit na tuhod namin.
“Bakit ka pa rin nandyan sa sahig, Savanna? Hindi ba sinabi ko na, kapag tinawag kita, tumayo ka agad?” Nakaupo ako sa leather armchair, legs crossed, hawak ang baso ng whiskey na halos hindi ko na hinawakan mula kanina. Nakatingin siya sa akin mula sa sulok ng kwarto—knees drawn to her chest, arm
“Ngumiti ka.”Hindi ko alam kung ilang beses ko nang narinig ang utos na iyon, pero sa bawat pagkakataon, parang may kumikiskis na basag na salamin sa loob ng dibdib ko.Nakatayo ako sa tabi ni Martin sa gitna ng bulwagan na punô ng ilaw, kamera, at palakpakan. Mainit ang hangin sa loob, may halong
“Hubarin mo ang pangalan mo.”Nanlamig ang batok ko sa unang salitang binitiwan ni Martin habang nakatayo siya sa harap ng bintana ng study room...ang madilim na anino ng katawan niya’y humahaba sa marmol na sahig na parang anino ng isang guillotine na handang bumagsak.“Ano?” halos pabulong kong
“This room is not for guests.”Hindi niya hinintay ang sagot ko. Hinila niya ang pulso ko...hindi marahas, pero sapat para ipaalala na hindi ko hawak ang direksyon ng katawan ko. Ang hallway ay mas tahimik kaysa dati. Kahit ang sapatos ko, parang ayaw gumawa ng tunog sa sahig.“Where are you takin







