Mag-log inHindi ko alam kung ilang segundo o minuto akong nakatulala lang kay Sir Javier. Pakiramdam ko nga ay nabingi ako pagkatapos kong marinig ang mga huli niyang sinabi at tanging ang malakas na tibok ng puso ko ang siyang naririnig ko lang.
"Would you mind if we talk inside?" kaswal niyang tanong na para bang hindi niya ako sinisante kahapon. Nagpalinga-linga pa siya sa paligid. "Baka may makakita sa atin." Kung kahapon lang ay nagtitimpi pa ako ng galit sa kanya, ngayon ay hindi na. "Ayaw kong makita ang pagmumukha mo." Saglit siyang natigilan at napatayo nang matuwid. "Look, I'm sorry about firing you yesterday—" "Exactly," sabi ko at hindi hinayaang matapos ang sanang sasabihin niya. "Wala ng rason para mag-usap o magkita pa tayo." Mukhang naputol na nga ang pasensya niya dahil nakikita ko na mismo ang ekspresyon na nakabisado ko na sa loob ng limang taon. "Hindi mo ba ako narinig? Iyong sample na pag-aari ko ay naiturok sa iyo." "Oh tapos?" sarkastiko kong tanong. "Hindi ko iyon kasalanan. Nagbayad din naman ako kaya patas lang tayo." "Anak ko ang nasa sinapupunan mo ngayon, anak natin." Ako naman ang natigilan. Hindi ko iyon naisip kaagad. Pakiramdam ko ay sinabuyan ako ng malamig na tubig pagkatapos kong marinig ang dalawang huling salita. 'anak natin' Umiwas ako ng tingin. "So anong gusto mong mangyari?" "Kaya nga sabi ko sa loob tayo mag-usap, hindi ba?" balik niyang tanong sa akin. Tatalikuran ko na sana siya para buksan ang pinto ng boarding house ko nang biglang tumunog ang tiyan ko. Hindi lang iyon basta tunog lang dahil abot iyon hanggang sa tainga ni Sir Javier. Lihim akong napamura. Nakakahiya! Saglit kaming nagkatinginan at ako ang unang umiwas ng tingin. "P-Pwede bang pumunta muna ako saglit sa supermarket?" "Marco..." Kaagad namang lumapit si Marco. "Anong gusto mong kainin at ipapabili ko kay Marco?" tanong niya. "Actually, h-hindi ko alam..." mahina kong sagot. Hindi ko man siya tingnan pero alam kong nakataas na ang kilay niya at kung nasa ibang sitwasyon pa kami ngayon ay malamang sinabi niya ng... 'may utak ka ba?' "Normal po sa mga nagdadalang-tao iyan, sir." Eh? Kaagad kong nilingon si Marco na abala na sa tablet na lagi niyang dala-dala. "Minsan ay hindi nila alam kung ano ang gusto nilang kainin, minsa ay weird din ang panlasa nila." Gusto kong palakpakan si Marco! "Anong dapat gawin?" tanong naman ni Sir Javier. "Mas mainam na dalhin siya sa supermarket o restaurant at makikita niya roon kung anong gusto niyang kainin." Saglit na natahimik si Sir Javier na parang nag-iisip. Nagpalipat-lipat lang ang tingin ko sa kanilang dalawa. "Tawagan mo si Steve at sabihing ipasara muna saglit ang supermarket niya," kaswal na sagot ni Sir Javier habang ako naman ay nanlalaki ang mga mata. "Okay po." Hindi pa ako nakakabawi sa gulat nang hawakan ni Sir Javier ang kamay ko at marahang hinila papunta sa kotse niya. Nag-init bigla ang pakiramdam ko at para bang nakukuryente ang kamay ko. Isang pakiramdam na kay Randolph ko lang naranasan noon. Binuksan niya ang pinto sa backseat at inalalayan akong makaupo. Pagkatapos ay umikot siya sa kabila saka sumakay. Si Marco naman ay nasa harap na ng manibela. Tahimik lang ako buong byahe. Hindi ko alam kung ano itong nararamdaman ko. This was all so sudden. Kahapon lang ay sinigawan niya ako sa harap ng lahat at sinisante pa. Tapos ngayon ay napakamaginoo niya? Dahil ba magkakaanak kami? Kaagad kong naramdaman ang pag-init ng mukha ko at napapikit nang mariin. Ano ba itong naiisip ko! Nang biglang tumunog ang cellphone ko. Dahil wallet at cellphone lang naman ang dala ko ay kaagad kong nakita sa screen kung sino ang tumatawag. Si Dok Marquez. Awtomatiko akong napatingin kay Sir Javier. "Wala ka sa opisina at hindi na kita secretary, so feel free to answer that call," sabi niya kahit wala pa naman akong sinasabi. Sinagot ko na lang ang tawag. Hindi pa ako nakakapagsalita ay kaagad nang nagsalita si Dok Marquez. Wala na ngang hi or hello. Halatang natataranta siya. "Miss Rivera, I'm really sorry. Ang egg cells na na-extract sa iyo ay aksidenteng na-fertilized sa isang sperm cells na hindi mo naman pinili. Huli na nang mapagtanto namin. Nagkaroon ng palitan sa dalawang sperm—" "Alam ko na po iyon, dok," mahina kong sagot. "H-Ha? Paano?" "Kasama ko po iyong may-ari ng sample na aksidenteng na-fertilized sa sample ko," pagpapaliwanag ko. "Si Mr. El Zamora, hindi po ba?" "Ganoon na nga, Miss Rivera," sagot naman niya na halata pa rin ang pangamba sa tinig niya. "Ang sabi niya sa doktor niya, kapag hindi ka raw pumayag sa kasunduan ay ipapakulong niya kami at tatanggalan ng lisensya. Miss Rivera, sana ay pumayag ka na. May anak akong cancer patient, please." Kasunduan? "Tatawagan ko po kayo ulit, dok." Kaagad ko nang pinatay ang tawag. Kaya marahil ay pinuntahan niya talaga ako sa boarding house ko dahil may ginawa siyang kasunduan. Iyon yata ang gusto niyang pag-usapan namin. Anong kasunduan naman kaya iyon? Hindi ko namalayang tumigil na pala ang kotse. Bumaba si Sir Javier at dali-daling umikot para pagbuksan ako ng pinto. Hindi ko alam kung anong mararamdaman talaga. Awkward? Iyong lalakeng laging galit at sinisigawan ako, ito at pinagbubuksan ako ng pinto. Just how fast the night changes indeed. "Pambihira ka naman, Javier." Nalipat ang tingin ko sa lalakeng sumalubong sa amin. "Huwag ka nang magreklamo at ipapa-transfer ko kaagad ang isang milyon sa account mo, happy?" Isang milyon! Para lang makapagpili ako ng gusto kong kainin? Ibang klase talaga ang mga mayayaman! "Who's this beautiful lady?" Nabalik ako sa hwisyo nang mapansing nakatingin na pala sa akin ang lalake. Siya yata si Steve? Kaagad namang hinawakan ni Sir Javier ang kamay ko. "My fiance." "Fiance?" halos sabay naming tanong ni Steve. Hindi na nagsalita pa si Sir Javier at marahan akong hinila papasok sa backdoor ng supermarket. Napapailing na lang ako nang mapagtantong kami lang ang tao sa loob. Pinasara niya nga talaga. Tapos nagbayad pa siya ng isang milyon. Pwede ko kayang hingiin na lang ang isang milyon na iyon? Ay tang ina ko talaga! Hindi ko namalayang may tulak-tulak na siyang cart. "Kumuha ka ng kahit anong gusto mo." Authoritarian, as always. "Bakit mo ba ginagawa ito?" Hindi ko na napigilan ang sarili kong magtanong. "Kahapon lang ay—" "Will you marry me?" Naloko na! Ano raw? "Seryoso ka? Dito talaga sa supermarket nag-propose tapos wala man lang singsing?" Hindi ko alam kung bakit iyon ang lumabas sa bibig ko! "A-Ang ibig kong s-sabihin, b-bakit naman? Hindi tayo magkarelasyon—" "We're having a baby, hindi pa ba sapat na rason iyon para magpakasal?"Tahimik ang sala matapos ang huling mga pinag-usapan. Hindi iyon ang katahimikan na walang laman—kundi iyong klase na parang may hinahandang sumabog. Parang bawat isa sa amin ay nasa gilid ng isang desisyon na hindi na puwedeng bawiin. Si Eli ang unang gumalaw.Dahan-dahan niyang ibinaba ang tasa ng kape sa mesa. Mahina lang ang tunog pero sapat para putulin ang daloy ng tahimik na pag-iisip ng lahat.“Kung ganoon,” sabi niya. Mababa ang boses. Kontrolado. Pero malinaw na nagsimula na siya. “Hindi na ito usapan lang.”Tumango si Leon sa tabi ko. Hindi siya nagsalita pero alam kong pareho kami ng iniisip. Hindi na kami nagpaplano. Kikilos na kami.“Let’s stop pretending na may luxury pa tayo para maghintay,” dagdag ni Eli. “Kapag kumilos ka laban kay Amanda, hindi ka na makakabalik sa dati. At ang pinakaunang pagkakamali ng karamihan ay ang magmadali nang walang sapat na impormasyon.”Bahagya akong sumandal sa upuan. Nakatingin lang sa kanya.“Then give us the right starting point,”
Tahimik ang sala.Hindi iyon ang tipo ng katahimikan na nakakailang—kundi iyong klase na puno ng bigat. Parang bawat tao sa loob ng silid ay may iniisip na hindi pa sinasabi, may mga tanong na hindi pa itinatanong, at may mga sagot na hindi pa handang ilabas.Nakaupo ako sa isang sofa na nakaharap kay Eli. Katabi ko si Leon. Sa kabilang gilid naman, tahimik lang na nakaupo si Ariana, hawak ang tasa ng kape pero hindi umiinom.Pinagmamasdan lang niya kami. Hindi siya nakikialam. Hindi nagsasalita. Pero ramdam ko ang presensya niya. Hindi siya simpleng tagapakinig lang. Para siyang nag-oobserba. Parang may sarili siyang pag-aanalisa sa lahat ng nangyayari.Sa harap namin, si Eli.Tahimik siyang nakatingin sa amin habang dahan-dahang iniikot ang tasa ng kape sa kamay niya. Hindi siya nagsasalita agad. Parang hinahayaan niyang bumaba muna ang emosyon sa loob niya.Hindi na siya katulad kanina na may bahid pa ng gulat. May emosyon.Ngayon ay wala na.Nasa harap namin ang strategist at ramd
Pagbukas pa lang ng pinto ay agad kong naramdaman ang bigat ng presensya sa loob ng bahay. Hindi ito tulad ng ibang bahay na napasukan ko na— walang ingay ng telebisyon, walang halong kaguluhan ng pangkaraniwang pamumuhay. Tahimik.Parang bawat bagay ay nasa tamang lugar, hindi dahil sa kaayusan kundi dahil sa disiplina.Isang babae ang bumungad sa amin.“Ate?” bahagyang tawag niya, pero agad din niyang binawi nang mapansin si Leon.“Kuya Leon,” sabi niya, bahagyang ngumiti.Si Ariana.Hindi ko siya makakalimutan.Siya rin ang babaeng nakita ko noon sa Cebu. Hindi nagbago ang aura niya—kalmado, pero may lalim. Parang may sariling mundo sa loob ng isip niya na hindi basta-basta binubuksan.Saglit na nagtama ang mga mata namin. At sa sandaling iyon, may kung anong pamilyar na dumaan sa pagitan namin.Parang may alam siya. Hindi ko iyon pinansin.“Nasaan si Tito?” tanong ni Leon.“Sa study,” sagot niya. “Pero—”Hindi niya natapos. Dahil sa sandaling iyon ay may isa pang boses ang narinig
Tahimik pa rin ang café matapos ang lahat.Hindi na iyon ang parehong katahimikan kanina—hindi na iyon ang tensyon ng dalawang taong nagtataguan ng lihim. Ito na ang katahimikan ng dalawang taong parehong may alam at parehong pumili na hindi na umatras.Nakatingin pa rin si Leon sa akin.Hindi na ganoon katalim ang tingin niya tulad kanina, pero hindi rin iyon naging magaan. Mas naging malinaw at mas buo. Mas totoo.“Ipapakilala kita kay Tito Eli,” sabi niya sa wakas.Bahagya akong napakunot ng noo. Hindi dahil hindi ko inaasahan—kundi dahil sa bilis ng susunod niyang hakbang.“At alam kong matutuwa siya kapag nalaman niyang buhay ka.”Nanatili akong tahimik. Hindi ko agad sinagot.Hindi dahil sa ayaw ko, kundi dahil kailangan kong iproseso ang bigat ng pangalang iyon.Eli.Ang taong matagal nang nasa gilid ng kuwento namin—pero ngayon ay unti-unti nang pumapasok sa sentro ng lahat. Ang taong tumulong sa nanay ko at sa akin noong bata pa lang ako, noong mga panahong hindi pa ako napad
Tahimik ang café.Hindi ko alam kung ilang segundo ang lumipas matapos kong itanong ang tanong na iyon. Pero pakiramdam ko ay parang oras ang lumipas sa bigat ng katahimikan sa pagitan namin.Nakatingin pa rin si Leon sa akin. Diretso sa mga mata ko. Walang pag-iwas. Walang pagkurap. Parang sinusubukan niyang basahin ang bawat bahagi ng mukha ko. Para bang hinahanap niya kung may bakas ba ng kasinungalingan sa mga sinabi ko.Pero wala. Dahil wala akong itinago.Hindi na.Sa sandaling ito, ang lahat ay nakalatag na sa mesa. At ang tanging kulang na lang ay ang sagot niya.Sa tenga ko ay narinig ko ang mahinang boses ni Atlas. “He’s thinking.”Hindi ako sumagot. Hindi ako gumalaw. Hindi ko rin inalis ang tingin ko kay Leon. Hindi ko kayang ipakita ang kahit anong kahinaan sa sandaling ito. Dahil kung may isang maling galaw lang ako ay maaaring mabasag ang manipis na linya na nagdudugtong sa amin ngayon.At kapag nangyari iyon ay wala na akong babalikan.Ilang segundo pa ang lumipas.Pag
“I am...” Huminto ako. Hindi dahil nag-aalinlangan ako. Kundi dahil alam kong sa sandaling matapos kong sabihin ang susunod kong mga salita ay wala nang babalikan at wala ng atrasan. Wala nang pagtatago. Wala nang kontrol sa kung paano niya ako titingnan pagkatapos nito.Tahimik ang café.Hindi naman literal—may mga mahihinang ingay ng kubyertos, may mga usapan sa malayo—pero sa pagitan naming dalawa, parang naglaho ang lahat ng iyon. Parang kami lang ang nasa loob ng mundong ito.Nakatingin si Leon sa akin nang diretso sa mga mata ko. Mukhang hindi na nga kumukurap. Naghihintay sa kung anong susunod kong sasabihin.At ramdam ko na handa siyang pakinggan ang kahit anong sasabihin ko—pero hindi ko pa alam kung handa siyang tanggapin iyon.Huminga ako nang malalim.“I’m not just a secretary,” sabi ko sa wakas.Bahagyang gumalaw ang ekspresyon niya. Hindi pa galit. Hindi pa duda. Pero naroon na ang alertness.“Then what are you?” tanong niya.Mababa ang boses niya. Kontrolado iyon pero r
Hindi ko alam kung paano ko natagpuan ang lakas para magpatuloy.Bawat hakbang ko sa duguang hallway ay parang paglalakad sa ibabaw ng manipis na yelo—anumang sandali ay puwedeng bumigay ang tuhod ko, puwedeng tuluyang lamunin ng takot ang utak ko. Nanginginig ang mga kamay ko, pero hindi ako humin
Hindi pa kami kaagad na nakaimik ni nakagalaw nang makaalis si Javier.Si Tita Sylvia ang unang umupo. Mabagal ang galaw niya, parang may iniindang bigat sa mga balikat na hindi lang pisikal. Si Tito Rafael naman ay nanatiling nakatayo, nakasandal sa likod ng upuan, tahimik na nag-iisip. Si Eli ay
Hatinggabi na, at kahit ang ospital ay tila napagod na rin sa dami ng lihim na pilit nitong ikinukubli. Nakaupo si Tita Sylvia sa maliit na sopa, may hawak na tasa ng malamig nang tsaa. Si Tito Rafael naman ay nakatayo sa may bintana, nakasandal ang noo sa salamin, nakatanaw sa ilaw ng lungsod na t
Siniguro ni Eli na tulog na si Janine bago niya ako tinawag palabas ng silid. Tahimik ang ospital sa oras na iyon—iyong klase ng katahimikan na hindi nakapagpapakalma, kundi mas lalong nagpapabigat ng dibdib. Parang bawat ilaw sa hallway ay may dalang tanong, bawat anino ay may itinatagong sagot.S







