CHAPTER 4: ANG UNANG BITAK

Isang buwan na akong empleyado ni Wei Long.

Sa loob ng tatlumpung araw na iyon, wala akong ibang ginawa kundi magmasid, magplano, at maghintay. Tinutukan ko ang bawat galaw ng CEO. Ang kanyang mga meeting, ang kanyang mga desisyon, ang kanyang mga kahinaan. At unti-unti, may napapansin ako na hindi ko inaasahan.

Si Wei Long ay hindi katulad ng kanyang ama.

Sa isang buwan kong pananatili sa Wei Corporation, wala akong nakitang anumang senyales ng pang-aabuso sa kapangyarihan. Hindi siya sumisigaw sa mga empleyado. Hindi siya nananakot. Hindi siya gumagamit ng salapi para makuha ang gusto niya. Sa katunayan, mas madalas ko pa siyang makita na tumutulong sa mga tauhan niya kaysa sa pag-uutos.

Ngunit hindi sapat iyon para patawarin ko siya. Ang apelyido niya ay Wei. Ang dugo niya ay dugo ng pumatay sa pamilya ko. Iyon ang paulit-ulit kong sinasabi sa sarili tuwing nararamdaman ko ang hindi dapat maramdaman.

---

Martes, 10:00 ng umaga.

Nagkaroon ng emergency meeting ang buong executive team. May isang malaking supplier na biglang nag-anunsyo ng pagsasara ng kanilang kompanya. Ibig sabihin, mawawalan ng materyales ang Wei Corporation sa loob ng dalawang linggo. Ang production ay titigil. Ang mga trabaho ay nanganganib.

Nagngingitngit sa galit ang COO na si Mr. Dante. "Dapat may back-up plan tayo! Bakit ngayon lang natin nalaman 'to?"

Tahimik si Wei Long. Hindi siya sumasagot agad. Sa halip, binuksan niya ang kanyang laptop at tiningnan ang listahan ng mga alternatibong supplier. Pagkatapos ng ilang minuto, tumingala siya.

"May contact ako sa Taiwan. Isang kompanyang pwedeng pumalit sa ating supplier. Tatawagan ko sila ngayon."

"At kung hindi sila pumayag?" tanong ng isa pang executive.

"Maggagawa ako ng paraan. Hindi ko hahayaang mawalan ng trabaho ang ating mga empleyado."

Nang matapos ang meeting, nag-isa kaming naiwan ni Wei Long sa conference room. Inutusan niya akong i-contact ang supplier sa Taiwan at mag-ayos ng video call sa hapon.

Habang tinatype ko ang email, narinig ko siyang bumuntong-hininga nang malalim. Tumingin ako sa kanya. Nakayuko siya, ang kanyang mga kamay ay nakapatong sa mesa. Para bang napakabigat ng biglang dumating na problema.

"Mr. Wei, okay lang po ba kayo?" tanong ko. Hindi dahil nagmamalasakit ako. Dahil kailangan kong malaman kung gaano siya ka-stress. Ang stress ay sandata ko.

Tumingala siya. Sa unang pagkakataon, nakita ko ang pagod sa kanyang mga mata—hindi ang pagod ng isang boss na gustong kumita ng pera, kundi ang pagod ng isang taong may pinoprotektahan.

"Ivy, alam mo ba kung gaano karaming pamilya ang nakasalalay sa kompanyang ito?" tanong niya nang mahina. "Hindi lang ako ang CEO dito. Ako ang nagdadala ng pagkain sa mesa ng tatlong libong empleyado. Kung magsara tayo, tatlong libong pamilya ang magugutom."

Nanlamig ako.

Tatlong libong pamilya.

Biglang pumasok sa isip ko ang pamilya ko. Ang tatay kong masipag. Ang nanay kong mapagmahal. Si Junjun na laging nagtatanong kung kailan kami kakain ng masarap.

Hindi ba't ganoon din ang pamilya ko? Hindi ba't isa lang kami sa tatlong libo na walang kalaban-laban?

Ngunit ang pumatay sa pamilya ko ay ang kanyang ama. Hindi siya.

Pinigilan ko ang sarili. Hindi ako pwedeng maawa. Hindi pa.

"Ingatan ko na lang po ang email sa Taiwan," sabi ko sa halip, iniiwas ang kanyang titig.

Tumango siya. "Salamat, Ivy."

---

Miyerkules, 3:00 ng hapon.

Nakatanggap si Wei Long ng tawag mula sa ospital. Ang kanyang dating yaya—ang babaeng nagpalaki sa kanya mula pagkabata—ay na-stroke at nasa intensive care unit.

Nang ibaba niya ang telepono, namutla siya. Hindi siya umiyak, pero nakita kong nanginginig ang kanyang mga kamay.

"Ivy, kailangan kong pumunta sa ospital. May meeting pa ako sa 4:00. Pwede mo bang i-reschedule?"

"Opo, Mr. Wei. Ako na po ang bahala."

Tumakbo siya palabas ng opisina. Hindi na siya nag-ayos ng kanyang suit. Hindi na siya nagpaalam nang maayos. Basta umalis siya na parang isang ordinaryong taong may minamahal na mawawala na.

Nang gabing iyon, nagtrabaho ako nang overtime. Inayos ko ang mga dokumento para sa meeting na pinalitan ng araw. At habang ginagawa ko iyon, hindi ko mapigilang isipin si Wei Long sa ospital.

Naalala ko ang sarili ko noong gabing namatay ang pamilya ko. Walang ospital. Walang pagkakataong magpaalam. Walang yaya na maaari pang bisitahin.

Nilingon ko ang pinto ng kanyang opisina. Bakante. Tahimik.

"Bakit ko siya naaawa?" bulong ko sa sarili. "Hindi siya ang pumatay sa pamilya ko."

Ngunit sa kabilang banda: "Hindi ba't kung buhay pa ang kanyang ama, hindi siya magdurusa ng ganito?"

Pinunasan ko ang luha na hindi ko namalayang tumulo. Hindi. Hindi ako iiyak para sa kanya. Hindi ako magiging mahina.

Isinara ko ang aking journal na hindi ko namalayang nabuksan. Sa pahina ngayong gabi, may naisulat ako nang hindi ko sinasadya:

"Bakit ang sakit niyang tingnan?"

Binura ko iyon agad.

---

Huwebes, 8:00 ng umaga.

Pumasok si Wei Long na may bitbit na kape para sa akin. Hindi iyon karaniwan. Ang CEO ay hindi nagdadala ng kape para sa kanyang assistant.

"Ivy, salamat sa pag-aasikaso ng meeting kahapon. Hindi ko alam kung ano ang gagawin ko kung wala ka."

Iniabot niya ang kape. Hinawakan ko ito. Ang kanyang mga daliri ay bahagyang dumampi sa aking palad. Mainit. Hindi tulad ng mga gabing giniginaw ako sa alaala ng pamilya ko.

"Wala pong anuman, Mr. Wei. Kumusta po ang inyong yaya?" tanong ko, sinusubukang maging propesyonal.

Umupo siya sa harap ng aking desk. Hindi siya pumasok agad sa kanyang opisina. Sa halip, tumingin siya sa malayo na parang may malalim na iniisip.

"Stable na siya. Pero hindi na siya makakalakad muli."

Tumahimik ako. Hindi ko alam ang sasabihin. Sa totoo lang, wala naman akong dapat sabihin. Trabaho ko lang ay mag-assist sa kanya, hindi maging kaibigan.

Ngunit may bumulong sa akin.

"Pasensya na po, Mr. Wei. Alam ko pong mahal na mahal ninyo siya."

Nagulat siya sa sinabi ko. Tumingin siya sa akin na parang hindi inaasahan na may makakaintindi sa kanya.

"Oo. Siya lang ang nag-iisang pamilya na natitira sa akin."

Nanlaki ang aking mga mata.

"Natitira?" tanong ko bago ko napigilan ang aking bibig.

Tumango siya. "Ang ama ko ay namatay na. Ang nanay ko ay iniwan kami noong bata pa ako. Wala akong kapatid. Si Aling Rosa lang ang nag-alaga sa akin."

Parang may humampas sa dibdib ko.

Walang kapatid. Walang ina. Ang ama niya ay patay na rin.

Bigla kong naalala ang sarili ko. Wala rin akong pamilya. Walang kapatid. Walang magulang. Ang kaibahan lang, ang kanyang ama ay namatay nang natural—ang pamilya ko ay pinatay ng kanyang ama.

Ngunit sa sandaling iyon, hindi ko nakita si Wei Long bilang anak ng mamamatay-tao. Nakita ko siya bilang isang ulila—tulad ko.

At iyon ang unang bitak sa aking pusong bato.

---

Biyernes, 6:00 ng gabi.

Nag-overtime na naman kami ni Wei Long. Inaayos namin ang mga dokumento para sa audit na magsisimula sa susunod na linggo. Habang nagtatrabaho kami, bigla siyang tumigil at tumingin sa lumang litrato na nakasabit sa kanyang dingding.

Larawan iyon ng isang babaeng nakangiti kasama ang isang batang lalaki. Ang bata ay si Wei Long. Ang babae ay hindi ko kilala.

"Sino po iyon, Mr. Wei?" tanong ko.

"Nanay ko," sagot niya nang mahina. "Umalis siya noong ako ay sampung taong gulang. Hindi ko alam kung nasaan siya ngayon."

"Bakit po siya umalis?"

Tumagal ang kanyang sagot. Sa wakas ay sumagot siya: "Dahil sa tatay ko. Sinaktan niya ang nanay ko. Hindi pisikal—pero mas masakit ang ginawa niya. Pinabayaan niya siya. Pinili ng tatay ko ang negosyo kaysa sa pamilya."

Tiningnan ko si Wei Long. Sa kauna-unahang pagkakataon, hindi ko siya nakita bilang kaaway. Nakita ko siya bilang isang batang iniwan, isang taong lumaking mag-isa.

"Galit ba kayo sa inyong ama?" tanong ko.

Tumango siya. "Oo. Pero patay na siya. Hindi ko na mababago ang nakaraan. Ang magagawa ko lang ay maging iba sa kanya."

Tumingin siya sa akin. Ang kanyang mga mata ay tila humihingi ng pang-unawa.

"Ivy, alam kong bago ka pa lang. Pero gusto kong malaman mo na hindi ako katulad ng tatay ko. Hindi ako mamamatay-tao. Hindi ako manloloko. Gusto ko lang patakbuhin nang maayos ang kompanyang ito para sa mga taong umaasa sa akin."

Nanginginig ang aking mga kamay sa ilalim ng mesa.

Mamamatay-tao. Iyon ang tawag niya sa kanyang ama. Alam niya kung ano ang kanyang ama. Hindi niya itinatanggi. Hindi niya ipinagmamalaki.

At sa sandaling iyon, may tanong na pumasok sa isip ko na hindi ko inaasahan:

"Kung alam niyang mamamatay-tao ang kanyang ama, bakit niya ako tutulungan kung malaman niya ang totoo?"

Hindi ko sinagot ang tanong na iyon. Hindi ko pa kayang sagutin.

"Mr. Wei, uuwi na po ako," sabi ko sa halip. "Maaga pa po ang meeting natin bukas."

Tumango siya. "Salamat, Ivy. Ingat ka."

Sa paglabas ko ng gusali, huminto ako sandali. Tumingala ako sa langit. Walang bituin ngayong gabi. Madilim—tulad ng gabing namatay ang pamilya ko.

Ngunit sa pagkakataong ito, hindi lamang galit ang aking nadarama.

May takot. May pagkalito. At may kaunting bagay na hindi ko kayang pangalanan.

Binuksan ko ang aking journal nang makauwi ako. Sa pahina ay sinulat ko:

"Ngayong araw, hindi ko siya nakita bilang kaaway. Nakita ko siya bilang tao. At natatakot ako dahil baka isang araw, makita ko siya bilang higit pa roon."

Isinara ko ang journal. Pinilit kong matulog. Ngunit ang mukha ni Wei Long—ang kanyang mga matang puno ng lungkot—ay hindi ko maalis sa aking isipan.

Unti-unti na palang lumalambot ang puso ko. At hindi ko alam kung paano ito titigilan.