Chapter 2

ELOWEN’S POV

The following days blurred into one endless, cold routine. Gising bago siya bumaba, tahimik sa isang sulok, naghihintay kung ano na naman ang sasabihin niya para sirain ang natitira kong pag-asa. Walang araw na hindi niya ako pinaramdam na wala akong halaga, at walang gabi na hindi ako umiiyak bago matulog.

Isang hapon, habang nakaupo ako sa maliit na upuan sa dulo ng hardin, narinig ko ang boses niya mula sa loob ng bahay. Malakas, puno ng inis, at malinaw na naririnig ko ang bawat salita niya.

“Wala siyang silbi, Ma. Walang talento, walang dating, at walang kahit anong maibibigay sa akin bukod sa pangalan ng pamilya niya. I’m only keeping her because of the contract. Kapag natapos na ang isang taon na ‘yon, wala na siyang halaga sa akin. Wala na talaga.”

Tumulo ang luha ko bago ko pa man namalayan. Kinagat ko ang aking labi hanggang sa sumakit ito, pilit na pinipigilan ang tunog ng aking pag-iyak. That’s all I am? A contract? A burden? Kahit alam ko na iyon mula pa sa simula, masakit pa rin marinig nang direkta mula sa kaniya. Masakit malaman na kahit kailan, hindi niya man lang sinubukang makita kung sino ako.

Tumayo ako at dahan-dahang lumayo, hindi na kayang manatili pa roon. Hindi ko namalayan na nakita niya ako — nakita ang pagtakbo ko palayo, ang pagnginig ng balikat ko habang umiiyak. Nagulat siya sandali, tila may naramdaman, pero agad din itong nawala. Umiwas siya ng tingin at bumalik sa usapan nila ng ina niya, na parang walang nangyari.

Kinagabihan, hindi niya ako kinausap. Tulad ng dati — tahimik, malamig, parang hangin lang ako sa bahay na iyon. Pero may kaunting pagbabago. Noong dumaan siya sa kwarto ko bago siya pumasok sa kaniya, huminto siya sandali. Tumingin siya sa p***o, tila may gustong sabihin, pero sa huli, hindi niya binuksan. Tuluyan na siyang umalis.

Ilang araw pa ang lumipas, at dumating ang Sabado — ang araw ng mga bisitang sinabi niya. Maaga pa lang ay naghanda na ako. Suot ko ang damit na ibinigay nila — maganda, mamahalin, pero parang nakasakal sa akin. Tiningnan ko ang sarili ko sa salamin. Is this what a wife should look like? Or is this just what his image needs?

Nang bumaba ako, nandoon na sila — si Kaelian, ang ina niya, at ang mga bisita. Nang makita niya ako, hindi siya ngumiti. Hindi man lang siya nagtango. Lumapit siya sa akin at bumulong nang sapat lang para marinig ko:

“Tumayo ka sa tabi ko. Ngumiti ka. Huwag kang magsasalita maliban na lang kung kakausapin ka nila. At huwag mong ipapakita na umiiyak ka. They don’t need to know how broken you are.”

Tumango ako, kahit na parang sinasakal ako ng bawat salita niya. “Opo,” mahina kong sagot.

Buong gabi, tumayo lang ako sa tabi niya. Ngumiti kahit na hindi ako masaya. Tumango kahit na hindi ko naiintindihan ang usapan. At sa bawat sandali, naririnig ko ang mga bulong ng mga bisita — Sino ba siya? Simpleng babae lang ah. Bakit siya pa ang pinili ni Kaelian? — at alam kong naririnig din niya ang lahat. Pero hindi niya ako ipinagtanggol. Ni minsan, hindi niya sinabing siya ang asawa ko.

Nang matapos ang gabi at umalis na ang lahat, naiwan kaming dalawa sa sala. Pagod ako — pagod na pagod na sa pagtayo, sa pagngiti, sa pagtago ng lahat ng sakit. Tumingin ako sa kanya, umaasa — kahit kaunti lang — na sasabihin niyang ginawa ko nang maayos. Na salamat.

Pero imbes na pasasalamat, ang sinabi niya: “Mabuti naman at hindi ka nagkapalya. Next time, huwag kang magmumukhang kawawa sa harap nila. Nakakasira ng imahe.”

Doon na tumulo ang luha na kanina ko pa pinipigilan. “Kaelian,” mahina kong tawag sa kaniya, “kailan mo ba ako titingnan bilang asawa mo? O kahit tao lang ba?”

Natigilan siya. Tumingin siya sa akin — sa mga luha ko, sa pagnginig ng kamay ko — at sa unang pagkakataon, nakita ko ang bahagyang pagbabago sa mukha niya. Parang may gusto siyang sabihin. Pero imbes na ‘sorry’ o ‘you did well’, ang sinabi niya:

“Wala sa kontrata ‘yan, Elowen. Huwag kang humihingi ng bagay na alam mong hindi ko maibibigay.”

Tumalikod siya at umakyat na sa kwarto niya, iniwan akong mag-isa sa dilim ng sala. Walang liwanag, walang pag-asa, at unti-unting nauubos ang lakas ko. Is this all I’ll ever be to him? A contract? A name? Nothing more?

Umupo ako sa sahig, yakap ang sarili, at hinayaan kong lumabas ang lahat ng luha na matagal ko nang itinatago. Hindi ko alam kung hanggang kailan ko pa kaya. Hindi ko alam kung matatapos ba ang isang taon na ito nang hindi tuluyang nasisira ang pagkatao ko. Pero alam ko ang isang bagay  hindi pa ako pwedeng sumuko. Hindi pa.

To ve continued