KABANATA 1 Ligtas ang Mag-ina

Gabi na nang dumating ang oras. Sa loob ng departamento ng Obstetrics and Gynecology ng Philippine General Hospital (PGH) sa Maynila, nakahiga si Mara Santos sa operating table. Halos wala nang kulay ang kaniyang mukha, at basang-basa ng pawis ang kaniyang buong katawan. Sa kabila ng matinding sakit na kaniyang nararamdaman, buong tapang niya itong tiniis nang hindi man lamang napapasigaw.

“Umire ka pa! Nakikita ko na ang ulo ng sanggol!” malakas na tinig ng komadrona na umalingawngaw sa kaniyang pandinig.

Mahigpit na kumapit si Mara sa rehas ng kama. Matapos ang isang araw at isang gabing pagtitiis sa sakit, halos wala na siyang natitirang lakas.

“Parang naiipit ang sanggol. Posibleng mahirapan siyang mailabas. Dapat ba nating ipaalam kay Mr. Reyes at hayaan siyang magpasya kung sino ang uunahin nating iligtas—ang ina o ang sanggol?” tanong ng komadrona habang nakikipagpalitan ng tingin sa punong nars.

“Hindi, huwag ninyo akong alalahanin. Iligtas ninyo ang sanggol.” Biglang mahigpit na hinawakan ni Mara ang kamay ng doktor. Basang-basa ng pawis ang kaniyang mga kamay, at bagama’t bakas sa kaniyang tinig ang matinding sakit, nanatiling matatag ang kaniyang pasya.

Naantig ang doktor sa kaniyang sinabi. Hinawakan nito nang mahigpit ang kamay ni Mara at sinabing, “Subukan nating muli. Makinig kang mabuti sa mga sasabihin ko: huminga ka nang malalim, saka umire…”

Maya-maya, umalingawngaw sa silid-panganganak ang malakas na iyak ng isang bagong silang na sanggol. Napahinga nang maluwag ang lahat ng naroroon.

Agad na kinuha ng punong nars ang sanggol upang linisin ito, samantalang lumabas naman ang komadrona mula sa silid-panganganak. Kinuha nito ang kaniyang telepono at mabilis na nag-dial ng isang numero.

“Mr. Reyes…”

Sa kabilang panig, matapos ang tawag, iniunat ni Marco ang kaniyang kamay at kumatok sa inukitang pintuang kahoy sa kaniyang harapan.

“Pumasok ka.” Isang malalim at may-gulang na tinig ng lalaki ang nagmula sa loob ng silid.

Itinulak ni Marco ang p***o at pumasok. Sa harap ng matataas na bintanang salamin na hanggang sahig ay nakatayo ang isang matangkad at makapangyarihang lalaki—si Rafael Villanueva. Taglay nito ang marangal na tindig at nakapanghihilakbot na presensiya na agad mapapansin ng sinumang makakaharap niya.

Bahagyang nakabukas ang butones ng amerikana ni Rafael, kaya bahagyang nakikita ang malinis at plantsadong polo sa ilalim nito. Tahimik na nagbabaga ang sigarilyong nakasipit sa pagitan ng kaniyang gitnang daliri at palasingsingan ng kaliwang kamay.

“Ano iyon?” tanong ni Rafael habang bahagyang itinataas ang isang kilay. Taglay ng kaniyang tindig at malamig na mukha ang nakapangingilabot na awtoridad ng isang lalaking hindi basta-basta natututulan.

“Ah, tumawag lang po ang Philippine General Hospital sa Maynila. Nanganak na po ngayon si Mara Santos ng isang sanggol na lalaki. Tumitimbang ito ng 6.2 libra. Pareho pong ligtas ang mag-ina,” agad na sagot ni Marco.

“Oo, naiintindihan ko,” tugon ni Rafael.

Nanatiling walang emosyon ang malalim na mga mata at seryosong mukha ng lalaki matapos marinig ang balita. Wala ni katiting na pagbabago sa kaniyang ekspresyon, na para bang hindi mahalagang pangyayari ang pagkasilang ng kaniyang anak.

Pakiramdam ni Marco Reyes ay dapat siyang magsabi ng “Congratulations,” ngunit bago pa siya makapagsalita, narinig niyang nagpatuloy ang lalaki.

“Anong oras magsisimula ang video conference kasama ang branch sa US?”

Saglit na natigilan si Marco. Halos hindi makasunod ang kaniyang isip sa biglaang pagbabago ng usapan. Itinaas niya ang kaniyang pulsuhan, sinulyapan ang relo, at maingat na sumagot, “In half an hour po.”

“Sabihan mo si Daniel na maghanda at pumunta sa conference room.”

Pagkasabi niyon, pinatay ng lalaki ang kaniyang sigarilyo at tumalikod upang lumabas ng silid.

Natapos lamang ang video conference nang madaling-araw kinabukasan.

Dala ang dalawang tasa ng matapang na kape, pumasok ang sekretarya sa conference room.

“Hindi po ba kayo pupunta sa ospital para i-check ang mag-ina niyo?” Sa wakas, hindi na napigilan ni Marco ang tanong na buong gabi niyang kinikimkim.

Marahang humigop ng kape ang lalaking nakaupo sa tapat niya. Saglit itong nag-isip bago nag-utos, “Ihanda mo ang sasakyan.”

—

Ospital, Silid ng mga Pasyente.

Tumagos sa bintana ang unang sinag ng sikat ng araw, banayad na dumadampi sa balat at nagbibigay ng mainit na pakiramdam.

Dahan-dahang iminulat ni Mara ang kaniyang mga mata. Pagtingin niya sa sanggol na natutulog sa kaniyang tabi, hindi niya napigilang mag-unahan ang mga luha sa kaniyang mga mata.

Labinsiyam na taong gulang pa lamang siya. Habang ang ibang mga babaeng kaedad niya ay nakakapit pa rin sa kanilang mga magulang at patuloy na inaalagaan at sinusuyo, isa na siyang ganap na ina.

Hindi man niya alam kung sino ang ama ng kaniyang anak, at muntik man siyang mawalan ng pag-asa nang una niyang malaman na siya ay nagdadalang-tao, sa nakalipas na sampung buwan ay unti-unting lumaki ang sanggol sa kaniyang sinapupunan. Sa paglipas ng mga araw, naging bahagi na ito ng kaniyang buhay—isang nilalang na hindi na niya kayang ihiwalay sa kaniyang sarili.

Marahil, ganito nga ang pagiging isang ina.

Kaya naman, nang sabihin ng doktor na maaaring maging mahirap ang kaniyang panganganak, halos hindi na siya nagdalawang-isip na ialay ang sarili niyang buhay kapalit ng pagkakataong mabuhay ang kaniyang anak.

Biglang may kumatok sa p***o.

Mabilis na pinunasan ni Mara ang mga luhang dumadaloy sa kaniyang mga pisngi gamit ang likod ng kaniyang kamay. Pagkatapos, paos siyang sumagot, “Pasok.”

Akala niya ay isang nars ang papasok upang palitan ang suwero niya. Ngunit nang bumukas ang p***o, isang guwapong binata ang pumasok sa silid.