LOGINKinabukasan, unang ginawa ni Nina pagkagising ay tingnan ang manuscript niya.
Binasa niya ulit ang huling talata na isinulat niya kagabi, saka bahagyang ngumiti. Hindi pa perpekto ang eksena, pero sa wakas, may narating din siya matapos ang ilang araw na halos wala siyang maisulat.
Dati, kapag ganitong oras, madalas ay naghihintay na siya ng mensahe mula kay Ivan. Kahit isang simpleng good morning lang, kaya nitong baguhin ang mood niya sa buong araw.
Ngayon, iniwan muna niya ang phone sa mesa at naghanda ng almusal.
Hindi ibig sabihin na hindi na niya nami-miss si Ivan. Namimiss niya pa rin ang mga sandaling malambing ito, ang mga pagkakataong pakiramdam niya ay siya lang ang nakikita nito. Pero unti-unti na niyang tinatanggap na hindi sapat ang ilang magagandang sandali para burahin ang paulit-ulit na sakit.
Habang kumakain, naalala niya ang pusang nakita niya sa entrance ng building kahapon.
Naisip niyang magtanong sa guard kung may may-ari iyon. Kung wala, baka puwede siyang mag-iwan ng tubig at kaunting pagkain sa lugar na hindi makakaabala sa mga residente.
Hindi niya kailangang akuin ang lahat ng problema sa mundo.
Pero kung may maliit siyang magagawa, bakit hindi?
Pagbaba ni Nina, nadatnan niya ang guard na nag-aayos ng ilang delivery sa lobby.
“Kuya, may itatanong lang po sana ako. Yung pusang nasa may entrance kahapon, madalas po ba siyang nandito?”
“Ah, yung maliit na kulay orange? Minsan, ma'am. Hindi ko alam kung may may-ari. May mga residente ring nagpapakain diyan.”
“Okay po. Mag-iiwan sana ako ng tubig. Saan kaya magandang ilagay para hindi makaharang?”
Itinuro ng guard ang isang sulok sa gilid ng building, malayo sa pangunahing daanan.
“Diyan siguro, ma'am. Basta linisin lang pagkatapos.”
“Opo. Thank you.”
Bumili si Nina ng maliit na lalagyan sa tindahan sa kanto at nilagyan iyon ng malinis na tubig. Hindi niya nakita ang pusa noong una, pero nang bumalik siya mula sa tindahan, nakasilip na ito mula sa likod ng isang halaman.
Hindi niya ito pinilit lumapit.
Inilapag lang niya ang lalagyan at umatras.
“Diyan lang ako,” bulong niya. “Hindi kita hahabulin.”
Parang katawa-tawa ang pakikipag-usap niya sa isang pusang hindi naman siya naiintindihan, pero napangiti siya sa sarili niya.
Makalipas ang ilang sandali, lumapit ang pusa at uminom.
May kakaibang saya sa simpleng pangyayaring iyon. Walang palakpak, walang papuri, at walang sinumang kailangang makaalam. Hindi niya ginawa iyon para mapansin.
May nangangailangan ng tubig. May tubig siyang maibibigay.
Simple lang.
At marahil, matagal na niyang nakalimutan na may mga bagay na puwede niyang gawin nang hindi iniisip kung ano ang magiging kapalit.
Pagbalik niya sa apartment, may mensahe si Ivan.
What are you doing today?
Tinitigan ni Nina ang screen.
Dati, mabilis siyang sasagot. Baka magtatanong pa siya kung gusto nitong magkita sila, o babaguhin ang sarili niyang plano kapag sinabi nitong may gusto itong gawin.
Ngayon, sumagot siya nang totoo.
Working on my manuscript. I have a deadline.
Dumating agad ang reply.
How long will that take?
Napatigil siya.
Hindi naman iyon masamang tanong sa sarili nito. Pero alam niya ang dating pattern: kapag gusto ni Ivan na magkita sila, inaasahan niyang maghahanap siya ng paraan para maging available.
Kaya sa halip na magbigay ng oras na hindi naman niya kayang ipangako, nag-type siya.
I'm not sure. I'll let you know when I'm done.
Walang kasunod na mensahe.
Ibinaba niya ang phone at nagpatuloy sa trabaho.
Hindi niya ipinagkaila sa sarili ang bahagyang lungkot na naramdaman niya. May maliit na bahagi pa rin sa kanya na gustong magtanong kung bakit hindi man lang ito nagdagdag ng kahit anong salita. Gusto niyang malaman kung nami-miss din ba siya nito, kung naisip ba nito ang huling pag-uusap nila, o kung simpleng paraan lang iyon para alamin kung maaari pa rin siyang tawagin anumang oras.
Pero hindi niya hahayaang ang katahimikan ni Ivan ang magdikta kung makakapagsulat siya ngayong araw.
Binuksan niya ang manuscript at nagsimulang mag-edit.
Bandang hapon, nag-message si Gabriel.
How's the chapter coming along?
Natawa si Nina bago sumagot.
Still alive. Barely.
That's progress.
I'm trying to decide whether my main character deserves a second chance.
Does he want to change?
Napaisip siya.
I don't know yet.
Then maybe that's what you need to figure out first.
Simple lang ang sagot, pero may punto ito.
Hindi sapat na may pinagdaanan ang isang tao para awtomatikong karapat-dapat siya sa pangalawang pagkakataon. Kailangan ding may ginagawa siya para baguhin ang sarili niya.
At hindi rin obligasyon ng taong nasaktan na maghintay hanggang handa na ang nanakit na magbago.
Nagpasalamat si Nina kay Gabriel sa ideya. Hindi na niya pinalawig ang usapan, dahil gusto niyang tapusin ang ginagawa niya.
Makalipas ang ilang minuto, tumawag ang isang kakilala niyang nangangailangan ng tulong sa pag-aayos ng isang application document. Hindi naman iyon malaking bagay, pero nalilito ang babae sa ilang detalye at may deadline kinabukasan.
“Sorry, Nina. Alam kong busy ka. Pero baka puwede mo lang tingnan kung tama itong format?”
Tiningnan ni Nina ang sariling checklist. May natitira pa siyang ilang pahina ng manuscript, pero alam niyang hindi magtatagal ang hinihinging tulong.
“Send mo sa akin. I'll check it.”
Tinulungan niya itong ayusin ang pagkakasunod-sunod ng impormasyon at itinuro kung aling bahagi ang kailangang linawin. Nang matapos sila, ilang beses nagpasalamat ang babae.
“Hindi ko alam kung paano ko ito matatapos kung wala ka.”
“Matatapos mo rin naman. Kailangan mo lang ayusin one step at a time.”
Pagkatapos ng tawag, bumalik si Nina sa pagsusulat.
Hindi niya inisip na kailangan niyang sagipin ang lahat ng taong lumalapit sa kanya. Hindi rin niya kailangang maging available sa lahat ng oras.
Ang mahalaga, kusa siyang tumulong dahil gusto niya—hindi dahil natatakot siyang mawalan ng halaga kapag tumanggi siya.
May pagkakaiba pala ang pagiging mabait at ang pagiging laging handang magsakripisyo.
Unti-unti niya pa lang natututunan kung paano iyon isasabuhay.
Pagsapit ng gabi, natapos din ni Nina ang isang mahalagang bahagi ng manuscript niya.
Inilayo niya ang mga kamay sa keyboard at nag-unat. Pagod ang mga mata niya, pero masaya siya sa nagawa niya. Hindi niya alam kung magiging maganda ang pagtanggap sa kuwento kapag natapos na, pero sa araw na iyon, nagawa niyang magtrabaho nang hindi palaging naghihintay sa susunod na kilos ni Ivan.
At para sa kanya, mahalaga iyon.
Kinuha niya ang phone at nakita ang isang missed call mula kay Ivan.
Kasunod nito ang mensahe.
Are you done?
Hindi agad siya sumagot.
Gusto niyang kausapin ito. Gusto niyang marinig ang boses nito at malaman kung bakit tumawag. Pero gusto rin niyang manatiling tapat sa sarili niyang pangangailangan.
Kaya sumagot siya.
I just finished for today. I'm tired, so I'm staying in tonight.
Ilang sandali bago dumating ang reply.
Okay.
Isang salita.
Dati, sapat na iyon para magsimula siyang mag-overthink. Baka nagalit ito. Baka may iba itong kasama. Baka hindi na siya nito tawagan ulit.
Ngayon, naramdaman pa rin niya ang kirot, pero hindi na niya hinayaang lumaki iyon sa isang buong kuwentong siya rin ang bubuo.
Hindi niya alam kung ano ang iniisip ni Ivan.
At hindi niya kailangang hulaan.
Inilapag niya ang phone at nag-ayos ng simpleng hapunan. Pagkatapos, naglinis siya ng mesa at inihanda ang mga gamit para sa susunod na araw.
Bago matulog, dumaan siya sa bintana at tumingin sa mga ilaw sa labas.
May bahagi sa kanya na umaasang darating ang araw na kaya na niyang mahalin si Ivan nang hindi natatakot sa bawat katahimikan nito. Pero alam niyang hindi niya kayang gawin iyon para sa kanilang dalawa.
Kailangan ding piliin ni Ivan na maging tapat sa sarili niya. Kailangan nitong harapin ang mga bagay na matagal na nitong itinatago sa likod ng pride at kontrol.
Hindi niya kayang gawin ang bahaging iyon para rito.
At kahit mahal niya ito, hindi niya kailangang isuko ang sariling buhay habang naghihintay.
Kinabukasan, bago siya umakyat matapos bumili ng almusal, sinilip ni Nina ang maliit na lalagyan ng tubig sa gilid ng building.
Walang laman iyon.
Hindi niya alam kung ang pusa ang uminom o may ibang gumamit, pero nilinis niya ang lalagyan at pinuno ulit.
Pagkatapos, umakyat siya sa apartment at binuksan ang laptop.
May bagong mensahe si Ivan, pero hindi muna niya ito binuksan.
Hindi dahil gusto niya itong parusahan.
Hindi dahil nais niyang maramdaman nitong nawawala siya.
Kundi dahil may ginagawa siyang mahalaga sa sarili niyang buhay, at gusto niyang tapusin iyon bago magbigay ng oras sa ibang tao.
Maya-maya, binuksan din niya ang mensahe.
Let me know when you're free.
Walang dagdag na utos. Walang tiyak na oras.
Hindi niya alam kung may ibig sabihin ang pagbabago sa tono nito. Ayaw niyang bigyan iyon ng kahulugang hindi pa niya kayang patunayan.
Sumagot siya nang simple.
I will.
Pagkatapos, bumalik siya sa manuscript.
Hindi pa siya lubos na malaya sa paghahangad na piliin ni Ivan. Hindi pa niya kayang sabihin na hindi na siya masasaktan kung tuluyan itong lumayo.
Pero hindi na rin siya ang babaeng handang iwan ang lahat sa bawat pagkakataong tatawagin siya nito.
May sariling kuwento siyang tinatapos.
May mga taong maaari niyang tulungan nang hindi inuubos ang sarili niya.
At may kabutihang gusto niyang panatilihin kahit hindi ito nakikita ni Ivan.
Dahil unti-unti niyang naiintindihan na ang pagiging mabuti ay hindi nangangahulugang kailangan niyang maging walang hanggan ang pasensiya.
Maaari siyang magmahal nang hindi nagmamakaawa.
Maaari siyang tumulong nang hindi naghihintay ng kapalit.
At maaari siyang manatiling mabuting tao kahit natututo na siyang magsabi ng hindi.
Sa pagkakataong ito, hindi niya kailangang patunayan ang kabutihan niya kaninuman.
Sapat nang alam niyang pinipili niya ito para sa sarili niya.
Hindi agad sinagot ni Nina ang susunod na mensahe ni Ivan.Hindi dahil gusto niya itong paghintayin, kundi dahil kasalukuyan siyang nag-eedit ng manuscript. Nang matapos siya sa isang pahina, saka niya kinuha ang phone at binasa ulit ang mensahe nito.Let me know when you're free.Walang oras. Walang paliwanag kung bakit gusto siyang makita.Dati, sapat na iyon para baguhin niya ang buong araw niya. Ngayon, nag-reply siya nang simple.I'll let you know.Pagkatapos, ibinalik niya ang phone sa mesa.Hindi niya napansing ilang minuto nang nakatingin si Ivan sa sarili nitong screen sa kabilang bahagi ng lungsod.Hindi sanay si Ivan sa ganitong klaseng paghihintay.Sa trabaho, kapag may kailangan siyang sagot, may deadline. Kapag may kailangang desisyon, may taong responsable sa pagkuha ng impormasyon. Hindi niya kailangang manghula kung kailan siya makakatanggap ng tugon.Pero kay Nina, walang deadline ang paghihintay.Hindi nito sinabing ayaw siyang makita. Hindi rin nito sinabi kung kai
Kinabukasan, unang ginawa ni Nina pagkagising ay tingnan ang manuscript niya.Binasa niya ulit ang huling talata na isinulat niya kagabi, saka bahagyang ngumiti. Hindi pa perpekto ang eksena, pero sa wakas, may narating din siya matapos ang ilang araw na halos wala siyang maisulat.Dati, kapag ganitong oras, madalas ay naghihintay na siya ng mensahe mula kay Ivan. Kahit isang simpleng good morning lang, kaya nitong baguhin ang mood niya sa buong araw.Ngayon, iniwan muna niya ang phone sa mesa at naghanda ng almusal.Hindi ibig sabihin na hindi na niya nami-miss si Ivan. Namimiss niya pa rin ang mga sandaling malambing ito, ang mga pagkakataong pakiramdam niya ay siya lang ang nakikita nito. Pero unti-unti na niyang tinatanggap na hindi sapat ang ilang magagandang sandali para burahin ang paulit-ulit na sakit.Habang kumakain, naalala niya ang pusang nakita niya sa entrance ng building kahapon.Naisip niyang magtanong sa guard kung may may-ari iyon. Kung wala, baka puwede siyang mag-i
Hindi agad umalis si Ivan sa café matapos mawala si Nina sa paningin niya.Nasa mesa pa rin ang kape niya, malamig na, habang nakabukas ang folder na halos hindi niya nagalaw. Paulit-ulit niyang naaalala ang huling sinabi ni Nina.Caring about you doesn't mean I'll keep putting myself last.Hindi niya nagustuhan ang narinig niya. Mas lalong hindi niya nagustuhan na wala siyang maisip na sagot na hindi magmumukhang depensa.Sa huli, isinara niya ang folder at tumayo.May trabaho siyang dapat tapusin. Maraming taong naghihintay ng desisyon niya. Hindi niya dapat ginugugol ang oras niya sa pag-iisip tungkol sa isang babaeng nagpasyang unahin ang sarili niya.At gayon pa man, bago siya tuluyang lumabas, napatingin siya sa pintuan kung saan dumaan si Nina.For the first time, he wondered what she was like when she wasn't trying to be enough for him.Pag-uwi ni Nina, hindi niya agad binuksan ang laptop.Inilapag niya ang bag sa tabi ng mesa, nagpalit ng komportableng damit, at nagpunta sa k
The following afternoon, natapos nang mas maaga ang meeting ni Ivan kaysa sa inaasahan niya.May isa pa sana siyang appointment sa opisina, pero nag-request ang kabilang party na ilipat iyon sa susunod na araw. Dahil nasa labas na siya, nagpasya siyang dumaan sa isang café malapit sa business district para mag-review ng ilang documents bago bumalik sa opisina.Hindi niya inaasahang makikita si Nina roon.Napansin niya ito habang papasok siya, nakaupo sa isang mesa malapit sa bintana. Bukas ang laptop nito, may notebook sa tabi ng kape, at nakakunot ang noo habang may binabasang ilang linya sa screen.Mukhang abala ito.Dapat ay nagpatuloy lang si Ivan sa pag-order niya. Wala naman siyang dahilan para lapitan ito, at hindi rin niya kailangang malaman kung bakit naroon si Nina.Pero bago pa siya makapagdesisyon, napatingin ito sa direksiyon niya.Nagtagpo ang mga mata nila.“Ivan?”Tumango siya. “Nandito ka pala.”“I'm working.” Tinuro ni Nina ang laptop niya, saka bahagyang ngumiti. “I
Kinabukasan, nagising si Nina sa katahimikan ng apartment ni Ivan.Ilang segundo siyang nakatitig sa kisame bago niya naalala kung nasaan siya. Malamig ang kuwarto, makapal ang kurtina, at halos walang tunog mula sa labas.Wala na si Ivan.Sa bedside table, may basong tubig at isang maliit na papel.Car will take you home. Breakfast is in the dining area.Napangiti si Nina nang mapait.Kahit ang pag-uwi niya, nakaayos na bago pa man siya magising. Hindi niya kailangang mag-book ng sasakyan o mag-isip kung paano siya makakauwi.Pero wala ring paalam.Walang good morning. Walang I had to leave early.Sa buhay ni Ivan, tila kayang ayusin ang lahat sa pamamagitan ng isang utos. Ang hindi niya lang kayang gawin ay iparamdam kay Nina na gusto talaga siya nitong manatili.Sa dining area, may babaeng naka-uniform na nag-aayos ng mga bulaklak sa mesa.“Good morning, ma'am. Would you like breakfast?”“Good morning. Yes, please. Thank you.”Habang kumakain, napansin ni Nina ang malaking painting
Hindi agad nakatulog si Ivan.Nakatayo siya sa harap ng malalaking bintana ng apartment, hawak ang baso ng tubig na kanina pa niya hindi iniinom. Sa kabilang kuwarto, tahimik na si Nina. Ilang minuto na ang lumipas mula nang iwan siya nitong mag-isa sa sala, pero hanggang ngayon, bumabalik pa rin sa isip niya ang huling sinabi nito.Maybe I'm tired.Napailing siya.Pagod? Sa kanya?Dati, hindi natutulog si Nina hangga't hindi sila maayos. Kahit siya ang may kasalanan, kahit siya ang unang umiwas, ang babae pa rin ang lumalapit. Minsan may dalang pagkain, minsan may yakap, at kung minsan, simpleng tanong lang kung galit pa ba siya.Hindi niya kailangang gumawa ng kahit ano.Alam niyang babalik ito.Pero ngayong gabi, may kakaiba sa katahimikan ni Nina. Hindi ito iyong katahimikang naghihintay na suyuin. Hindi rin iyong katahimikang may kasunod na mahabang paliwanag.Parang wala na itong hinihintay.At hindi niya nagustuhan ang pakiramdam na iyon.Napatitig siya sa sariling repleksiyon







