LOGINHindi agad umalis si Ivan sa café matapos mawala si Nina sa paningin niya.
Nasa mesa pa rin ang kape niya, malamig na, habang nakabukas ang folder na halos hindi niya nagalaw. Paulit-ulit niyang naaalala ang huling sinabi ni Nina.
Caring about you doesn't mean I'll keep putting myself last.
Hindi niya nagustuhan ang narinig niya. Mas lalong hindi niya nagustuhan na wala siyang maisip na sagot na hindi magmumukhang depensa.
Sa huli, isinara niya ang folder at tumayo.
May trabaho siyang dapat tapusin. Maraming taong naghihintay ng desisyon niya. Hindi niya dapat ginugugol ang oras niya sa pag-iisip tungkol sa isang babaeng nagpasyang unahin ang sarili niya.
At gayon pa man, bago siya tuluyang lumabas, napatingin siya sa pintuan kung saan dumaan si Nina.
For the first time, he wondered what she was like when she wasn't trying to be enough for him.
Pag-uwi ni Nina, hindi niya agad binuksan ang laptop.
Inilapag niya ang bag sa tabi ng mesa, nagpalit ng komportableng damit, at nagpunta sa kusina para uminom ng tubig. Tahimik ang apartment niya. Walang naghihintay na mensahe, walang kailangang hulaan na tono, at walang taong kailangan niyang pasayahin bago matapos ang gabi.
Dapat ay nakahinga siya nang maluwag.
Pero nang makita niya ang pangalan ni Ivan sa recent calls niya, bumalik ang pamilyar na kirot.
Hindi naman biglang nawala ang pagmamahal niya dahil lang natuto siyang tumanggi. Hindi rin naging madali ang paglalagay ng hangganan dahil alam niyang maaari nitong piliing huwag nang bumalik.
She still wanted him.
Ang pinagkaiba lang, ayaw na niyang gamitin ang nararamdaman niya para bigyang-katwiran ang lahat ng ginagawa nito.
Binuksan niya ang laptop at binalikan ang manuscript. May eksenang ilang araw na niyang hindi matapos-tapos. Tungkol iyon sa isang babaeng gustong mahalin nang tama, pero paulit-ulit na pinipili ang isang lalaking hindi kayang ibigay ang kailangan niya.
Napangiti si Nina nang mapait.
“Subtle,” bulong niya sa sarili.
Tinanggal niya ang isang talata at nagsimulang muli.
Hindi niya kailangang gawing kontrabida ang lalaki sa kuwento. Mas gusto niyang ipakita kung paano kayang magmahal ng isang tao at manakit sa parehong panahon, kung paano maaaring magkaroon ng dahilan ang isang sugat nang hindi iyon nagiging pahintulot para manakit ng iba.
At kung paano maaaring mahalin ng isang babae ang isang tao nang hindi niya kailangang isuko ang sarili niya.
Matagal siyang nagsulat.
Sa bawat pangungusap, unti-unti niyang nararamdaman na may mga bagay siyang kayang kontrolin kahit hindi niya kayang kontrolin si Ivan.
Ang kuwento niya. Ang oras niya. Ang mga desisyong gagawin niya pagkatapos ng gabing iyon.
Hindi pa niya alam kung kaya na niyang tuluyang lumayo kay Ivan.
Pero kaya niyang tapusin ang isang pahina nang hindi tinitingnan ang phone niya bawat limang minuto.
For now, that was enough.
Kinabukasan, maagang nagising si Nina.
May ilang errands siyang kailangang asikasuhin bago bumalik sa pagsusulat. Paglabas niya ng apartment, napansin niyang may matandang babae sa hallway na nahihirapang buhatin ang dalawang bag ng groceries.
“Ma'am, ako na po diyan,” sabi ni Nina habang lumalapit.
“Ay, hija, kaya ko naman.”
“It's okay. Saan po kayo?”
Itinuro ng babae ang unit sa kabilang dulo ng hallway.
Kinuha ni Nina ang mas mabigat na bag at sinabayan ito sa paglalakad. Mabagal ang kanilang kilos, pero hindi siya nagmadali. Nang makarating sila sa p***o, hinintay pa niyang maayos ng babae ang susi bago niya iniabot ang mga pinamili.
“Salamat, hija. Pasensya ka na, napabigat yata sa iyo.”
“Hindi po. At least nakatulong ako.”
Ngumiti ang matanda. “Ang bait mo naman.”
Napangiti rin si Nina, pero hindi niya alam kung ano ang isasagot.
Hindi niya naisip na kabaitan iyon. May nakita siyang nangangailangan ng tulong, kaya tumulong siya.
Simple lang.
Sa totoo lang, mas madali para sa kanya ang maging mabait kapag walang nakasalalay na kapalit. Hindi niya kailangang manghula kung sapat ba ang ginawa niya o kung may utang na loob na dapat bayaran.
Hindi niya kailangang patunayan na karapat-dapat siyang piliin.
At marahil, iyon ang dahilan kung bakit minsan ay hindi niya maintindihan kung bakit napakahirap niyang makuha ang parehong katahimikan sa piling ni Ivan.
Sa isang maliit na café sa ibaba ng building, nakita niya si Gabriel Laurent.
Nasa isang mesa ito malapit sa counter, may hawak na kape habang may binabasang dokumento. Nang mapansin siya nito, ngumiti ito at itinaas ang kamay bilang pagbati.
“Nina. Good morning.”
“Good morning.”
“Working today?”
“Hopefully. May deadline akong hinahabol.”
“Your novel?”
Tumango siya. “Yes. Slowly killing me.”
Napatawa si Gabriel. “That's usually a good sign. It means you care about it.”
“Or it means I don't know how to finish a chapter.”
“Could be both.”
Umorder si Nina ng kape at tinanong kung maaari siyang makiupo sandali. Nang pumayag si Gabriel, inilapag niya ang bag sa bakanteng silya.
Hindi niya kailangang mag-isip nang husto para makipag-usap dito. Hindi siya kinakabahan sa bawat katahimikan o nag-aalala kung may nasabi siyang maling bagay.
Nang tanungin siya ni Gabriel tungkol sa kuwento niya, masaya siyang nagbahagi ng ilang ideya.
“I'm trying to write a character who does bad things for understandable reasons,” paliwanag niya. “I don't want readers to hate him immediately. I want them to understand him first.”
“That's interesting. But do you think understanding someone makes it easier to forgive them?”
Napaisip si Nina.
“Not necessarily. I think it makes you understand why they became that way. But what they do with their pain is still their responsibility.”
Gabriel nodded slowly.
“That's a good distinction.”
“I'm trying to remember that while writing.”
“Sounds like you're learning something from your own story.”
Natawa siya nang mahina. “Maybe.”
Hindi niya sinabi ang pangalan ni Ivan.
Hindi niya kailangang gawin iyon para malaman ni Gabriel na may personal na pinanggagalingan ang mga iniisip niya.
Pero nang magtanong ito kung kumusta siya, hindi rin siya nagkunwaring walang problema.
“I'm figuring things out,” sagot niya. “Trying to be honest with myself.”
“That's not always easy.”
“I know.”
Gabriel didn't press her for details. Hindi nito sinamantala ang pagkakataon para magtanong tungkol sa relasyon niya o magbigay ng hindi hinihinging payo.
Sa halip, ibinalik nito ang usapan sa pagsusulat at nagbahagi ng ilang ideya tungkol sa character development.
Naging magaan ang umaga.
At nang kailangan na nilang umalis, nagpasalamat si Nina sa oras nito.
“Good luck with your chapter,” sabi ni Gabriel. “I'd like to read it someday, if you're comfortable sharing.”
“Maybe when it's less embarrassing.”
“Then I'll wait.”
Simple lang ang sagot nito.
Walang pressure. Walang pangakong kailangang suklian.
Paglabas ni Nina ng café, napansin niyang mas magaan ang pakiramdam niya. Hindi dahil may bagong lalaking nagbibigay sa kanya ng atensiyon, kundi dahil naalala niyang may mga usapang hindi kailangang paghirapan para lang maramdaman niyang pinakikinggan siya.
She didn't want to turn Gabriel into an escape from Ivan.
Hindi rin niya gustong gamitin ang kabaitan nito para pagselosin ang ibang tao.
Gabriel deserved better than becoming a weapon in a relationship that had nothing to do with him.
And Nina knew she deserved better than making another person jealous just to feel wanted.
Pagdating niya sa apartment, may nakita siyang maliit na pusang nakasilong malapit sa entrance ng building.
Payat ito, maalikabok ang balahibo, at agad umatras nang lumapit siya.
“Hey, little one.”
Hindi niya ito hinabol. Umupo lang siya sa di-kalayuan at hinayaang masanay ito sa presensiya niya.
May natira siyang plain chicken sa lalagyan mula sa almusal. Kumuha siya ng kaunti at inilagay sa isang malinis na takip sa tabi ng pusa, saka umatras.
Makalipas ang ilang minuto, lumapit ang hayop at nagsimulang kumain.
Nakangiti itong pinanood ni Nina.
Hindi niya alam kung saan nanggaling ang pusa o kung may nag-aalaga rito. Hindi niya rin kayang akuin agad ang responsibilidad na dalhin ito sa bahay niya. Pero maaari siyang magtanong sa guard kung madalas ba itong naroon at maghanap ng paraan para matulungan ito nang hindi padalos-dalos.
Hindi lahat ng nangangailangan ay kailangan niyang iligtas nang mag-isa.
Minsan, sapat nang magsimula sa maliit na bagay.
Pag-akyat niya sa apartment, dala niya ang parehong pagod at kapayapaang matagal na niyang hindi nararamdaman.
Naupo siya sa harap ng laptop at binuksan ang manuscript.
Sa pagkakataong ito, hindi niya isinulat ang babaeng naghihintay na piliin siya.
Isinulat niya ang babaeng natutong pumili rin para sa sarili niya.
Hindi perpekto ang babae. May mga pagkakataong nagseselos siya, may mga araw na gusto niyang manakit dahil nasasaktan siya, at may mga gabing halos bumigay siya sa kagustuhang bumalik sa taong alam niyang makakasakit sa kanya.
Pero may mabuti pa rin sa kanya.
At hindi kailangang mawala iyon para matuto siyang maging matatag.
Nang matapos niya ang eksena, binasa niya ulit ang huling pangungusap.
She could love someone without making herself smaller to fit inside his life.
Matagal siyang nakatitig dito.
Pagkatapos, isinara niya ang laptop.
Hindi niya alam kung ano ang susunod na mangyayari sa kanila ni Ivan. Hindi niya alam kung mapapansin ba nito ang pagbabago niya o kung tuluyan itong lalayo kapag hindi na siya kasingdaling abutin.
Pero alam niya ang isang bagay.
Hindi niya kailangang maging malamig para protektahan ang sarili niya. Hindi niya kailangang maging malupit para matutong tumanggi. At hindi niya kailangang gawing masama ang ibang tao para kilalanin ang sarili niyang sakit.
She could remain kind.
She could remain loving.
But she no longer wanted her kindness to be the reason she kept abandoning herself.
At sa unang pagkakataon, hindi niya itinuring na kahinaan ang pagnanais na manatiling mabuti.
It was a choice.
And this time, it was hers.
Hindi agad sinagot ni Nina ang susunod na mensahe ni Ivan.Hindi dahil gusto niya itong paghintayin, kundi dahil kasalukuyan siyang nag-eedit ng manuscript. Nang matapos siya sa isang pahina, saka niya kinuha ang phone at binasa ulit ang mensahe nito.Let me know when you're free.Walang oras. Walang paliwanag kung bakit gusto siyang makita.Dati, sapat na iyon para baguhin niya ang buong araw niya. Ngayon, nag-reply siya nang simple.I'll let you know.Pagkatapos, ibinalik niya ang phone sa mesa.Hindi niya napansing ilang minuto nang nakatingin si Ivan sa sarili nitong screen sa kabilang bahagi ng lungsod.Hindi sanay si Ivan sa ganitong klaseng paghihintay.Sa trabaho, kapag may kailangan siyang sagot, may deadline. Kapag may kailangang desisyon, may taong responsable sa pagkuha ng impormasyon. Hindi niya kailangang manghula kung kailan siya makakatanggap ng tugon.Pero kay Nina, walang deadline ang paghihintay.Hindi nito sinabing ayaw siyang makita. Hindi rin nito sinabi kung kai
Kinabukasan, unang ginawa ni Nina pagkagising ay tingnan ang manuscript niya.Binasa niya ulit ang huling talata na isinulat niya kagabi, saka bahagyang ngumiti. Hindi pa perpekto ang eksena, pero sa wakas, may narating din siya matapos ang ilang araw na halos wala siyang maisulat.Dati, kapag ganitong oras, madalas ay naghihintay na siya ng mensahe mula kay Ivan. Kahit isang simpleng good morning lang, kaya nitong baguhin ang mood niya sa buong araw.Ngayon, iniwan muna niya ang phone sa mesa at naghanda ng almusal.Hindi ibig sabihin na hindi na niya nami-miss si Ivan. Namimiss niya pa rin ang mga sandaling malambing ito, ang mga pagkakataong pakiramdam niya ay siya lang ang nakikita nito. Pero unti-unti na niyang tinatanggap na hindi sapat ang ilang magagandang sandali para burahin ang paulit-ulit na sakit.Habang kumakain, naalala niya ang pusang nakita niya sa entrance ng building kahapon.Naisip niyang magtanong sa guard kung may may-ari iyon. Kung wala, baka puwede siyang mag-i
Hindi agad umalis si Ivan sa café matapos mawala si Nina sa paningin niya.Nasa mesa pa rin ang kape niya, malamig na, habang nakabukas ang folder na halos hindi niya nagalaw. Paulit-ulit niyang naaalala ang huling sinabi ni Nina.Caring about you doesn't mean I'll keep putting myself last.Hindi niya nagustuhan ang narinig niya. Mas lalong hindi niya nagustuhan na wala siyang maisip na sagot na hindi magmumukhang depensa.Sa huli, isinara niya ang folder at tumayo.May trabaho siyang dapat tapusin. Maraming taong naghihintay ng desisyon niya. Hindi niya dapat ginugugol ang oras niya sa pag-iisip tungkol sa isang babaeng nagpasyang unahin ang sarili niya.At gayon pa man, bago siya tuluyang lumabas, napatingin siya sa pintuan kung saan dumaan si Nina.For the first time, he wondered what she was like when she wasn't trying to be enough for him.Pag-uwi ni Nina, hindi niya agad binuksan ang laptop.Inilapag niya ang bag sa tabi ng mesa, nagpalit ng komportableng damit, at nagpunta sa k
The following afternoon, natapos nang mas maaga ang meeting ni Ivan kaysa sa inaasahan niya.May isa pa sana siyang appointment sa opisina, pero nag-request ang kabilang party na ilipat iyon sa susunod na araw. Dahil nasa labas na siya, nagpasya siyang dumaan sa isang café malapit sa business district para mag-review ng ilang documents bago bumalik sa opisina.Hindi niya inaasahang makikita si Nina roon.Napansin niya ito habang papasok siya, nakaupo sa isang mesa malapit sa bintana. Bukas ang laptop nito, may notebook sa tabi ng kape, at nakakunot ang noo habang may binabasang ilang linya sa screen.Mukhang abala ito.Dapat ay nagpatuloy lang si Ivan sa pag-order niya. Wala naman siyang dahilan para lapitan ito, at hindi rin niya kailangang malaman kung bakit naroon si Nina.Pero bago pa siya makapagdesisyon, napatingin ito sa direksiyon niya.Nagtagpo ang mga mata nila.“Ivan?”Tumango siya. “Nandito ka pala.”“I'm working.” Tinuro ni Nina ang laptop niya, saka bahagyang ngumiti. “I
Kinabukasan, nagising si Nina sa katahimikan ng apartment ni Ivan.Ilang segundo siyang nakatitig sa kisame bago niya naalala kung nasaan siya. Malamig ang kuwarto, makapal ang kurtina, at halos walang tunog mula sa labas.Wala na si Ivan.Sa bedside table, may basong tubig at isang maliit na papel.Car will take you home. Breakfast is in the dining area.Napangiti si Nina nang mapait.Kahit ang pag-uwi niya, nakaayos na bago pa man siya magising. Hindi niya kailangang mag-book ng sasakyan o mag-isip kung paano siya makakauwi.Pero wala ring paalam.Walang good morning. Walang I had to leave early.Sa buhay ni Ivan, tila kayang ayusin ang lahat sa pamamagitan ng isang utos. Ang hindi niya lang kayang gawin ay iparamdam kay Nina na gusto talaga siya nitong manatili.Sa dining area, may babaeng naka-uniform na nag-aayos ng mga bulaklak sa mesa.“Good morning, ma'am. Would you like breakfast?”“Good morning. Yes, please. Thank you.”Habang kumakain, napansin ni Nina ang malaking painting
Hindi agad nakatulog si Ivan.Nakatayo siya sa harap ng malalaking bintana ng apartment, hawak ang baso ng tubig na kanina pa niya hindi iniinom. Sa kabilang kuwarto, tahimik na si Nina. Ilang minuto na ang lumipas mula nang iwan siya nitong mag-isa sa sala, pero hanggang ngayon, bumabalik pa rin sa isip niya ang huling sinabi nito.Maybe I'm tired.Napailing siya.Pagod? Sa kanya?Dati, hindi natutulog si Nina hangga't hindi sila maayos. Kahit siya ang may kasalanan, kahit siya ang unang umiwas, ang babae pa rin ang lumalapit. Minsan may dalang pagkain, minsan may yakap, at kung minsan, simpleng tanong lang kung galit pa ba siya.Hindi niya kailangang gumawa ng kahit ano.Alam niyang babalik ito.Pero ngayong gabi, may kakaiba sa katahimikan ni Nina. Hindi ito iyong katahimikang naghihintay na suyuin. Hindi rin iyong katahimikang may kasunod na mahabang paliwanag.Parang wala na itong hinihintay.At hindi niya nagustuhan ang pakiramdam na iyon.Napatitig siya sa sariling repleksiyon







