คืนค้างแรม

ความมืดค่อย ๆ คืบคลานเข้ามาทีละน้อย ท่ามกลางพงพนา ไอเย็นยะเยือกของหยดน้ำค้างตกลงต้องผิวเนื้อ เสื้อผ้าที่ชุ่มโชกไปด้วยเหงื่อไคลจากการตรากตรำเดินทางมาตลอดทั้งวันเริ่มแนบสนิทไปกับร่างจนหนาวสะท้าน

รอบค่ายชั่วคราวกลางป่า ทหารบางนายแยกย้ายกันไปตรวจตราตามแนวป่าใกล้ ๆ ส่วนที่เหลือต่างพากันหากิ่งไม้มาก่อไฟบรรเทาอากาศหนาวยามค่ำคืนของน้ำหมอก

ใกล้กองฟืนที่ส่งเสียงปะทุเป็นระยะ เดชาวัตนั่งนิ่งอยู่บนท่อนไม้เก่าที่ผุ เงาไฟพาดผ่านชุดเครื่องแบบทหารที่เปรอะเปื้อน ในมือหนาประคองกระบอกน้ำที่ยังส่งไออุ่น หากเพียงแต่เขายังไม่ได้ยกขึ้นดื่ม สายตาคมกริบจับจ้องเปลวเพลิงตรงหน้าอย่างคนที่กำลังจมดิ่งในห้วงความคิด…

ภาพเหตุการณ์เฉียดตายฉายวนซ้ำในหัว ราวกับเสียงของกระสุนปืนยาวที่ม้วนแหวกผ่านอากาศและแรงกระแทกหนักหน่วงในวินาทีชีวิตที่อีกฝ่ายพุ่งเข้ามากระชากร่างของเขาให้พ้นวิถีกระสุน

 

อีกฟากหนึ่ง ปืนนั่งชันเข่า ปลายรองเท้าจมอยู่ในเงาสลัวข้างกองไฟ เรือนผมยุ่งเล็กน้อย ใบหน้าที่เคยเชิดรับทุกคำท้าทายดูอ่อนล้ากว่าปกติ เขาพยายามไม่มองคนตรงข้าม แต่สายตากลับเผลอไถลไปหาเดชาวัตอยู่เรื่อย

ภาพเมื่อบ่ายยังไม่ยอมเลือน ทั้งแววตาตกใจตอนถามว่าเขาเจ็บหรือไม่ มือใหญ่ที่ดึงเขาหลบหลังก้อนหิน และน้ำเสียงจริงจังยามเอ่ยขอบคุณ น่าโมโหที่รายละเอียดเล็กน้อยเหล่านั้นกลับแจ่มชัดในความทรงจำของเขา

เขาเคยคิดว่านายร้อยจากพระนครล้วนเหยาะแยะ พูดจาหวานหูแต่ใจเสาะ ทว่าวันนี้เดชาวัตกลับทำให้ความคิดนั้นสั่นคลอน อีกฝ่ายไม่หนีเสียงปืน ไม่ผลักลูกน้องไปข้างหน้า และไม่ทำราวกับเลือดของทหารชั้นผู้น้อยมีค่าน้อยกว่าเลือดของตน ยิ่งคิด ปืนก็ยิ่งเงียบ เพราะคำตอบเดิม ๆ ในใจเริ่มใช้การไม่ได้อีกต่อไปแล้ว

สิบเอกไชยซึ่งนั่งผิงไฟอยู่ใกล้ ๆ ลอบสังเกตสีหน้าของปืนมาพักใหญ่ ในที่สุดก็ยื่นกระบอกน้ำใบเล็กให้ พลางกระซิบกลั้วหัวเราะ

“เป็นอะไรไปวะไอ้ปืน ตั้งแต่กลับจากลาดตระเวน เอ็งเงียบเป็นคนละคน หรือกระสุนเฉียดหัวจนขวัญหนีดีฝ่อหรือวิญญาณยังตามกลับเข้าร่างไม่ทัน…”

ปืนสะดุ้งเล็กน้อย รีบรับกระบอกน้ำมาถือไว้แน่น “เปล่าเสียหน่อย พี่ไชย กระผมไม่ได้กลัวกระสุนพวกนั้นหรอก” เขาตอบเสียงห้วน ก่อนจะละล่ำละลักลดเสียงลง “แค่... คิดอะไรเพลิน ๆ เพียงเท่านั้น”

“คิดเพลิน หรือคิดถึงนายร้อยคนใหม่กันแน่” ไชยเหลือบมองไปทางเดชาวัตแล้วหัวเราะร่วน “เอ็งก็เห็นแล้วนี่ว่าเขาไม่เหมือนพวกผู้บังคับบัญชาจากพระนครคนก่อน ๆ ข้านึกว่าเจอปืนจริงแล้วจะเสียทรง ที่ไหนได้ ยืนสั่งการนิ่งกว่าใคร แถมยังคุ้มกันให้เอ็งจนจบงาน”

ปืนเม้มริมฝีปากแน่น ไม่ได้เอ่ยเถียงคำพูดของไชยเหมือนอย่างทุกครั้ง มือเรียวยกกระบอกน้ำขึ้นจิบ น้ำอุ่นรสจืดไหลผ่านลำคอที่แห้งผาก ช่วยบรรเทาความกระหายลงได้บ้าง

 “ก็... เขาทำหน้าที่ของเขา” ปืนพึมพำเสียงแผ่ว ทั้งที่รู้ดีอยู่แก่ใจว่าคำตอบนั้นช่างเบาหวิวและไม่อาจปิดบังความสับสนที่ซ่อนอยู่ภายในใจได้เลย

ไชยมองรุ่นน้องร่วมสมรภูมิอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนถอนหายใจเบา ๆ

 “เอ็งระวังใจตัวเองไว้บ้างก็ดี ปืน คนดีในสนามรบมีไม่มาก พอเจอแล้ว คนอย่างเรามักเผลอเชื่อง่าย”

ประโยคหลังน้ำเสียงนั้นจริงจังกว่าก่อนหน้า “ข้าไม่ได้ห้ามเอ็งไว้ใจเขา แค่เตือนว่าโลกของเขากับโลกของเรา มันไม่เคยอยู่ระดับเดียวกัน”

ปืนยังไม่ทันได้เอ่ยตอบ เดชาวัตที่นั่งเงียบอยู่อีกฝั่งก็ขยับกายลุกขึ้นจากท่อนไม้ฝั่งตรงข้ามแล้วเดินเข้ามา แสงไฟจากกองฟืนทอดเงาเหยียดยาวบนพื้นดิน ปืนเห็นดังนั้นก็กลืนคำพูดที่เหลือลงคอไปทันที

ไชยเห็นดังนั้นก็ลุกขึ้นปัดฝุ่นที่กางเกง พลางบอกเบา ๆ ว่าจะไปตรวจเวรด้านนอก แล้วเดินเลี่ยงออกไป ปล่อยให้ข้างกองไฟเหลือเพียงปืนกับผู้บังคับบัญชาหนุ่มเพียงสองคน

เดชาวัตนั่งลงบนท่อนไม้ข้างปืนอย่างไม่เร่งรีบ พลางรักษาระยะห่างไม่ใกล้จนเสียมารยาท

“แผลที่ข้อศอก ตอนล้มเมื่อบ่ายเป็นอย่างไรบ้าง” เดชาวัตถามเสียงเบา “เจ็บมากหรือไม่”

ปืนก้มมองข้อศอกที่พันผ้าไว้อย่างลวก ๆ รอยถลอกไม่ได้ลึกนัก แต่เมื่อถูกถามด้วยน้ำเสียงนั้น แผลเล็ก ๆ กลับเหมือนมีน้ำหนักขึ้นมา

 “แค่นี้ไม่เท่าไรหรอกครับท่าน”

 เขายักไหล่ ทำทีไม่ใส่ใจ

 “กระผมเคยเจอหนักกว่านี้ตั้งเยอะ นอนพักคืนประเดี๋ยวก็หาย”

เดชาวัตทอดสายตามองเขาอยู่เนิ่นนาน ท่ามกลางแสงไฟจากกองฟืนที่ไหววูบวาบ จนปืนเริ่มขยับตัวไม่ถนัด เขาเห็นความดื้อดึงในน้ำเสียง เห็นท่าทางทำเหมือนไม่รู้สึกเจ็บ ทั้งที่ปลายนิ้วยังเผลอแตะผ้าพันแผลเป็นระยะ มุมปากของเดชาวัตยกขึ้นบาง ๆ มิใช่เพราะขบขัน หากแต่แฝงไปด้วยความเห็นอกเห็นใจราวกับเข้าใจคนตรงหน้าที่ผ่านความเป็นความตายมาด้วยกันอย่างทะลุปรุโปร่ง

“คุณกล้าหาญมาก ไกปืน” เดชาวัตเอ่ยช้า ๆ น้ำเสียงสุขุมอย่างนายทหารที่ยังรักษาท่วงท่าระเบียบวินัยแม้อยู่กลางดงพงไพร

“แต่คราวหน้า อย่าเอาตัวเองเข้ามาขวางกระสุนแทนกระผมอีก กระผมเป็นผู้บังคับบัญชาของคุณ มิใช่เหตุผลที่คุณต้องเอาชีวิตไปแลกโดยง่าย”

ปืนเงียบไปชั่วอึดใจ เสียงจิ้งหรีดเรไรดังแทรกความเงียบ เขาเคยได้ยินคำสั่งให้บุก ให้ถอย หรือแม้แต่ให้ตายแทนหากจำเป็นมานักต่อนัก แต่แทบไม่เคยมีใครบอกว่าชีวิตของเขาไม่ควรถูกใช้ไปง่าย ๆ เช่นนั้น ความร้อนผ่าวบางอย่างแล่นพล่านจากอกขึ้นมาถึงใบหน้า ชายหนุ่มรีบหันไปมองเปลวไฟ ทำทีราวกับแสงไฟตรงหน้ามีสิ่งที่น่าสนใจกว่าดวงตาและใบหน้าของคนข้างตัว

“กระผมเป็นทหาร หน้าที่ก็คือรักษาชีวิตผู้บังคับบัญชา” ปืนตอบ เสียงเบากว่าที่ตั้งใจ

 “ในสมรภูมิเช่นนี้ ถ้ากระผมเห็นแล้วยืนนิ่ง ท่านต่างหากที่จะตำหนิกระผมว่าใช้การไม่ได้”

เดชาวัตหัวเราะในลำคอเบา ๆ เพียงครู่เดียว แต่กลับทำให้บรรยากาศที่ตึงเครียดอยู่คลายลงอย่างน่าประหลาด

 เขายื่นกระป๋องน้ำสนามในมือให้

 “ถ้ากระผมจะตำหนิ ก็คงตำหนิที่คุณไม่รู้จักห่วงตัวเองมากกว่า”

ปืนรับกระป๋องน้ำมาอย่างเก้ ๆ กัง ๆ ปลายนิ้วแตะโดนนิ้วของเดชาวัตเพียงชั่ววูบ แต่กลับเหมือนถูกกระแสไฟประกายใส่ เขารีบยกน้ำอุ่นขึ้นจิบเพื่อซ่อนสีหน้า น้ำในกระป๋องสนามไม่ได้มีรสชาติอะไรนัก ทว่าความใส่ใจที่ติดมากับมันทำให้ในอกอุ่นวาบขึ้นอย่างน่าโมโห ปืนไม่ชอบเวลามีใครทำดีกับเขาเกินความจำเป็น เพราะมันทำให้คนที่เคยชินกับคำสั่งห้วน ๆ วางตัวไม่ถูก

“คุณไม่จำเป็นต้องทำเหมือนทุกอย่างไม่เจ็บเสมอไปหรอก ปืน” เดชาวัตพูดต่อ

 น้ำเสียงต่ำลงจนแทบกลืนไปกับเสียงเรไร

 “กระผมรู้ว่าคุณแกร่ง มีความอดทนสูง แต่บางคราวก็ไม่จำเป็นต้องตอบว่าไหวทุกครั้ง”

ถ้อยคำนั้นตอกย้ำส่วนที่ปืนเก็บซ่อนไว้ลึกที่สุด เขาโตมากับคำว่าต้องแกร่ง เพราะหากอ่อนแอเพียงนิด คนอื่นก็พร้อมเหยียบซ้ำ เขาใช้คำประชดเป็นเกราะ ใช้ความดื้อเป็นกำแพง และบอกตัวเองเสมอว่าไม่ต้องการให้ใครเข้าใจ แต่พอมีคนมองมาโดยไม่ตัดสิน กำแพงในใจนั้นกลับสั่นไหวอย่างรุนแรง

ปืนกะพริบตาถี่ ๆ เพื่อไล่ความร้อนผ่าวที่แล่นริ้วขึ้นมาตรงขอบตา เขาเกลียดการถูกมองเห็นในยามอ่อนแอทว่าคำคืนนี้กลับเหนื่อยล้าเกินกว่าจะเสแสร้งแกล้งทำเป็นไม่รู้สึกรู้สาอะไรได้อีก

“ท่านพูดเหมือนรู้จักกระผมมานาน” แม้จะพยายามบังคับน้ำเสียงให้ห้วนสั้น แต่ปลายประโยคกลับยังคงสั่นเครืออย่างควบคุมไม่ได้

“ทั้งที่เราเพิ่งพบกันไม่กี่วันแท้ ๆ” ปืนหันมาสบตาเดชาวัตเป็นครั้งแรกในค่ำคืนนั้น

 “เหตุใดท่านถึงพูดเหมือนเข้าใจคนอย่างกระผมนัก”

เดชาวัตนิ่งไปเล็กน้อย แสงไฟจากกองฟืนสะท้อนวาบอยู่ในดวงตาสีเข้มที่ทอดมองมา

 “บางคนไม่ต้องเล่าทุกเรื่อง เราก็พอเห็นได้จากสิ่งที่เขาทำ” เขาตอบช้า ๆ

 “คุณทำเหมือนไม่กลัวใคร แต่เวลามีคนดูหมิ่นกำลังพลของคุณ คุณโกรธแทนก่อนเสมอ คุณพูดจาแข็งกร้าว แต่เวลาลูกน้องเหนื่อย คุณกลับเป็นคนแรกที่แบ่งน้ำให้ เรื่องพวกนั้นบอกอะไรได้มากกว่าคำพูดเสียอีก”

ปืนนิ่งอึ้งไป เขาไม่คิดว่าเดชาวัตจะสังเกตเห็นรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ เหล่านั้นด้วยซ้ำ หัวใจที่แข็งกระด้างมาตลอดวันอ่อนแสงลงอย่างไม่ทันตั้งตัว อีกฝ่ายไม่ได้พูดเพื่อเอาชนะ หรือเค้นเอาคำตอบให้เขายอมจำนน แต่พูดเพราะเห็นสิ่งที่เขาเป็นอยู่ตรงนั้นจริง ๆ เห็นด้านที่ปืนไม่ยอมเปิดเผยให้ใครได้พบเห็น

สายลมยามราตรีพัดผ่านยอดไม้ ใบไม้เสียดสีกันแผ่วเบา ไฟในกองเพลิงยุบลง ก่อนปะทุขึ้นอีกครั้งเป็นประกายไฟเล็ก ๆ ปลิวว่อน

ปืนควรพูดอะไรสักอย่าง... ควรประชดประชันหรือทำเสียงแข็งตามนิสัย ทว่าถ้อยคำเหล่านั้นกลับติดค้างอยู่ในลำคอ ความเงียบงันเข้าทำหน้าที่แทนที่ระหว่างเขาทั้งสอง หากแต่ในความเงียบงันครั้งนี้ กลับไม่ได้ทำให้รู้สึกอึดอัดเหมือนอย่างเคย

“เดชาวัต...” ปืนเผลอเรียกชื่อจริงออกมาเบา ๆ พอรู้ตัวก็ชะงักกึก นึกว่าจะถูกตำหนิเรื่องไร้ระเบียบ แต่คนข้างตัวเพียงหันมามอง ไม่ได้ถือสา มีเพียงรอยยิ้มจาง ๆ ที่ทำให้ปืนยิ่งทำตัวไม่ถูก

เดชาวัตไม่ได้ขยับเข้ามาใกล้กว่านั้น เขาเพียงนั่งอยู่ข้างกาย ปล่อยให้ความเงียบงันทำหน้าที่ไปช้า ๆ สายตาคมทอดมองเปลวไฟสลับกับฝ่ามือตนเอง ก่อนจะเหลือบมองลาดไหล่กว้างของคนข้างตัว ความรู้สึกบางอย่างค่อย ๆ ก่อตัวขึ้นในอกไม่รุนแรงจนอึดอัด

แต่เด่นชัดจนยากจะปฏิเสธ มันไม่ใช่เพียงความเคารพต่อผู้บังคับบัญชา และไม่ใช่แค่ความซาบซึ้งใจ หากแต่เป็นความอบอุ่นสายหนึ่งที่แปลกประหลาด

ปืนสูดลมหายใจเข้าลึก ๆ ก่อนขยับมือหนาส่งกระป๋องน้ำคืนให้เดชาวัตอย่างเงียบเชียบ ปลายนิ้วของทั้งคู่แตะโดนกันอีกครั้ง ทว่าคราวนี้เขาไม่ได้ชักมือหนี เพียงแต่หลับตาลงซ่อนแววตาหวั่นไหวไว้กับเงาไฟ เดชาวัตรับกระป๋องน้ำไปโดยไม่เอ่ยคำใด ทว่าแววตากลับอ่อนแสงลงกว่าทุกครั้งที่ผ่านมา พลางกระตุกยิ้มข้างมุมปาก