ลูกคนไข้

ที่โรงพยาบาลเอกชนชื่อดังใจกลางกรุงเทพมหานคร วันใหม่ของหมอธาม เวชวานิช เริ่มต้นขึ้นตามกิจวัตรที่เป๊ะราวกับเครื่องจักร เขาเข้าร่วมประชุมทีมแพทย์ตั้งแต่เจ็ดโมงเช้า ตรวจผู้ป่วยในตั้งแต่แปดโมง และต่อด้วยคลินิกผู้ป่วยนอกจนถึงเที่ยง ทุกอย่างดำเนินไปอย่างราบรื่น ภายใต้กรอบเวลาที่วางไว้อย่างเป็นระบบ เช่นเดียวกับชีวิตของเขาที่ไม่มีที่ว่างสำหรับความวุ่นวายหรือความคาดเดาไม่ได้

ธามสวมเสื้อกาวน์สีขาวสะอาดคลุมทับชุดทำงานเรียบหรู สเตทโตสโคปคล้องคออย่างเป็นทางการ ใบหน้าเรียบเฉยแต่แฝงความนุ่มนวลที่ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกวางใจ หน้ากากที่เขาสวมไว้ทุกวัน หน้ากากที่ใช้ปกปิดตัวตนแท้จริงของเขาได้แนบเนียนจนแทบไม่มีรอยรั่ว

“คนไข้รอในห้องตรวจ 3 ค่ะ คุณหมอธาม ส่งตัวมาจากโรงพยาบาลรัฐบาลแถวนนทบุรี เป็นมะเร็งตับระยะที่ 3 ญาติต้องการความเห็นที่สอง” พยาบาลพิมพ์แขเอ่ยขึ้นพร้อมยื่นแฟ้มประวัติให้หมอธาม

“ขอบคุณครับ”

“รับยาเคมีบำบัดมาแล้วสองรอบ แต่ก้อนเนื้อไม่ยุบ อาจเป็นสายพันธุ์ที่ดื้อยา” ธามพยักหน้ารับเปิดแฟ้มอ่านข้อมูลเบื้องต้นอย่างรวดเร็ว สายตาคมกวาดผ่านผลการตรวจอย่างเชี่ยวชาญ ประสบการณ์กว่า 10 ปีทำให้เขาประมวลผล และสรุปประเด็นสำคัญได้ภายในเวลาไม่กี่นาที

เขาผลักบานประตูเข้าไปในห้องตรวจด้วยท่าทีสง่างาม ภายในห้องมีชายวัยกลางคนนอนอยู่บนเตียงตรวจ ใบหน้าซีดเซียวบ่งบอกถึงความอ่อนแรงจากการต่อสู้กับโรคร้าย ข้างกายมีหญิงวัยใกล้เคียงกันที่น่าจะเป็นภรรยา สีหน้าของทั้งคู่เต็มไปด้วยความกังวล แต่เมื่อได้เห็นใบหน้าเรียบนิ่งของธาม ก็มีแววแห่งความหวังแวบขึ้นมาในดวงตา

“สวัสดีครับ ผมดร. นายแพทย์ธาม เวชวานิช หัวหน้าแผนกอายุรกรรมมะเร็งวิทยาครับ” เขาแนะนำตัวด้วยน้ำเสียงนุ่มทุ้มและรอยยิ้มสุภาพ

“คุณสมชายใช่ไหมครับ ผมได้ดูประวัติของคุณเรียบร้อยแล้ว” ธามเริ่มต้นตรวจร่างกายอย่างละเอียด คลำบริเวณท้องและชายโครงขวาที่เป็นตำแหน่งของก้อนมะเร็ง มือเรียวยาวและเปี่ยมพลังสัมผัสได้ถึงความผิดปกติที่ซ่อนอยู่ใต้ผิวหนัง ก้อนเนื้อที่โตขึ้นผิดจากขนาดที่บันทึกไว้ในผลตรวจเมื่อสองสัปดาห์ก่อน

“ผลการตรวจครั้งล่าสุดระบุว่า ก้อนเนื้อมีขนาดประมาณ 5 เซนติเมตร แต่ตอนนี้ที่ผมได้คลำดูเหมือนมันจะใหญ่กว่านั้นนะครับ”

“อาการปวดเป็นอย่างไรบ้างครับ ยังทานอาหารได้ตามปกติอยู่หรือเปล่า”

ธามเอ่ยขณะหยิบปากกาขึ้นจดบันทึกอย่างคล่องแคล่ว ผู้ป่วยและภรรยาตอบคำถามอย่างละเอียด ขณะที่ธามจดบันทึกและวิเคราะห์ข้อมูลอย่างรวดเร็ว เขาประมวลผลและวางแผนการรักษาในใจไปพร้อมกัน ก่อนจะเริ่มอธิบาย

“จากผลตรวจและอาการของคุณสมชาย ผมเห็นว่า ตัวยาเคมีบำบัดที่ใช้อยู่ไม่ได้ผลเท่าที่ควร ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ มะเร็งบางชนิดอาจดื้อต่อยาตัวแรกที่ให้”

“ผมอยากเสนอให้เปลี่ยนสูตรยา และเพิ่มการรักษาแบบมุ่งเป้าร่วมด้วย ซึ่งอาจช่วยให้ผลการรักษาดีขึ้น” เขาอธิบายด้วยน้ำเสียงมั่นคงแต่ฟังสบายเพื่อไม่ให้คนไข้กังวล

ขณะที่ธามอธิบายแผนการรักษา มือข้างหนึ่งถือแฟ้มตรวจเปิดให้ผู้ป่วยและญาติประกอบคำอธิบาย ทั้งสองตั้งใจฟัง และซักถามเป็นระยะ ซึ่งธามตอบทุกคำถามด้วยความอดทนและใส่ใจ ท่าทีของเขาในเวลานี้ช่างสมบูรณ์แบบ เหมือนภาพในอุดมคติของคำว่า “หมอที่คนไข้วางใจ” แต่แล้วเสียงเคาะประตูเบา ๆ และการปรากฏตัวของใครบางคนก็ทำให้ทุกอย่างชะงักไปชั่วขณะ

“ขอโทษนะคะคุณหมอ ญาติคนไข้เพิ่งมาถึง ขออนุญาตให้เข้ามาร่วมฟังด้วยค่ะ” พิมพ์แขเอ่ยขึ้น ทว่าเสียงของเธอเหมือนกลายเป็นอากาศธาตุสำหรับธามในตอนนี้

เพราะร่างที่ยืนอยู่ตรงประตูคือชายหนุ่มร่างสูงโปร่งในชุดเสื้อยืดสีเข้มกับกางเกงยีนเรียบง่าย ใบหน้าคมคายที่ดูมีเสน่ห์แม้ไม่ได้แต่งเติม ดวงตาคู่นั้นแววตาที่เขาจ้องสบตากันบนเตียงนอนคิงไซซ์ที่ห้องของเขาเมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อน

โลกทั้งใบของธามเหมือนหยุดหมุนในชั่วพริบตา เสียงรอบข้างเบาลงจนแทบกลายเป็นความเงียบ เขารู้สึกถึงเลือดในกายพลันเย็นเฉียบ สติกระเจิดกระเจิงไปชั่วขณะ

แต่ด้วยวินัยที่สั่งสมมาตลอดชีวิตแพทย์ ไม่มีสิ่งใดแสดงออกมาบนใบหน้าของเขาแม้แต่น้อย สีหน้ายังคงเรียบดวงตานิ่งสงบมือที่ถือแฟ้มไม่มีการสั่นไหวแม้แต่นิดเดียว

“เชิญครับ คุณคือ...” ธามเอ่ยเสียงเรียบ

“ผมริวครับ ลูกชายของคุณสมชาย ขอโทษที่มาช้านะครับ พอดีรถติดมาก” ริวก้าวเข้ามาในห้องดวงตาเบิกกว้างเมื่อสบตาธาม แต่เขาก็รวบรวมสติได้รวดเร็วไม่แพ้กัน

“ไม่เป็นไรครับ ผมเพิ่งอธิบายแผนการรักษาให้คุณพ่อของคุณฟังอยู่พอดี” ธามตอบกลับอย่างมืออาชีพ สายตายังคงจับอยู่ที่แฟ้มในมือ หลีกเลี่ยงการมองตรงไปที่ใบหน้าของอีกฝ่าย

“ผมดร. นายแพทย์ธาม เวชวานิช หัวหน้าแผนกอายุรกรรมมะเร็งวิทยาครับ” การแนะนำตัวครั้งที่สองในรอบไม่กี่ชั่วโมง ในบริบทที่แตกต่างราวฟ้ากับเหว

ธามสังเกตเห็นรอยช้ำจาง ๆ ที่ข้อมือของริวตรงจุดที่เขาใช้เชือกมัดเมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อน และรอยแดงใต้คอเสื้อที่เขาเป็นคนฝากรอยนั้นไว้เอง ความรู้สึกหลากหลายถาโถมเข้ามาในอก ทั้งความรู้สึกผิด ความพึงพอใจ และความตื่นตระหนก แต่เขากดทุกอย่างไว้ใต้ผิวหน้าที่เรียบนิ่ง ผ่านการฝึกฝนมานานพอที่จะวางอารมณ์ส่วนตัวไว้เบื้องหลังหน้าที่อย่างเด็ดขาด

“คุณริวครับ ผมจะสรุปให้ฟังอีกรอบ กรณีของคุณพ่อคุณ เราพบว่าเซลล์มะเร็งไม่ตอบสนองต่อเคมีบำบัดสูตรแรกเท่าที่ควร ผมจึงเสนอให้ปรับสูตรยา และเพิ่มยารักษาแบบมุ่งเป้า ซึ่งมีโอกาสให้ผลลัพธ์ที่ดีขึ้น แม้อาจมีค่าใช้จ่ายสูงกว่าเดิม” ธามอธิบายด้วยน้ำเสียงนุ่มนวล แต่เปี่ยมด้วยความเป็นมืออาชีพ

ริวฟังด้วยสีหน้าจริงจังดวงตาฉายแววสงสัยในตอนแรก ก่อนจะแปรเปลี่ยนเป็นความเข้าใจเขาพยักหน้าช้า ๆ ซักถามข้อมูลต่ออย่างชาญฉลาด ทำให้ธามแปลกใจไม่น้อยกับความรู้ทางการแพทย์ที่อีกฝ่ายมี แตกต่างจากภาพหมาเด็กที่เขาเห็นเมื่อคืนโดยสิ้นเชิง

ระหว่างอธิบายธามพยายามเก็บอารมณ์ให้แนบสนิท แต่สายตากลับจับจ้องไปที่ใบหน้าของริวไม่หยุด ริมฝีปากที่เพิ่งจูบกับเขาอย่างเร่าร้อนเมื่อไม่กี่ชั่วโมงก่อน กัดริมฝีปากเบา ๆ เวลาครุ่นคิด คิ้วที่ขมวดเล็กน้อยเวลาไม่เข้าใจ มือที่เผลอกำแน่นตอนฟังข้อมูลสำคัญ

ริวไม่มีท่าทีว่าเคยรู้จักเขามาก่อน ไม่มีสายตาวาบไหว ไม่มีคำพูดล้อเลียนหรือแม้แต่น้ำเสียงเปลี่ยนไป ราวกับสิ่งที่เกิดขึ้นเมื่อคืนเป็นแค่ภาพฝัน และตอนนี้เขาคือญาติคนไข้ธรรมดา

“ถ้าคุณพ่อของคุณยินยอม เราจะเริ่มยาชุดใหม่พรุ่งนี้ได้เลยครับ พยาบาลจะเข้ามาอธิบายเรื่องเอกสารยินยอม และนัดหมายเพิ่มเติมนะครับ มีคำถามอะไรเพิ่มเติมไหมครับ” ธามสรุปมองไปยังผู้ป่วยและภรรยา

“ไม่มีแล้วครับคุณหมอ ขอบคุณมากที่ให้ความหวังใหม่กับครอบครัวเรา” สมชายตอบด้วยน้ำเสียงสั่นน้ำตาคลอเบ้า

“ไม่คิดว่าจะโชคดีได้พบหมอใจดีแบบคุณหมอ”

ธามยิ้มบาง ๆ ความรู้สึกเหมือนมีคมมีดกรีดผ่านกลางอก ทุกครั้งที่ได้ยินคำชมแบบนั้น เขารู้ดีว่าหน้ากากที่สร้างมาทำงานได้สมบูรณ์แบบ ปกปิดสิ่งที่อยู่ข้างในได้อย่างหมดจด แต่ในตอนนี้ดันเกิดมีความผิดพลาดเกิดขึ้นเมื่อลูกชายคนไข้ตรงหน้าคือคนที่เขาพึ่งนัดเจอเมื่อคืน

“ผมแค่ทำหน้าที่ครับ คุณริว พรุ่งนี้ถ้ามีคำถามเพิ่มเติม สามารถติดต่อผ่านพยาบาลหรือแพทย์ประจำบ้านในเวรได้นะครับ ผมอาจไม่ได้มาดูเคสนี้โดยตรงเพราะติดผ่าตัด แต่จะมีแพทย์ในทีมคอยดูแลอย่างใกล้ชิด” ธามตอบคุณสมชายเสียงเรียบก่อนจะหันไปยังริวอีกครั้งเพื่อบอกให้อีกฝ่ายติดต่อแพทย์คนอื่น นั่นคือคำพูดที่สุภาพที่สุดในบริบทของการถอยหนีในตอนนี้

“แต่คุณหมอครับ ผมคิดว่าจะขอปรึกษาเรื่องแผนการรักษาของพ่อกับคุณหมอโดยตรง อยากให้คุณหมอรักษาพ่อผมครับ” ริวรีบเอ่ยขึ้นทันทีที่ได้ยินแบบนั้น เขาจะไม่เข้าใจความหมายได้ยังไงว่า หมอธามกำลังคิดจะหลบหน้าตัวเองอยู่

“ทีมแพทย์ที่นี่มีความสามารถเท่าเทียมกันทุกคนครับ ผมมั่นใจว่าพวกเขาจะตอบคำถามของคุณได้ดีไม่ต่างจากผม ถ้ามีความจำเป็นจริง ๆ เราค่อยนัดคุยกันอีกครั้งก็ได้ครับ” ธามยิ้มบางเอ่ยอธิบายอย่างอดทน

“ถ้ามีคนเก่งมาคอยดูพวกเราก็หายห่วงค่ะ พวกเราโชคดีมากจริง ๆ ที่ย้ายมาโรงพยาบาลนี้” ภรรยาของคุณสมชายหันไปพูดกับลูกชายด้วยรอยยิ้มที่เต็มไปด้วยความหวัง

“ครับแม่ ผมเองก็เชื่อใจคุณหมอธาม และอยากให้ท่านดูแลพ่อโดยตรงด้วยตัวเอง” ริวตอบรับเสียงเรียบ แต่สายตายังคงจับจ้องไปยังธามอย่างไม่ลดละ

ประโยคนั้นทำเอาธามแทบกลั้นหายใจ คำพูดของอีกฝ่ายบ่งบอกอย่างชัดเจนว่า อยากให้เขาดูแลพ่ออีกฝ่าย สายตาที่จ้องมองมานั้นกำลังบีบบังคับให้เขาเลือกสักทาง

“ผมจะพยายามเข้ามาดูคนไข้เองเท่าที่จะทำได้ครับ คุณสมชายพักผ่อนให้เยอะ ๆ นะครับ พรุ่งนี้ผมจะให้เจ้าหน้าที่มารับเข้าหอผู้ป่วยในช่วงเช้า” ธามตอบกลับเรียบ ๆ ก่อนยื่นมือไปจับมือคุณสมชายเบา ๆ เขาหลีกเลี่ยงการสบตากับริวอย่างจงใจ แล้วรีบเดินออกจากห้องตรวจโดยไม่หันกลับไปมอง

หัวใจของธามเต้นแรงแทบจะทะลุออกมานอกอก ทันทีที่ประตูปิดลงเขารีบเดินตรงไปยังห้องพักแพทย์ที่อยู่ใกล้ที่สุด ล็อกประตูแน่นหนาแล้วพุ่งตรงไปยังอ่างล้างหน้าด้วยฝีเท้าเร่งรีบ

มือทั้งสองจับขอบอ่างแน่น ก้มหน้าลง พยายามสูดหายใจเข้าลึก ๆ แล้วปล่อยออกช้า ๆ ซ้ำไปซ้ำมาเพื่อควบคุมอาการกระวนกระวายที่พุ่งพล่านอยู่ภายใน

“เวรกรรม...” เขาสบถกับตัวเองเบา ๆ เงยหน้าขึ้นสบตากับเงาสะท้อนในกระจก ใบหน้าที่พยายามเยือกเย็นและสุขุมนั้นเต็มไปด้วยความกังวล ในดวงตานั้นสะท้อนความหวาดกลัวที่เขากลัวมากที่สุด ในที่สุดเรื่องที่เขาไม่อยากจะเจอแต่ก็ต้องเจอ คนที่รู้เรื่องความลับของเขาในชีวิตจริง แถมยังเป็นคนไข้ที่เขาต้องดูแลอีกด้วย

“ทำไมต้องเป็นลูกคนไข้ด้วย...ทำไมต้องเป็นเคสของฉันด้วย”