ผู้ที่ไม่ได้มาเพื่อชิมอย่างเดียว

 

บริเวณด้านหลังห้องเครื่องมีแปลงผักหลายแปลงเรียงต่อกัน บางแปลงกำลังแตกใบอ่อน บางแปลงมีผักที่โตเต็มที่พร้อมนำไปปรุงอาหาร ส่วนมุมหนึ่งมีตะกร้าสำหรับใส่ผักที่ถูกคัดออกจากรายการวัตถุดิบหลัก อวี้เหนียง เดินตามผู้ดูแลแปลงผักไปอย่างสำรวม ก่อนขออนุญาตตรวจดูผักที่กำลังจะถูกคัดออก

“ผักเหล่านี้ยังนำไปใช้ได้หรือไม่เจ้าคะ”

 

ผู้ดูแลมองตามมือของนาง

 

“บางส่วนใช้ไม่ได้แล้ว มีทั้งใบช้ำ ใบแก่ และต้นที่โตไม่สม่ำเสมอ หากเจ้าจะนำไปใช้ ก็ต้องตรวจดูให้ดี อย่าเอาส่วนที่เน่าเสียไปทำอาหาร”

 

“ข้าจะตรวจดูทีละต้นเจ้าค่ะ หากส่วนใดไม่สมบูรณ์ก็จะแยกออก ไม่ใช้ปะปนกัน”

อวี้เหนียง เริ่มตรวจผักในตะกร้าอย่างระมัดระวัง นางไม่หยิบทุกอย่างไปเพียงเพราะเห็นว่าเป็นของเหลือ แต่เลือกเฉพาะส่วนที่ยังสด เนื้อแน่น และไม่มีร่องรอยเน่าเสีย เสี่ยวชุน ช่วยถือกระบุงเล็ก ๆ คอยรับผักที่ผ่านการตรวจแล้ว

“ต้นนี้ล่ะ ใช้ได้หรือไม่”

 

อวี้เหนียงรับมาตรวจดู

 

“ใบด้านนอกช้ำเล็กน้อย ตัดออกแล้วส่วนที่เหลือยังดีอยู่ ใช้ได้ แต่ต้นนี้ไม่ไหวแล้ว ตรงโคนเริ่มนิ่ม ต้องแยกไว้”

 

เสี่ยวชุน ทำตามอย่างตั้งใจ ก่อนจะถามขึ้นว่า

 

“เจ้าไม่คิดหรือว่าการทำผักดองจากผักเหลือจะทำให้คนอื่นดูถูกว่าเราใช้แต่ของที่ไม่มีใครต้องการ”

อวี้เหนียง หยุดมือแล้วหันมามองเพื่อน

 

“ผักที่ไม่มีใครเลือก ไม่ได้แปลว่าทุกส่วนของมันเสียแล้ว หากเราตรวจให้ดีและเลือกใช้เฉพาะส่วนที่ปลอดภัย ก็ยังมีประโยชน์ได้ แต่ถ้าผักเสียจริง ต่อให้เสียดายแค่ไหนก็ไม่ควรนำมาใช้” นางก้มลงจัดผักที่คัดแล้วให้เป็นระเบียบ ก่อนพูดต่อ “ข้าไม่อยากให้ใครคิดว่าการถนอมอาหารหมายถึงการเอาของเสียมาทำให้กินได้ทุกอย่าง สิ่งที่เราทำคือใช้ของที่ยังดีให้คุ้มค่า ไม่ใช่ฝืนใช้ของที่ไม่ควรใช้”

ผู้ดูแลแปลงผักซึ่งยืนฟังอยู่ใกล้ ๆ พยักหน้าอย่างพอใจ

 

“เจ้าพูดได้ถูกต้อง ผักบางส่วนถูกคัดออกเพราะรูปร่างไม่สวยหรือขนาดไม่เท่ากัน ไม่ใช่เพราะเสียทั้งหมด หากเจ้าต้องการใช้ ก็ทำบัญชีรายการไว้ แล้วนำไปให้ผู้ดูแลห้องเครื่องตรวจสอบอีกครั้ง”

 

“ขอบคุณมากเจ้าค่ะ”

เมื่อได้รับอนุญาต อวี้เหนียง จึงแยกผักเป็นสามกลุ่มตามชนิดและลักษณะ ก่อนจดจำนวนลงในสมุดบันทึก นางไม่ได้รีบร้อนเลือกให้ครบตามจำนวนที่ตั้งใจไว้ หากผักชนิดใดมีสภาพไม่เหมาะสม นางก็ยอมเว้นไว้โดยไม่ฝืน เสี่ยวชุน มองสมุดที่เริ่มเต็มไปด้วยตัวเลขแล้วอดแซวไม่ได้

 

“ถ้าผู้ดูแลเห็นสมุดของเจ้า คงคิดว่าเจ้ากำลังจะสอบเป็นขุนนางมากกว่าทำผักดอง”

 

“ข้าจดไว้เพื่อไม่ให้เกิดข้อผิดพลาด”

 

“ข้ารู้ แต่ถ้าจดมากกว่านี้อีกหน่อย ข้าคงต้องช่วยถือสมุดอีกเล่ม”

 

“ถ้าจำเป็นก็ต้องถือ”

 

เสี่ยวชุน ถอนหายใจอย่างแกล้งทำเป็นเหนื่อยใจ

 

“ข้ารู้อยู่แล้วว่าเจ้าต้องตอบแบบนี้”

เมื่อจัดการเรื่องวัตถุดิบเสร็จ ทั้งสองก็เดินกลับเรือนท้ายวังพร้อมกระบุงผักที่คัดเลือกแล้ว อวี้เหนียง ยังคงคิดถึงวิธีจัดการผักแต่ละชนิดในหัว นางวางแผนว่าจะเริ่มทดลองจากชุดเล็กก่อน แล้วค่อยบันทึกผลตามระยะเวลาที่สังเกตได้ ระหว่างทางสายตาของนางเหลือบไปเห็นพื้นที่ว่างด้านหลังเรือน ซึ่งได้รับแสงแดดในช่วงเช้าและมีลมพัดผ่านอยู่เสมอ นางหยุดเดินทันที

“เสี่ยวชุน เจ้าคิดว่าพื้นที่ตรงนั้นเป็นอย่างไร”

 

เสี่ยวชุน หันไปมองตาม

 

“ตรงไหน พื้นที่หลังเรือนน่ะหรือ”

 

“ใช่ หากเราทำความสะอาดแล้วจัดไหให้เป็นระเบียบ น่าจะใช้เป็นที่ตั้งไหดองได้ ไม่ต้องย้ายเข้าออกในห้องทุกครั้ง”

 

เสี่ยวชุน มองพื้นที่ว่าง ก่อนจะก้มดูพื้นดิน

 

“แต่ตรงนี้มีเศษใบไม้กับก้อนหินอยู่ไม่น้อย ต้องเก็บให้หมดก่อน อีกอย่าง ถ้าฝนตก น้ำจะขังหรือไม่”

 

“ต้องตรวจดูก่อนว่าพื้นลาดไปทางไหน และมีน้ำขังหรือเปล่า ถ้าจัดการได้ก็ค่อยตั้งไห ไม่จำเป็นต้องรีบทำวันนี้ทั้งหมด”

 

“ดี อย่างน้อยคราวนี้เจ้าก็ไม่ได้บอกว่าจะทำให้เสร็จภายในครึ่งวัน”

 

อวี้เหนียง ยิ้มบาง ๆ

 

“ข้าก็รู้จักเหนื่อยเหมือนกันนะ”

 

“ข้าไม่เห็นเจ้ารู้จักหยุดพักเลยต่างหาก”

ทั้งสองวางกระบุงผักลงในเรือน ก่อนช่วยกันนำอุปกรณ์ทำความสะอาดออกไปเก็บเศษใบไม้และก้อนหินตรงพื้นที่ด้านหลัง อวี้เหนียง ค่อย ๆ กวาดพื้นดินให้เรียบ ตรวจดูว่ามีแอ่งน้ำหรือไม่ แล้วเลือกตำแหน่งที่จะวางไหโดยให้ห่างจากทางเดินพอสมควร นางยังไม่คิดจะขยายงานให้ใหญ่โต เพียงต้องการให้มีพื้นที่ทำงานที่สะอาดและสะดวกขึ้นกว่าเดิม

ในระหว่างที่ทั้งสองกำลังช่วยกันขยับตะกร้า เสี่ยวชุน ก็เหลือบเห็นเงาคนอยู่ตรงประตูสวน นางชะงักมือทันที

 

“อวี้เหนียง...”

 

“อะไรหรือ”

 

“มีคนมา”

อวี้เหนียง หันไปตามเสียงเรียกแล้วพบว่ามีบุรุษผู้หนึ่งยืนอยู่ตรงประตูสวน อาภรณ์สีเข้มของเขาเรียบง่ายแต่เนื้อผ้าดูประณีต ใบหน้าคมคายเป็นใบหน้าที่นางจำได้ทันที ชายผู้นั้นคือคนที่เคยชิมผักดองในเรือนรับรอง ข้างกายเขามีชายชราผู้หนึ่งยืนอยู่ด้วย ท่าทางสำรวมและคอยสังเกตความเคลื่อนไหวรอบตัวอย่างระมัดระวัง

อวี้เหนียง รีบวางไม้กวาดลง แล้วเดินเข้าไปประสานมือคารวะ

 

“คารวะนายท่าน ไม่ทราบว่าท่านมาที่เรือนท้ายวังมีธุระอะไรหรือเจ้าคะ”

 

บุรุษหนุ่มไม่ได้ตอบทันที เขากวาดตามองพื้นที่ด้านหลังเรือนที่เพิ่งทำความสะอาดเสร็จ ก่อนเลื่อนไปยังไหดองที่เรียงอยู่ใกล้ผนัง

 

“ข้าได้ยินว่าเจ้ากำลังทดลองทำผักดองจากผักตามฤดูกาล”

 

“เจ้าค่ะ ข้าเพิ่งกลับจากขอผักที่ห้องเครื่อง และกำลังจัดพื้นที่สำหรับตั้งไหให้เป็นระเบียบ”

 

“พื้นที่ตรงนี้เหมาะหรือ”

อวี้เหนียง หันไปมองด้านหลังเรือน ก่อนตอบอย่างตรงไปตรงมา

 

“ข้ายังต้องตรวจดูอีกสักหน่อยเจ้าค่ะ แสงแดดพอเหมาะ แต่ต้องดูเรื่องน้ำขังกับความสะอาดด้วย หากไม่เหมาะก็ต้องหาที่อื่น ไม่ควรตั้งไหเพียงเพราะเห็นว่าว่างอยู่”

 

บุรุษหนุ่มพยักหน้าอย่างสนใจ

 

“เจ้าคิดรอบคอบดี”

 

“เป็นเพราะไหใบก่อนมีรอยร้าวเจ้าค่ะ ข้าจึงไม่อยากให้เกิดปัญหาซ้ำอีก”

เขาเหลือบมองไหที่วางอยู่ แล้วเอ่ยถามด้วยน้ำเสียงสบาย ๆ

 

“ได้ยินว่าเจ้าทำผักดองได้ดี ข้าขอดูวิธีทำของเจ้าได้หรือไม่”

อวี้เหนียง เงยหน้าขึ้นมองเขา คำขอนั้นทำให้นางประหลาดใจเล็กน้อย เพราะนางคิดว่าคนจากตำหนักชั้นสูงคงต้องการเพียงผลลัพธ์ที่อร่อย ไม่จำเป็นต้องมาสนใจขั้นตอนเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่นการเลือกผักหรือการล้างไหด้วยตัวเอง แต่เมื่อนึกถึงคำสั่งทดลองที่เพิ่งได้รับ นางก็คิดว่าบางทีชายผู้นี้อาจเป็นผู้ที่ต้องตรวจสอบผลการทำงานของนางโดยตรง

“ได้เจ้าค่ะ หากท่านต้องการดู ข้าจะอธิบายขั้นตอนให้ฟัง เพียงแต่ตอนนี้ข้ายังไม่ได้เริ่มหมักไหชุดใหม่ หากท่านไม่รังเกียจ ข้าจะเริ่มจากการตรวจผักและเตรียมภาชนะให้ดูก่อน”

 

บุรุษหนุ่มยิ้มบาง ๆ

 

“ดี เช่นนั้นข้าจะรอดู”

อวี้เหนียง ก้มศีรษะรับคำ ก่อนหันไปบอกเสี่ยวชุนให้เตรียมตะกร้าผักกับสมุดบันทึก นางไม่รู้เลยว่าการมาเยือนอย่างไม่เป็นทางการในครั้งนี้ ไม่ได้เป็นเพียงการตรวจสอบงานทดลองของนางกำนัลชั้นผู้น้อยเท่านั้น และไม่รู้ด้วยว่า บุรุษที่ยืนอยู่ตรงประตูสวนกำลังสนใจสิ่งที่นางทำมากกว่ารสชาติของผักดองในไหทั้งสามใบเสียแล้ว