การอธิบายที่ไม่มีคำหวาน

 

หลินอวี้เหนียง เดินนำชายหนุ่มเข้าไปในสวนเล็ก ๆ หลังเรือนพัก โดยมี หลี่กงกง ติดตามอยู่ห่าง ๆ นางชี้ให้ดูแปลงผักที่เพิ่งคัดแยกวัตถุดิบเสร็จ ก่อนหยิบหัวผักกาดจากตะกร้าขึ้นมาอธิบายอย่างตั้งใจ

“ผักที่นำมาดองไม่จำเป็นต้องสวยทุกชิ้นเจ้าค่ะ แต่ต้องยังสดและไม่เน่าเสีย หากมีรอยช้ำเล็กน้อยก็ต้องตรวจดูให้แน่ใจว่าความเสียหายไม่ได้ลุกลามเข้าไปด้านใน ข้าจะไม่ใช้ผักที่มีกลิ่นผิดปกติ ต่อให้ต้องทิ้งไปมากเพียงใดก็ตาม”

เซียวจิ่งเหิง รับหัวผักกาดมาพิจารณา เขาไม่เคยคิดมาก่อนว่าการทำผักดองจะต้องใส่ใจรายละเอียดถึงเพียงนี้

 

“ถ้าอย่างนั้น ผักที่ครัวหลวงคัดทิ้งก็ยังนำมาใช้ได้หรือ”

 

“บางส่วนได้เจ้าค่ะ แต่ต้องได้รับอนุญาตจากผู้ดูแลครัวก่อน ข้าไม่อาจหยิบของที่ถูกคัดทิ้งมาใช้ตามใจชอบได้ เพราะถึงจะเป็นผักที่ไม่มีใครต้องการแล้ว ก็ยังเป็นวัตถุดิบของวังอยู่ดี”

 

“เจ้าระวังเรื่องกฎเกณฑ์ไม่น้อย”

 

“หากไม่ระวัง ข้าคงถูกห้ามทำผักดองไปนานแล้วเจ้าค่ะ”

คำตอบตรงไปตรงมาทำให้เซียวจิ่งเหิงยิ้มบาง ๆ หญิงสาวผู้นี้ไม่พยายามพูดเอาใจเขา ไม่ถามว่าเขามีตำแหน่งใด และไม่แม้แต่จะสงสัยว่าเหตุใดเขาจึงสนใจผักดองของนางมากนัก นางสนใจเพียงวัตถุดิบตรงหน้า และตั้งใจอธิบายสิ่งที่ตนรู้ให้ผู้มาเยือนได้เข้าใจ

“แล้วตอนนี้เจ้ากำลังทดลองอะไรอยู่”

 

“ผักดองสามชนิดเจ้าค่ะ ท่านเคยสั่งให้ข้าทดลองทำรสชาติที่แตกต่างกัน ข้าจึงคิดว่าจะเลือกผักตามฤดูกาลมาทดลองเพิ่มเติม ไม่ใช่ใช้ผักชนิดเดียวแล้วเปลี่ยนเพียงปริมาณเกลือกับเครื่องปรุง เพราะผักแต่ละชนิดมีเนื้อสัมผัสและความชื้นไม่เหมือนกัน”

อวี้เหนียงวางหัวผักกาดลงในตะกร้า แล้วเดินไปยังมุมใต้ชายคา ที่นั่นมีไหดองสามใบตั้งเรียงกันอยู่ บางใบเก่าจนสีเคลือบเริ่มหม่น ฝาไหสองใบมีขนาดไม่พอดีกับปากภาชนะ ส่วนอีกใบแม้จะยังใช้งานได้ แต่มีขนาดเล็กเกินไปสำหรับการทดลองในปริมาณที่มากขึ้น นางมองไหเหล่านั้นแล้วถอนหายใจ

 

“ปัญหาอีกอย่างก็คือไหเจ้าค่ะ”

 

“ไหมีปัญหาอย่างไร”

เมื่อได้ยินคำถาม อวี้เหนียงก็เหมือนได้โอกาสระบายความอัดอั้น นางรีบชี้ไปยังไหแต่ละใบอย่างละเอียด

 

“ตอนนี้ข้ามีไหที่ใช้งานได้อยู่ไม่กี่ใบ หากทดลองผักสามชนิด แล้วยังต้องแยกสูตรตามรสชาติอีก จำนวนไหก็ไม่พอแล้วเจ้าค่ะ บางสูตรต้องใช้เวลาหมักต่างกัน หากนำมาใส่รวมกันก็จะตรวจสอบผลได้ยาก”

 

“เหตุใดจึงใช้ไหใบเดิมแล้วล้างให้สะอาดไม่ได้”

 

“ทำได้เจ้าค่ะ แต่ต้องรอให้ล้างและทำให้แห้งสนิทก่อน อีกทั้งหากต้องเปลี่ยนชนิดผักบ่อย ๆ ก็อาจทำให้บันทึกข้อมูลสับสน ข้าอยากแยกไหตามชนิดผักและสูตรให้ชัดเจน จะได้รู้ว่าผักแบบใดเหมาะกับรสชาติแบบไหน”

นางหยิบสมุดบันทึกเล่มเล็กขึ้นมาเปิดให้ดู ภายในมีรายการผัก ปริมาณเกลือ วันเริ่มหมัก และหมายเหตุเกี่ยวกับสภาพของวัตถุดิบเขียนไว้อย่างเป็นระเบียบ

 

“ข้าจดทุกอย่างไว้เจ้าค่ะ หากสูตรใดออกมาดี ก็จะได้ทำซ้ำได้ หากผิดพลาดก็จะรู้ว่าควรปรับตรงไหน ไม่ต้องเริ่มต้นใหม่โดยไม่รู้สาเหตุ”

 

เซียวจิ่งเหิงรับสมุดมาดูคร่าว ๆ ก่อนส่งคืน

 

“แล้วไหแบบใดจึงจะเหมาะกับงานของเจ้า”

อวี้เหนียงยิ้มขึ้นเล็กน้อยเมื่อพบว่าผู้ฟังสนใจเรื่องที่นางอธิบายจริง ๆ

 

“ไหเคลือบที่ผิวด้านในเรียบ ไม่มีรอยร้าว ฝาปิดได้สนิท และมีขนาดเหมาะสมเจ้าค่ะ ไม่ต้องเป็นของราคาแพง ขอเพียงสะอาด แข็งแรง และไม่เคยใช้ใส่สิ่งที่มีกลิ่นติดภาชนะมาก่อนก็พอ” นางหยุดคิดครู่หนึ่ง ก่อนเสริมว่า “หากเลือกได้ ข้าอยากได้ไหขนาดกลางหลายใบ มากกว่าไหใหญ่เพียงใบเดียวเจ้าค่ะ เพราะจะช่วยให้แยกการทดลองได้สะดวก อยากได้ไหใบเล็กด้วย หากสูตรหนึ่งมีปัญหา ก็จะไม่กระทบกับผักดองชุดอื่น”

เซียวจิ่งเหิงฟังจนจบ ก่อนหันไปมองหลี่กงกงเพียงสบตากัน หลี่กงกงก็เข้าใจความหมาย เขารีบก้มศีรษะรับคำสั่ง

 

“ประสานกับครัวหลวง จัดหาไหที่เหมาะสมให้นางตามจำนวนที่จำเป็น ตรวจสอบสภาพให้เรียบร้อยก่อนส่ง และดำเนินการเบิกจ่ายตามขั้นตอน อย่าให้เกิดปัญหาเรื่องบัญชีภายหลัง”

 

“รับทราบพ่ะย่ะค่ะ”

หลี่กงกงตอบอย่างนอบน้อม แม้ภายในใจจะประหลาดใจไม่น้อยที่จักรพรรดิทรงใส่พระทัยถึงขั้นสั่งหาไหดองให้หญิงสาวคนหนึ่ง อวี้เหนียงได้ยินแล้วก็รีบหันมามองชายหนุ่ม

 

“ท่านจะช่วยจัดหาให้จริง ๆ หรือเจ้าคะ”

 

“หากไหที่มีอยู่ไม่เพียงพอต่อการทดลอง ก็จัดหามาเพิ่มเสีย จะได้ไม่ต้องเสียเวลารอ”

 

“เช่นนั้นต้องขอบคุณท่านมากเจ้าค่ะ แต่ข้าขอให้ทางครัวหลวงตรวจรับก่อนนำมาใช้ด้วยนะเจ้าคะ หากไหใบใดมีรอยร้าวหรือฝาปิดไม่สนิท ข้าจะไม่กล้าใช้ดองผัก”

เซียวจิ่งเหิงเลิกคิ้วเล็กน้อย

 

“ข้าสั่งให้หาไหใหม่มาให้เจ้าแล้ว เจ้ายังจะตรวจอีกหรือ”

 

“ต้องตรวจเจ้าค่ะ ต่อให้เป็นของใหม่ก็อาจมีตำหนิได้ ของที่ใช้ทำอาหารต้องดูให้แน่ใจเสียก่อน หากเกิดปัญหาขึ้นมา คนที่รับผิดชอบก็คือข้า”

หลี่กงกงก้มหน้าลงทันที กลัวว่าหากเงยขึ้นมาอีกครั้งจะเผลอหัวเราะออกมา นอกจากไม่รู้ฐานะที่แท้จริงของชายหนุ่มแล้ว หญิงสาวยังกล้าบอกเขาอย่างตรงไปตรงมาว่าคำสั่งของเขาไม่อาจทำให้นางละเลยขั้นตอนตรวจสอบได้ แต่เซียวจิ่งเหิงกลับไม่ได้โกรธ

 

“ดี เช่นนั้นก็ตรวจให้ละเอียด ข้าอยากเห็นว่าผักดองของเจ้าจะออกมาเป็นอย่างไรเมื่อมีอุปกรณ์พร้อมกว่านี้”

 

“ข้าจะพยายามเจ้าค่ะ”

อวี้เหนียงเก็บสมุดบันทึก แล้วเดินนำเขาไปยังบริเวณวางไหใต้ชายคา นางอธิบายต่อถึงตำแหน่งที่เหมาะสมสำหรับเก็บรักษาผักดอง

 

“ไหควรวางในที่อากาศถ่ายเท แต่ไม่โดนแดดจัดเจ้าค่ะ หากอุณหภูมิเปลี่ยนแปลงมากเกินไป รสชาติอาจเปลี่ยนตาม และต้องระวังไม่ให้บริเวณรอบไหชื้นจนสกปรกด้วย”

 

“ถ้าวางไว้ในที่มืดสนิทจะดีกว่าหรือไม่”

 

“ไม่จำเป็นต้องมืดสนิทเจ้าค่ะ ขอเพียงไม่โดนแสงแดดโดยตรงและรักษาความสะอาดให้ดี ที่สำคัญคืออย่าเปิดฝาไหบ่อยเกินไป หากอยากตรวจดู ก็ควรทำตามเวลาที่กำหนด ไม่ใช่เปิดทุกครึ่งชั่วยามเพราะอยากรู้ว่าผักข้างในเปลี่ยนไปหรือยัง”

 

“ถ้าคนทำอยากรู้ว่าผักของตัวเองเป็นอย่างไร จะเปิดดูไม่ได้เลยหรือ”

 

“เปิดได้เจ้าค่ะ แต่ต้องมีเหตุผล และต้องใช้ช้อนสะอาดทุกครั้ง ท่านอยากให้ผักเสียก่อนถึงกำหนดหรือ”

 

“ข้าเพียงถามเท่านั้น”

 

“ข้าก็เพียงอธิบายเท่านั้นเจ้าค่ะ”

หลี่กงกงก้มหน้าลงอีกครั้ง คราวนี้ถึงกับต้องยกมือขึ้นปิดปากตัวเอง เซียวจิ่งเหิงเหลือบมองผู้ติดตามที่พยายามเก็บอาการ ก่อนหันกลับไปมองหญิงสาว เขาพบว่าตนกำลังเพลิดเพลินกับการฟังนางอธิบายเรื่องเล็กน้อยเหล่านี้อย่างน่าประหลาด ไม่มีใครในตำหนักกล้าพูดกับเขาเช่นนี้ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องอาหารหรือเรื่องงาน ทุกคนล้วนระมัดระวังคำพูดจนบางครั้งเขาแทบไม่รู้ว่าความจริงเป็นอย่างไร แต่หลินอวี้เหนียงกลับบอกทุกอย่างตามที่คิด แม้แต่เรื่องไหไม่เพียงพอ นางก็พูดออกมาโดยไม่พยายามทำให้ปัญหาดูเล็กลง