เงาที่ไม่มีเจ้าของ

 

เช้าวันนี้ เจ้าหน้าที่จากห้องเครื่องเข้ามาตรวจนับผลผลิตและไหผักดองภายในเรือนท้ายวังอีกครั้ง ทว่าผลการตรวจสอบกลับพบความผิดปกติที่มากกว่าเรื่องป้ายกำกับ จำนวนไหผักดองที่จัดเก็บอยู่มีมากกว่าจำนวนที่ระบุไว้ในบัญชี ไหส่วนเกินเหล่านั้นถูกวางรวมอยู่บริเวณชั้นเก็บของด้านใน บางใบมีป้ายกำกับ บางใบกลับไม่มีป้ายระบุชนิดอย่างชัดเจน เมื่อสอบถามผู้ดูแลก็ไม่มีผู้ใดสามารถอธิบายที่มาของไหเหล่านั้นได้

ข่าวดังกล่าวแพร่กระจายไปทั่วห้องเครื่องอย่างรวดเร็ว

“ข้าได้ยินว่าหลินอวี้เหนียงถูกเรียกตัวไปชี้แจงแล้วล่ะ”

“ก็สมควรอยู่หรอก ทำงานอยู่ในวังหลวงต้องมีความรอบคอบ ไหดองที่จะส่งขึ้นสำรับเจ้านายไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ เสียหน่อย”

“แต่ข้าได้ยินว่าจำนวนไหที่พบมากกว่าที่นางลงบัญชีไว้ด้วยนะ”

“หรือว่านางแอบจัดทำผลผลิตเพิ่มโดยไม่ผ่านการอนุญาต”

“ใครจะรู้... บางทีสูตรผักดองที่นางทำอยู่ อาจไม่ได้มาจากความสามารถของตัวเองทั้งหมดก็ได้”

เสียงกระซิบกระซาบดังแว่วมาจากมุมเตรียมวัตถุดิบ อวี้เหนียง ได้ยินทุกถ้อยคำชัดเจน แต่นางเลือกที่จะสงบนิ่ง ไม่หันไปโต้เถียงกับผู้ใด นางเพียงเก็บสมุดบัญชีเล่มใหม่ใส่ลงในถุงผ้าอย่างเรียบร้อย ก่อนจะก้าวเดินตามขันทีของห้องเครื่องไปอย่างเงียบเชียบ เสี่ยวชุน ที่เดินตามอยู่ด้านหลังถึงกับกำหมัดแน่นด้วยความคับแค้นใจ

“พวกเขาพากันพูดจาใส่ร้ายกันไปเรื่อย ทั้งที่ยังไม่มีผู้ใดรู้ข้อเท็จจริงเลยสักคน” อวี้เหนียง เหลือบสายตามองสหาย ก่อนเอ่ยเตือนเสียงเบา

“เบาเสียงหน่อย เสี่ยวชุน”

“แต่เจ้าก็ได้ยินชัดเจนใช่หรือไม่ พวกเขากล่าวหาว่าเจ้าแอบจัดทำไหผักดองเกินจำนวน ทั้งยังสงสัยว่าเจ้าขโมยสูตรของห้องเครื่องมาอีก!”

“ข้าได้ยินแล้ว”

“แล้วไยเจ้าจึงยังนิ่งเฉย ไม่ยอมเอ่ยปากแก้ต่างอันใดเลยเล่า” อวี้เหนียง นิ่งคิดอยู่ครู่หนึ่ง ก่อนตอบด้วยน้ำเสียงสงบ

“หากข้าเดินกลับไปไต่ถามเอาความกับพวกเขาในตอนนี้ คิดหรือว่าคนเหล่านั้นจะยอมรับฟังความจริง ข้าไม่อยากให้เรื่องที่ยังไม่มีหลักฐานแน่ชัด บานปลายกลายเป็นการทะเลาะวิวาท”

“หรือเจ้าจะปล่อยให้พวกเขานินทาใส่ร้ายเจ้าเช่นนี้ต่อไป”

“มิใช่ปล่อยให้พวกเขาพูดตามอำเภอใจ แต่เราต้องหาความจริงและหลักฐานมายืนยันต่างหาก” อวี้เหนียง ก้มลงมองถุงผ้าในมือ

“ข้ามีทั้งบัญชีวัตถุดิบ บันทึกวันเวลาการหมักดอง และรายการไหที่ข้าจัดทำไว้ แม้สมุดสูตรเล่มเดิมจะสูญหายไป แต่สิ่งที่ข้าบันทึกไว้ในบัญชีการผลิตยังคงอยู่ เราต้องตรวจสอบให้ได้ว่าไหส่วนเกินเหล่านั้นมาจากที่ใด” เสี่ยวชุน ถอนหายใจยาวเหยียด แม้จะไม่เห็นด้วยกับความใจเย็นของสหายนัก แต่ก็ยอมก้าวเดินตามไปโดยไม่เอ่ยคำใดอีก

ภายในห้องทำงานของห้องเครื่อง จางซูเหนียง แม่ครัวใหญ่ นั่งอยู่หลังโต๊ะไม้เนื้อหนาด้วยสีหน้าเคร่งขรึม เบื้องหน้ามีสมุดบัญชีหลายเล่มวางกางเรียงราย ส่วนจ้าวเหวิน ผู้ช่วยตรวจรับวัตถุดิบ ยืนอยู่ไม่ห่างด้วยท่าทีจริงจัง เมื่ออวี้เหนียงก้าวเข้ามา นางรีบประสานมือโค้งคำนับอย่างนอบน้อม

“คารวะจางซูเหนียงเจ้าค่ะ”

“นั่งลงก่อนเถิด” อวี้เหนียง หย่อนกายลงนั่งอย่างสำรวม โดยมี เสี่ยวชุน ยืนอยู่ด้านหลัง จางซูเหนียง กวาดสายตามองสมุดบัญชีตรงหน้า ก่อนเอ่ยถามด้วยน้ำเสียงจริงจัง

“ข้าเรียกตัวเจ้ามาในวันนี้ เพื่อต้องการซักถามข้อเท็จจริงเกี่ยวกับไหดองที่ติดป้ายสลับสับเปลี่ยน รวมถึงจำนวนไหผักดองที่ตรวจพบว่ามีมากกว่าที่ระบุไว้ในบัญชี”

“เจ้าค่ะ ข้าพร้อมชี้แจงทุกประการ”

“ก่อนอื่น ไหดองใบที่มีปัญหานั้น เจ้าเป็นผู้ลงมือจัดทำด้วยตนเองทั้งหมดจริงหรือ”

“ใช่เจ้าค่ะ ข้าเป็นผู้คัดสรรผัก ปรุงน้ำหมัก และบรรจุลงไหด้วยตนเองทุกขั้นตอน”

“มีผู้ใดเข้ามาช่วยเจ้าในขั้นตอนสำคัญหรือไม่”

“เสี่ยวชุน ช่วยคัดแยกวัตถุดิบและจัดเก็บตามคำสั่ง ส่วนขั้นตอนการปรุงน้ำหมักและบรรจุ ข้าเป็นผู้ทำด้วยตนเองเจ้าค่ะ” จ้าวเหวิน พลิกสมุดบัญชีอีกเล่มขึ้นมา ก่อนเอ่ยแทรก

“ตามบันทึกการผลิตของเจ้า ไหใบนี้ระบุชัดเจนว่าเป็นแตงกวาดองสูตรลดน้ำตาล ทว่าป้ายที่ตรวจพบกลับกลายเป็นหัวไชเท้าดองสูตรหวาน เจ้าจะอธิบายความผิดปกตินี้ว่าอย่างไร”

“ข้าไม่ทราบว่าผู้ใดเป็นคนสับเปลี่ยนป้ายเจ้าค่ะ ข้าพบความผิดปกตินี้ตั้งแต่ช่วงเย็นของวันก่อน จึงรีบแยกไหใบดังกล่าวออกจากไหอื่นทันที โดยมิได้เปิดฝาหรือกระทำการใด ๆ เพิ่มเติม”

“แล้วเหตุใดเจ้าจึงไม่รีบนำความมาแจ้งแก่ทางห้องเครื่องในทันทีเล่า”

“ขณะนั้นล่วงเข้ายามเย็นมากแล้ว ข้าเกรงว่าจะรบกวนเวลาทำการของผู้ดูแล อีกทั้งไม่มีผู้รับผิดชอบโดยตรง ข้าจึงบันทึกความผิดปกตินี้ไว้ในสมุดบัญชี และตั้งใจจะมารายงานตั้งแต่เช้าตรู่ของวันนี้เจ้าค่ะ” จ้าวเหวิน แค่นเสียงหัวเราะเบา ๆ

“หึ... ข้ออ้างฟังดูสวยหรูดีนี่ หากเจ้าเป็นคนจงใจเปลี่ยนป้ายเพื่ออำพรางความผิดแต่แรก เจ้าก็ย่อมแต่งเรื่องกล่าวอ้างเช่นนี้ได้ทั้งสิ้นนั่นแหละ” เสี่ยวชุน ทนฟังไม่ไหว รีบก้าวออกมาข้างหน้า

“ท่านพูดจาเช่นนี้ได้อย่างไรกัน อวี้เหนียง ไม่มีเหตุผลอันใดต้องมาทำลายผลงานของตนเองเช่นนั้นนะ!”

“เสี่ยวชุน... เงียบก่อน”

อวี้เหนียง ปรามสหายแผ่วเบา ก่อนหันกลับมาสบตา จางซูเหนียง

“ข้าเข้าใจดีว่าท่านผู้ดูแลจำเป็นต้องตรวจสอบให้รอบคอบเจ้าค่ะ แต่ข้าขอยืนยันด้วยเกียรติของตนเองว่า มิได้เป็นผู้สับเปลี่ยนป้ายชื่อ และมิได้มีเจตนาทุจริตใด ๆ ทั้งสิ้น” จางซูเหนียง พยักหน้ารับรู้ช้า ๆ

“เรื่องนี้ยังมิได้มีข้อสรุปเด็ดขาด เราย่อมไม่ปรักปรำผู้ใดจากคำกล่าวอ้างเพียงฝ่ายเดียว” นางพลิกสมุดบัญชีไปยังหน้าที่มีตัวเลขบันทึกไว้หลายรายการ

“แต่ยังมีอีกเรื่องหนึ่งที่เจ้าต้องชี้แจง จากการตรวจนับเมื่อเช้านี้ พบไหผักดองในเรือนท้ายวังมากกว่าจำนวนที่เจ้าระบุไว้ในบัญชี เจ้าทราบเรื่องนี้หรือไม่” อวี้เหนียง ขมวดคิ้วเล็กน้อย

“ข้าเพิ่งทราบพร้อมกับเจ้าหน้าที่ที่เข้าไปตรวจนับเมื่อเช้านี้เจ้าค่ะ”

“เจ้ามั่นใจหรือไม่ว่าได้บันทึกจำนวนไหทั้งหมดไว้ครบถ้วนแล้ว”

“ข้าตรวจนับทุกครั้งหลังบรรจุผักดองลงไห และลงบันทึกตามจำนวนจริงเจ้าค่ะ หากมีไหใดถูกนำออกไปหรือมีการจัดทำเพิ่มเติม ข้าจะบันทึกวันเวลาและจำนวนไว้เสมอ”

“เช่นนั้นไหส่วนเกินเหล่านั้นมาจากที่ใด”

“ข้ายังไม่ทราบเจ้าค่ะ แต่ข้าขอตรวจสอบรายการจัดเก็บย้อนหลัง รวมถึงตำแหน่งที่พบไหเหล่านั้นด้วย” จ้าวเหวินรีบเอ่ยขึ้นทันที

“เจ้าจะขอตรวจสอบอะไรกันอีก ในเมื่อไหเหล่านั้นถูกพบอยู่ในเรือนที่เจ้าเป็นผู้ดูแล”

“เพราะเป็นเรือนที่ข้าดูแล ข้าจึงยิ่งต้องการทราบว่าไหเหล่านั้นเข้ามาอยู่ที่นั่นได้อย่างไรเจ้าค่ะ” อวี้เหนียง ตอบโดยไม่หลบสายตา

“หากมีผู้ใดนำไหเข้ามาโดยไม่ผ่านการบันทึก ข้าก็อยากรู้เช่นกันว่าเกิดขึ้นเมื่อใด และผู้ใดเป็นคนเคลื่อนย้าย” จางซูเหนียง นิ่งไปครู่หนึ่ง ก่อนถามต่อ

“แล้วเหตุใดเจ้าจึงไม่รู้ว่ามีไหเพิ่มเข้ามา”

“เพราะไหส่วนใหญ่ถูกจัดเก็บไว้ด้านใน และในช่วงสองสามวันที่ผ่านมา ข้าต้องตรวจสอบทั้งแปลงผักและไหที่มีปัญหา อีกทั้งยังมีคนเข้ามาตรวจดูพื้นที่หลายครั้ง ข้าจึงไม่อาจยืนยันได้ว่าไหเหล่านั้นถูกนำเข้ามาตั้งแต่เมื่อใดเจ้าค่ะ” คำตอบของ อวี้เหนียง ทำให้ จางซูเหนียง ก้มลงมองบัญชีอีกครั้ง

“อีกเรื่องหนึ่ง มีข้อร้องเรียนจากคนในห้องเครื่องว่า สูตรผักดองหลายชนิดของเจ้ามีความละม้ายคล้ายคลึงกับสูตรลับดั้งเดิมที่ห้องเครื่องใช้งานมาเนิ่นนาน เจ้าเคยลักลอบคัดลอกตำรับเหล่านั้นไปหรือไม่” คำถามนั้นทำให้ อวี้เหนียง ชะงักไปชั่วครู่

“ข้าไม่เคยคัดลอกสูตรของผู้ใดทั้งสิ้นเจ้าค่ะ”

“เช่นนั้นเจ้าได้วิชาความรู้ในการหมักดองเหล่านี้มาจากที่ใดกัน”

“แม่ของข้าเป็นผู้ถ่ายทอดวิชาการถนอมอาหารให้ตั้งแต่ยังเยาว์วัยเจ้าค่ะ เมื่อข้าเข้ามาอยู่ในวัง ข้าก็อาศัยการสังเกตและทดลองปรับปรุงสูตรด้วยตนเองเรื่อยมา ผิดพลาดเสียหายไปหลายครั้งกว่าจะได้รสชาติที่ลงตัวเช่นนี้” “หากสูตรของเจ้าบังเอิญไปพ้องกับตำรับหลวง เจ้าจะมีหลักฐานอันใดยืนยันความบริสุทธิ์” อวี้เหนียงหลบตาลงเล็กน้อย

“สมุดบันทึกสูตรของข้า... บัดนี้ได้สูญหายไปแล้วเจ้าค่ะ” จ้าวเหวินกระแทกเสียงทันควัน

“หายไปอย่างนั้นหรือ ช่างบังเอิญเสียจริง! หายไปในช่วงเวลาที่เกิดปัญหาพอดี ราวกับกลัวว่าความลับจะถูกเปิดโปงกระนั้นแหละ!”

“ข้าเองก็ต้องการทราบเช่นกันว่า ผู้ใดเป็นคนขโมยสมุดเล่มนั้นไป”

“ไม่มีสมุด ไม่มีหลักฐานพยานยืนยัน แล้วเราจะเชื่อถือคำกล่าวอ้างของเจ้าได้อย่างไร” อวี้เหนียง รู้สึกอึดอัดแน่นอยู่ในทรวงอก นางอยากจะเอ่ยปากบอกเหลือเกินว่าความอยุติธรรมนี้ช่างน่าขันนัก ตลอดเวลาที่ผ่านมานางตั้งใจทำงานด้วยความซื่อสัตย์ ไม่เคยคิดคดโกงสิ่งใด แต่กลับต้องมาตกเป็นผู้ต้องสงสัยเพียงเพราะสมุดบันทึกถูกขโมยไป ทว่านางก็สูดลมหายใจเข้าลึก ๆ เพื่อกดข่มความน้อยเนื้อต่ำใจลง

“ข้าอาจไม่มีสมุดเล่มเดิมมาแสดงในยามนี้ แต่ข้ายังมีบัญชีวัตถุดิบและบันทึกวันเวลาเริ่มต้นหมักดอง ข้าพร้อมให้ท่านตรวจสอบทุกขั้นตอนอย่างโปร่งใสเจ้าค่ะ” จางซูเหนียง ถอนหายใจยาว

“อวี้เหนียง... ข้าไม่ได้กล่าวหาว่าเจ้าเป็นคนผิด แต่เรื่องนี้เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของอาหารที่จะจัดเตรียมขึ้นถวายเจ้านายชั้นสูง เราไม่อาจปล่อยผ่านความเสี่ยงนี้ไปได้”

“ข้าเข้าใจดีเจ้าค่ะ”

“ดังนั้น จนกว่าผลการตรวจสอบจะกระจ่างชัด ข้าจำต้องสั่งพักการส่งมอบพืชผักและของดองทั้งหมดจากเรือนท้ายวังไว้เป็นการชั่วคราว รวมถึงระงับการนำไหผักดองที่ยังตรวจสอบที่มาไม่ได้ไปใช้ด้วย” อวี้เหนียง นิ่งอึ้งไปครู่ใหญ่

“หมายความว่า... ผลผลิตทั้งหมดในสวนของข้า จะไม่สามารถนำส่งออกไปได้เลยหรือเจ้าคะ”

“ใช่ เป็นเพียงมาตรการชั่วคราวเพื่อรอผลตรวจสอบ หากผลปรากฏว่าไม่มีความผิด ทุกอย่างจะกลับคืนสู่ภาวะปกติ” อวี้เหนียง ย่อกายก้มศีรษะน้อมรับคำสั่ง

“ข้าน้อมรับคำสั่งเจ้าค่ะ”

แม้ภายนอกจะยังคงสงบนิ่ง แต่ภายในใจของนางกลับหนักอึ้งไม่น้อย สวนผักที่นางเพียรปลูกและดูแลมาตลอดกำลังถูกระงับการส่งมอบ ไหผักดองที่เคยเป็นความภาคภูมิใจก็กลายเป็นหลักฐานที่ทำให้ผู้คนสงสัยในตัวนาง นางไม่รู้ว่าต้องใช้เวลาอีกนานเพียงใดกว่าจะพิสูจน์ความจริงได้ แต่สิ่งหนึ่งที่นางมั่นใจคือ นางไม่ได้ทำสิ่งใดผิด