ตอนที่ 20: วิศวกรรมไม้ไผ่สายตาพิฆาตของบักรุ่ง

แสงแดดจัดจ้าในยามสายของทุ่งนาโคกอีแหลวเริ่มแผดเผาจนไอแดดเต้นระยิบระยับอยู่เหนือผืนดินที่เพิ่งถูกขุดลอก กลิ่นไอดินแห้งระคนกับกลิ่นฟางลอยอวลในอากาศที่เริ่มนิ่งสนิท ไร้ลมพัดพาความร้อนออกไป กริชยืนอยู่กลางร่องน้ำที่ขุดไว้ เสื้อยืดสีเทาของเขาเปียกชุ่มจนกลายเป็นสีเข้มแนบไปกับแผ่นหลัง หยดเหงื่อไหลย้อยจากไรผมผ่านขมับลงมาตามสันกรามจนเขาต้องใช้หลังมือปาดออกซ้ำแล้วซ้ำเล่า

“มาแล้วหลานกริช ของดีเมืองอุบลฯ มาถึงแล้ว”

เสียงตะโกนพ่วงมากับเสียงเครื่องยนต์รถกระบะที่ดัง ตึกๆๆๆ ลุงหวังบังคับรถคันคู่ใจเลี้ยวเข้ามาตามคันนาอย่างคล่องแคล่ว ท้ายรถเต็มไปด้วยท่อไม้ไผ่ลำเขื่องที่คัดมาอย่างดี และที่โดดเด่นที่สุดคือ "บานประตูไม้แดง" สีแดงเข้มเนื้อแน่นที่ลุงหวังทุ่มเทฝีมือไสจนเรียบกริบพึ่งไว้กลางแดด

กริชรีบวางจอบแล้วกระโดดขึ้นไปช่วยลุงหวังประคองชุดอุปกรณ์ลงมา ความร้อนจากตัวรถและแดดเที่ยงวันทำให้โลหะทุกชิ้นร้อนจนแทบลวกมือ แต่กริชกลับไม่ถอย 

“รอกเหล็กตัวนี้ลื่นดีมากครับลุงหวัง ผมคำนวณไว้ว่าถ้าเราฝังท่อไม้ไผ่ทำมุม 15 องศา แรงดันน้ำจะช่วยดันบานประตูให้ปิดสนิทพอดีเวลาเราปล่อยเชือก” กริชอธิบายพลางชี้ให้ดูจุดหมุน

“ลุงกะว่าจั่งซั่นล่ะหลาน แต่อย่าลืมว่าไม้ไผ่พอมันโดนน้ำมันสิขยายตัว ลุงเลยเผื่อระยะไว้ให้แล้ว งานนี้ ‘วิศวกรไอแพด’ กับ ‘ช่างไม้ขี้เลื่อย’ ต้องร่วมมือกัน น้ำถึงสิไหลเข้าทุ่ง” ลุงหวังหัวเราะร่วนพลางขยับหมวกสาน

ห่างออกไปราวห้าสิบเมตร ท่ามกลางกอหนามและพุ่มข่อยที่ขึ้นหนาทึบตามแนวเขตนา บักรุ่ง ซุ่มหมอบอยู่กับพื้นดินที่ร้อนผ่าว ใบหน้าของเขาแดงก่ำด้วยความโกรธและความร้อน สายตาจ้องเขม็งไปยังกริชที่กำลังหัวร่อต่อกระซิกอยู่กับอิปิ๊ในตอนที่ช่วยกันแบกไม้ไผ่

“เบิ่งมันเถาะพวกมึง... เอาไม้ไผ่มาผูกเชือกนึกว่าสิเฮ็ดบั้งไฟถวายพญาแถนเบาะ” บักรุ่งสบถเสียงต่ำใส่สมุนคู่ใจที่หมอบอยู่ข้างๆ 

“ไอ้หน้าขาวนี่มันสิมาโชว์เหนือเกินไปแล้ว ถ้าวันนี้มันเฮ็ดสำเร็จ ปิ๊มันสิบ่หอบผ้าหอบผ่อนตามไปอยู่กรุงเทพฯ เลยเบาะวะ”

“แต่พี่รุ่ง... ผมว่าของมันเบิ่งคือจั่ง (ดูเหมือน) ของนอกอีหลีนะพี่ รอกนั่นกะหมุนติ้วๆ เลย” สมุนเอ่ยแทรก

“มึงเงียบปากไป เดี๋ยวกูนี่ล่ะสิพิสูจน์ให้เห็นว่าสมองเมืองกรุงมันสิสู้คนบ้านเฮาได้จั่งใด๋ น้ำสิไหลหรือสิแตกกระจายจนหน้าหัก กะคอยเบิ่งเอา” บักรุ่งกำหมัดแน่น ในมือมีคีมตัดลวดอันเล็กที่เขาแอบพกมาด้วย แผนการป่วนสายรอกกำลังก่อตัวขึ้นในหัว

เที่ยงตรง ความร้อนพุ่งทะลุจุดเดือดจนทุกคนเริ่มอ่อนแรง ย่าบุญมาเดินต้วมเตี้ยมฝ่าแดดมาพร้อมกับตะกร้าใบใหญ่ โดยมีสำรับอาหารง่ายๆ ที่ส่งกลิ่นหอมเรียกน้ำย่อยไปทั่วเถียงนา

“พักกินข้าวเถาะพวกเจ้า แดดปานนี่วัวควายยังหลบเข้าฮ่ม คนสิมาสู้แดดสิกลายเป็นหมูแดดเดียวซะก่อน” ย่าบุญมาตะโกนบอกพลางปูเสื่อใต้ต้นจามจุรีใหญ่ กริชและอิปิ๊รีบวางมือจากงาน 

“ลุงหวังครับ มาพักกินข้าวด้วยกันก่อนครับ ย่าเอาของอร่อยมาเพียบเลย” กริชตะโกนเรียกช่างไม้ใหญ่ ลุงหวังปาดเหงื่อด้วยผ้าขาวม้าก่อนจะเดินยิ้มร่าเข้าหาวงอาหารด้วยความหิวโซ

“มาอ้ายกริช กินข้าวสิได้มีแรง ขุดดินหน้าแล้งมันกินแรงคนกว่าที่อ้ายคิดแม่นเบาะ” อิปิ๊จิ้มข้าวเหนียวส่งให้กริช

“ครับปิ๊... ผมเพิ่งรู้ว่าส้มตำใต้ต้นไม้ตอนแดดร้อนๆ มันอร่อยกว่ากินในห้างเป็นไหน ๆ ” กริชเคี้ยวไก่ย่างพลางปาดเหงื่อ 

“น้ำใจของย่ากับปิ๊นี่ล่ะ ที่ทำให้ผมยังสู้ไหว” ย่าบุญมามองหลานชายด้วยสายตาเอ็นดู 

“กินเยอะๆ ลูก พ่อเจ้าเพิ่นกะมักส้มตำรสฝีมือย่าแบบนี้ล่ะ... งานใหญ่มันต้องใจเย็นคือจั่งการตำบักหุ่ง ถ้าตำไวเกินเส้นกะบ่น่วม ถ้าตำช้าเกินพริกกะบ่หอม”ลุงหวังหัวเราะร่วนพลางปั้นข้าวเหนียวคำโต 

“แม่นครับแม่ใหญ่ งานไม้ไผ่ของผมกะคือกัน ใจฮ้อนบ่ได้ ดินแข็งกะต้องค่อยๆ งัด น้ำใจคนกะต้องค่อยๆ ประสาน กินเถาะหลานกริช มื้อบ่ายงานหนักสิรออยู่”

บทสนทนาเล็กๆ ในวงข้าวท่ามกลางเสียงจิ้งหรีดที่ร้องระงมช่วยชดเชยความเหนื่อยล้าได้เป็นอย่างดี กริชรู้สึกว่าหัวใจของเขากำลังถูกเติมเต็มด้วยสิ่งที่เงินซื้อไม่ได้ แต่นอกวงเสื่อนั้น สายตาพิฆาตของบักรุ่งยังคงจับจ้องไม่วางตา

บ่ายโมงตรง หลังจากพักผ่อนพอหายเหนื่อย กริชและลุงหวังเริ่มขั้นตอนสุดท้าย คือการวางบานประตูไม้แดงลงในร่องที่ขุดไว้และเชื่อมต่อสายเชือกเข้ากับรอกเหล็ก ทุกสายตาจับจ้องมาที่จุดเดียว แม้แต่ชาวบ้านใกล้เคียงที่รู้ข่าวก็พากันมามุงดูห่างๆ

“เอาล่ะนะหลานกริช... ดึง” ลุงหวังให้สัญญาณ

กริชจับเชือกไนลอนที่โยงผ่านรอกยอดเสา เขาออกแรงดึงช้าๆ ตามหลักคานดีดคานงัดที่คำนวณไว้ เสียงรอกเหล็กดัง กริ๊ก... กริ๊ก... กริ๊ก... อย่างเป็นจังหวะ บานประตูไม้แดงที่หนักอึ้งค่อยๆ ขยับตัวขึ้นจากร่องดินทีละนิด ทว่าในจังหวะนั้นเอง... ปัง! เสียงบางอย่างขาดผึ่ง! บานประตูหล่นกระแทกดินจนฝุ่นตลบ น้ำที่เริ่มจะไหลซึมเข้ามาถูกปิดกั้นทันที

“เกิดอะไรขึ้น” กริชรีบวิ่งไปดู พบว่าสายเชือกส่วนหนึ่งถูกตัดจนเกือบขาดและรับน้ำหนักไม่ไหว เขาเงยหน้าขึ้นมองพุ่มข่อยที่อยู่ไม่ไกล เห็นเงาหลังไวๆ ของใครบางคนกำลังวิ่งหนีไป

“บักรุ่ง มึงแมนบ่” อิปิ๊ตะโกนด่าทอเสียงหลง

กริชนิ่งไปครู่หนึ่ง เขาไม่ได้โกรธจนฟิวส์ขาด แต่เขากลับยิ้มออกมาเล็กน้อย เขารีบกลับไปที่กระเป๋าเครื่องมือ หยิบสลิงเหล็กขนาดเล็กที่เขาเตรียมเผื่อไว้สำหรับงานโครงสร้างออกมา

“ไม่เป็นไรครับลุงหวัง... ผมนึกแล้วว่ามันต้องมีแรงต้าน” กริชพูดด้วยเสียงสุขุม

 “เราจะเปลี่ยนจากเชือกเป็นสลิงเหล็ก และผมจะเปลี่ยนจุดยึดใหม่ให้เข้าถึงยากกว่าเดิม”

ลุงหวังพยักหน้าอย่างเข้าใจ ทั้งสองเริ่มซ่อมแซมและติดตั้งใหม่อีกครั้ง คราวนี้กริชใช้ทักษะการออกแบบซ่อนกลไกไว้ในรางไม้ไผ่ที่มิดชิด จนกระทั่งทุกอย่างพร้อมอีกรอบ

“เอาใหม่... ดึง” คราวนี้กริชดึงเพียงเบาๆ ด้วยระบบทดแรงที่สมบูรณ์แบบ บานประตูไม้แดงยกตัวขึ้นอย่างนุ่มนวล 

และทันใดนั้น... ซ่าาาาาาาาาา! น้ำจากคลองหลักพุ่งทะลักผ่านท่อไม้ไผ่ พุ่งตรงเข้าสู่ร่องน้ำ "นาสีทอง" อย่างรุนแรงและเป็นระเบียบ น้ำที่ไหลผ่านร่องดินที่กริชและอิปิ๊ขุดไว้เริ่มแผ่กระจายไปทั่วแปลงนาที่แห้งผาก แสงแดดสะท้อนผิวน้ำระยิบระยับราวกับปาฏิหาริย์กลางทุ่งนาหน้าแล้ง

“สำเร็จแล้ว อ้ายกริชทำสำเร็จแล้ว” อิปิ๊กระโดดโลดเต้นด้วยความดีใจ ย่าบุญมายืนยิ้มทั้งน้ำตาอยู่บนคันนา ลุงหวังตบไหล่กริชแรงๆ ด้วยความภูมิใจ

กริชมองดูภาพน้ำที่ไหลนองพื้นที่ เขาไม่ได้เห็นแค่ความสำเร็จของวิศวกรรม แต่วันนี้เขาได้พิสูจน์ให้ทุกคนเห็นว่า ความรู้จากไอแพดเมื่อถูกหล่อหลอมด้วยเหงื่อและภูมิปัญญาดั้งเดิมของลุงหวัง มันสามารถสร้างชีวิตใหม่ให้แผ่นดินได้จริง ๆ ส่วนบักรุ่งที่แอบดูอยู่ไกลๆ ถึงกับขว้างคีมทิ้งด้วยความแค้นใจที่ "ไอ้หน้าหัก" ของจริงไม่ใช่กริช... แต่เป็นตัวเขาเอง