ตั้งหลักสร้างตัวตนใหม่

เย็นวันนั้น ชุนเซียงก็ได้มายืนอยู่หน้ากระท่อมหลังเล็กที่อยู่ท้ายหมู่บ้านสมใจ มันเก่าและโทรมยิ่งกว่าที่คุณย่าโจวบอกไว้เสียอีก หลังคาที่มุงด้วยฟางมีรูโหว่ให้เห็นแสงตะวันรำไร ประตูไม้ผุพังจนบานพับหลุดไปข้างหนึ่ง ต้องใช้ไม้ค้ำยันไว้จึงจะปิดได้ ผนังดินมีรอยร้าวและคราบน้ำฝนอยู่ทั่วไปหมด

นางสูดหายใจเข้าลึกๆ กลิ่นอับชื้นและฝุ่นหนาเตอะลอยออกมาปะทะจมูก แต่นางกลับไม่รู้สึกรังเกียจแม้แต่น้อย นางค่อยๆ ผลักประตูที่ส่งเสียงเอี๊ยดอ๊าดเข้าไป ภายในมีเพียงแคร่ไม้เก่าๆ หนึ่งตัวกับเตาดินที่มุมห้องเท่านั้น ทุกอย่างถูกปกคลุมไปด้วยหยากไย่และฝุ่นที่จับตัวหนาเป็นนิ้ว

สตรีอื่นอาจจะร่ำไห้เมื่อต้องเจอกับสภาพเช่นนี้ แต่สำหรับชุนเซียงแล้ว นางกลับมองไปรอบๆ ด้วยสายตาที่ค่อยๆ ทอประกายแห่งความหวังขึ้นมาทีละน้อย นางวางห่อผ้าเล็กๆ ของนางลงบนแคร่ไม้เบาๆ ราวกับเป็นการประกาศความเป็นเจ้าของ

นี่ไม่ใช่ห้องหับอันโอ่อ่าในจวนตระกูลซู ไม่ใช่ที่พักชั่วคราวตามโรงเตี๊ยมราคาถูก แต่นี่คือ ‘บ้าน’ แห่งแรกของนาง…บ้านที่นางจะสร้างขึ้นมาใหม่ด้วยสองมือของตนเอง

นางไม่ได้พักผ่อนแม้แต่น้อย แต่กลับเริ่มลงมือปัดกวาดเช็ดถูทันที นางใช้ชายแขนเสื้อเช็ดฝุ่นออกจากแคร่ไม้ ใช้กิ่งไม้กวาดหยากไย่บนเพดาน แม้จะไม่มีอุปกรณ์ทำความสะอาดใดๆ แต่สองมือที่เคยหยาบกร้านจากการทำงานหนักก็ค่อยๆ ทำให้กระท่อมที่รกร้างกลับมาดูเป็นที่เป็นทางขึ้นทีละเล็กทีละน้อย

เมื่อแสงสุดท้ายของวันลับขอบฟ้าไป กระท่อมก็สะอาดขึ้นกว่าเดิมมากนัก ชุนเซียงทรุดตัวลงนั่งบนแคร่ไม่อย่างหมดแรง เหงื่อไหลโทรมกายแต่หัวใจกลับพองโตด้วยความภาคภูมิใจ

นางเปิดห่อผ้าของนางออกอย่างทะนุถนอม ภายในนั้นมีเพียงเสื้อผ้าเก่าๆ สองสามชุด เงินอีแปะอีกหยิบมือหนึ่ง และปิ่นปักผมหยกขาวสลักลายดอกเหมยของหมั้นหมายจากสามีที่ไม่เคยเห็นหน้า ที่แม่นมแอบยัดใส่มือของนางไว้ได้ทันในคืนที่หลบหนี

นางลูบไล้ปิ่นหยกอันเย็นเยียบนั้นเบาๆ ก่อนจะเงยหน้าขึ้นมองแสงจันทร์ที่สาดส่องลงมาผ่านรูโหว่บนหลังคา

  “ท่านแม่…มองดูลูกอยู่ใช่หรือไม่"

นางพึมพำกับตัวเอง

“ลูกมาถึงแล้วนะเจ้าคะ…ที่นี่…ลูกจะเริ่มต้นชีวิตใหม่อีกครั้งให้ได้”

คืนนั้น ชุนเซียงข่มตาหลับลงบนแคร่ไม้แข็งๆ โดยไม่มีแม้แต่ผ้าห่มผืนบาง แต่กลับเป็นการนอนหลับที่สนิทที่สุดในรอบสี่ปีที่ผ่านมาหลับไปพร้อมกับความหวังถึงรุ่งอรุณวันใหม่ที่จะมาถึง

แสงตะวันยามเช้าสาดส่องลงมาเป็นลำผ่านรูโหว่บนหลังคา ปลุกชุนเซียงให้ตื่นจากการหลับใหล นางลุกขึ้นนั่งบนแคร่ไม้แข็งๆ บิดร่างกายที่ปวดเมื่อยไปทั้งตัวจากการทำงานหนักเมื่อวานและความเย็นเยียบตลอดทั้งคืน

อากาศยามเช้าในแถบหุบเขานั้นสดชื่นแต่ก็หนาวเหน็บจนเข้ากระดูก นางกอดตัวเองแน่น พลางมองไปรอบๆ กระท่อมที่บัดนี้ดูสะอาดสะอ้านขึ้นมาก

ความหวังเมื่อคืนก่อนถูกแทนที่ด้วยความจริงอันโหดร้ายในยามเช้า ท้องของนางเริ่มร้องประท้วงอีกครั้ง เงินอีแปะที่เหลืออยู่เพียงน้อยนิดคงจะซื้ออาหารได้ไม่กี่มื้อ หากนางยังหางานทำไม่ได้ในเร็ววันนี้ ก็คงจะต้องอดตายอยู่ที่นี่เป็นแน่

นางเริ่มต้นวันใหม่ด้วยการซ่อมแซม ‘บ้าน’ ของตนเองเท่าที่สตรีตัวคนเดียวจะทำได้ นางเดินเข้าไปในป่ารกชัฏหลังกระท่อม หาเถาวัลย์ที่เหนียวพอจะนำมาใช้แทนเชือกเพื่อผูกบานประตูที่โยกคลอนให้กลับมาเข้าที่เข้าทาง

จากนั้นก็ตักน้ำจากลำธารใกล้ๆ มาผสมกับดินโคลน ค่อยๆ อุดรอยร้าวตามผนังทีละน้อย แม้จะเป็นงานที่หนักหนาสาหัสและทำให้เสื้อผ้าของนางเปรอะเปื้อนไปทั้งตัว แต่นางก็ทำมันอย่างไม่ย่อท้อ

เมื่อจัดการเรื่องที่พักพอให้กันลมกันฝนได้บ้างแล้ว ปัญหาใหญ่ที่สุดก็ย้อนกลับมา เรื่องปากท้อง

นางจะทำงานอะไรได้? งานในไร่นาต้องใช้แรงงานบุรุษ สตรีในหมู่บ้านส่วนใหญ่ก็ทำงานเลี้ยงไหมซึ่งเป็นกิจการภายในครอบครัว คงไม่มีใครอยากจะจ้างคนนอกอย่างนางเข้าไปยุ่งเกี่ยว

ขณะที่กำลังจนปัญญาอยู่นั้นเอง สายตาของนางก็พลันเหลือบไปเห็นรอยปะชุนบนแขนเสื้อของตนเอง…รอยปะชุนที่นางทำด้วยฝีเข็มอันประณีตจนแทบจะมองไม่เห็น มันทำให้นางนึกขึ้นมาได้อย่างฉับพลัน

นางรีบเปิดห่อผ้าของตนเองออกมาอีกครั้ง ค้นหาของสิ่งหนึ่งที่ติดตัวนางมาตลอดการเดินทาง…กล่องไม้ใบเล็กๆ ที่ภายในบรรจุเข็มเงินเล่มเล็กและด้ายหลากสีที่มารดาเคยมอบให้

ใช่แล้ว! แม้นางจะไม่มีกี่ทอผ้า ไม่มีโรงย้อมสีขนาดใหญ่ แต่นางยังมีฝีมือการเย็บปักถักร้อยที่ถูกฝึกฝนมาตั้งแต่วัยเยาว์

ตระกูลซูของนางมีชื่อเสียงด้านการทอและย้อมผ้ามาหลายชั่วอายุคน แม้นางจะเป็นเพียงคุณหนูในห้องหอ แต่ความรู้ที่ซึมซับมาตั้งแต่เด็กไม่ใช่สิ่งที่จะลบเลือนไปได้ง่ายๆ ทั้งการปักผ้า การชุนเสื้อผ้าด้วยเทคนิคชั้นสูงสิ่งเหล่านี้อาจเป็นเส้นทางรอดของนาง

ชุนเซียงตัดสินใจนำเศษผ้าที่พอหาได้มาปะติดกับป้ายไม้เล็กๆ แขวนไว้หน้ากระท่อม เขียนด้วยลายมือบรรจงว่า "รับปะชุนเสื้อผ้า"