Ano Ang Mga Tema Ng Tao Laban Sa Sarili Sa Pelikula?

Kapag nag-iisip ako tungkol sa mga motto sa buhay ng mga tao sa industriya ng entertainment, agad kong naiisip ang mga salitang binitiwan ni Stan Lee: 'Excelsior!' Ang motto na ito ay sumasalamin sa kanyang pananaw sa buhay at sining. Para sa kanya, ang pag-abot sa kasalukuyan at ang hindi tumigil na pag-unlad ay napakahalaga. Ang mga superherong nilikha niya ay never-ending na inspirasyon, at tila ipinapahiwatig niya na dapat tayong patuloy na umangat at mangarap. Tulad ng kanyang mga karakter, na nalampasan ang mga hamon sa buhay, ang kanyang mensahe ay tila nagsasabing huwag lang tayo manatili sa ating comfort zone, kundi laging maghanap ng mas mataas na mga layunin at mas magandang kinabukasan. Kaya naman, hindi ko maiwasang mahalin ang mga katagang ito at isama ang mga ito sa aking sariling pananaw. Sa mundo ng anime, tila kapareho ng enerhiya ang sinasalamin ni Hayao Miyazaki na nagsabi, 'Ang mga pangarap ay dapat ipaglaban.' Ang kanyang mga pelikula, mula sa ‘Spirited Away’ hanggang sa ‘My Neighbor Totoro’, ay puno ng mga tema ng pagkakaibigan at pangarap. Sa kanyang mensahe, natutunan kong mahalaga ang pagbuo ng ating mga pangarap, dahil ito ang nagbibigay ng kahulugan sa ating buhay. Ang mga pangarap na ito ang nagiging gabay natin sa ating mga aksyon at desisyon. Isa pang tao na talagang tumatak sa akin ay si Dwayne 'The Rock' Johnson, na kilala sa kanyang motto na 'Just bring it.' Para sa kanya, ang bawat hamon sa buhay ay dapat salubungin ng may determinasyon at lakas. Hindi siya natatakot sa mga pagsubok, at tila sinasabi niyang mayroong halaga ang lahat ng ating pinagdaanan. Ang positibong pananaw na ito ay nagbibigay inspirasyon lalo na sa mga kabataan na nahihirapan sa kanilang mga sariling laban. Minsan, ang kailangan lang talaga ay harapin ang takot at subukan. Sa kabuuan, ang mga motto na ito ay hindi lamang mga simpleng salita; ang mga ito ay nagbibigay liwanag sa ating mga landas habang naglalakbay tayo sa magulong mundo ng entertainment. Tila mga gabay na nagsasabi sa atin na may puwang para sa pag-unlad, pangarap, at determinasyon. Palagi akong bumabalik sa mga mensaheng ito tuwing nahihirapan ako, at palaging nagiging inspirasyon sa aking sariling paglalakbay.

Naniniwala ako na ang bulong ng mga tao ay puno ng masalimuot na simbolismo na naglalarawan ng ating mga kolektibong pangarap, takot, at pag-asa. Isa sa mga pangunahing simbolo sa likod ng mga bulong na ito ay ang pagnanais na mas mapansin o maintindihan. Kapag ang mga indibidwal ay nagbubulungan, mayroong isang matibay na senyales ng kumpiyansa at pagkakabuklod, na may pagsasama sa ideya na ang mga tao ay nag-asam ng koneksyon na hindi kayang ipahayag ng boses mula sa malayo. Halimbawa, sa isang malaking pagtitipon, ang mga bulong ay maaaring maging paraan upang maipahayag ang mga opinyon o damdamin na hindi kayang ipagsabi nang malakas. Isipin mo na lamang ang mga pagkakataon sa eskwelahan o sa mga trabaho na puno ng tensyon; ang mga tao ay madalas na bumubulong upang mas mapadali at mailabas ang kanilang tunay na saloobin. Ibig sabihin nito, ang bulong ay nagsisilbing simbolo ng diskriminasyon, ganap na hindi sumasang-ayon sa mga alituntunin ng pamahalaan, at sa mga pagkakataong may mga pagbabanta na nagsisira ng mahigpit na pagkaka-ugnay. Ang mga salitang binitiwan sa isang bulungan ay may kakayahang magbukas ng mga diskusyon na hindi isinasagawa sa harap ng lahat, nagiging simbolo ng mga pag-aalinlangan na hindi kayang ipakita sa mundo. Sa ganitong paraan, masasalamin ang mga simbolismo ng bulong sa ating pang-araw-araw na buhay. Ang bulong ay maaaring ituring na isang pagninilay, isang pag-aalala, at tiyak na isang pagsasalamin ng ating nilalaman at anino. Sa mga pagkakataong parang nawawala tayo sa mas malalaking konteksto, ang mga bulong ng mga tao ay tila mga piraso ng mapa na nagdadala sa atin pabalik sa ating mga sarili at sa ating mga pinagmulan.

Sorpresa — napaka-karaniwan pala ng linya na 'nasa Diyos ang awa, nasa tao ang gawa' sa maraming pelikulang Pilipino, kaya mahirap magturo ng iisang pamagat lang bilang sagot. Ako mismo, pagnanasa kong itanong iyon, agad kong naaalala ang mga eksenang drama kung saan tumitindig ang loob ng bida pagkatapos marinig o sabihin ang pariralang ito: isang matandang kapitbahay na nagbibigay payo, o lider na nag-uudyok sa mga tao na kumilos para sa kanilang kinabukasan. May mga pelikula na ginagawang turning point ang ganitong linya—isang simpleng usapan na nag-uudyok ng pagkilos: pag-ahon mula sa kahirapan, pagharap sa katiwalian, o pagwawakas ng pag-aalinlangan sa sarili. Sa katauhan ko, mas gusto kong isipin na hindi ito eksklusibo sa iisang pelikula kundi isang bahagi ng kultura na lumalabas sa iba't ibang genre: familia dramas, pulitikal na pelikula, at mga indie na may malalim na temang panlipunan. Kaya kung ang hinahanap mo ay eksaktong pelikula, mas malamang na madinig mo ang pariralang ito sa maraming pelikula kaysa sa isang natatanging titulo — at iyon ang nakakatuwang bahagi: parang kayang punuin ng linya ang maraming emosyon at konteksto depende sa pagkakagamit.

Isang kamangha-manghang aspeto ng mga serye sa TV ay ang kanilang kakayahang ipakita ang malawak na hanay ng mga kakayahan ng tao sa pamamagitan ng mga karakter at kwentong kanilang sinasalaysay. Halimbawa, sa ‘Breaking Bad’, makikita ang transformasyon ni Walter White mula sa isang ordinaryong guro ng chemistry patungo sa isang makapangyarihang drug lord. Ang kanyang talino sa larangan ng kimika ay ginawang partido sa kanyang pagsisikap na makapangyarihan, nagpapakita na ang talino at pagkakataon ay maaaring magtulungan sa paghubog ng kapalaran ng isang tao. Ang mabuti at masamang aspeto ng kanyang kakayahan ay tahasang ipinakita, at ito ang nagbibigay sa kwento ng lalim at sabik. Ang ganitong tema ay nagbibigay inspirasyon sa mga manonood na pag-isipan ang kanilang sariling mga kakayahan at limitasyon sa buhay. Sa kabilang banda, ang mga serye tulad ng ‘Friends’ ay nagpapakita naman ng mga kakayahan sa pakikipag-ugnayan at emosyonal na koneksyon. Ang mga karakter dito ay may kanya-kanyang natatanging talento at kakayahang humawak ng relasyon, isang bagay na napakahalaga sa sama-samang pamumuhay. Ang dulot na saya at saya ng pagkakaroon ng mga kaibigan na handang sumuporta sa isa’t isa ay isang magandang mensahe na nagbibigay-inspirasyon sa mga manonood na pahalagahan ang kanilang sariling ugnayan at kakayahan na makisama sa iba. Sa ganitong paraan, ang ipinamamalas na pagkakaiba-iba ng mga kakayahan ay nagbibigay daan sa mas malalim na pag-unawa sa mga pagkakaisa ng tao. Kaya't hindi lang ang simpleng pagpapakita ng mga kakayahan kundi ang kanilang mga kasanayan at limitasyon ang bumubuo sa mga kwento ng mga serye sa TV. Kung iisipin, ang mga palabas ay nagsisilbing salamin ng ating sarili, kung saan maaari tayong makahanap ng inspirasyon o leksyon mula sa mga pagsubok at tagumpay ng bawat karakter.

Sino ba ang hindi naaakit sa galing ng mga karakter sa kwento? Ang mga kakayahan ng tao, mula sa mga espesyal na talento hanggang sa simpleng determinasyon, ay nagpapasiklab ng damdamin at nagdadala sa atin sa mas malalim na koneksyon. Isipin mo ang mga tauhan sa 'My Hero Academia'; bawat isa sa kanila ay may natatanging kakayahan na hindi lamang nagbibigay-daan sa mga kahanga-hangang laban kundi nagpapakita rin ng kanilang mga personal na pagsubok at pag-unlad. Ang mga kakayahang ito ay simbolo ng kanilang mga pangarap at takot. Sa katunayan, ang kakayahan ng mga karakter ay kadalasang nagiging salamin ng ating sariling mga pagsusumikap sa tunay na buhay, na nag-uudyok sa atin na hindi sumuko kahit sa mga panahon ng hirap. Ang mga kahanga-hangang kakayahan ay tila nagiging pundasyon ng kanilang pagkatao, na nagiging dahilan upang magkapit tayo sa kanilang mga kwento. Bukod pa rito, ang mga kakayahan ay kadalasang bumubuo sa tensyon at drama sa kwento. Tingnan mo ang 'Naruto'! Ang pag-unlad ni Naruto mula sa isang hindi pinapansin na bata patungo sa isang makapangyarihang ninja na may malalim na pagkakaunawa sa pagkakaibigan ay hindi lamang tungkol sa kanyang mga ninjutsu. Ang bawat hakbang ay nagsasalaysay ng kanyang mga sakripisyo, pangarap, at lakas ng loob na labanan ang mga hadlang. Ang mga kakayahan ng tao sa mga kwento ay kadalasang nagbibigay-diin sa temang ito: ang hindi tamang pagdama at ang pagkakaroon ng kakayahan na lumagpas sa mga limitasyon ng lipunan. Ang lahat ng ito ay nagiging sanhi ng mas malalim na interes at damdamin mula sa mga tagapanood. Kaya, sa tingin ko, ang mga kakayahan ng tao ay hindi lamang mga simpleng elemento ng kwento; sila ay mga paglalakbay na nagdadala sa atin sa mas makulay na mundo. Sa katunayan, ang mga ito ang nagtutulak sa atin na magtanong: ano nga ba ang kayang gawin ng isang tao? Kung kaya ng isang tauhan na lumampas sa kanyang sariling kakayahan, sino tayo upang hindi subukan ang ating mga sariling potensyal?

Kung tatanungin mo ako, ang kwentong talagang pumukaw sa puso ng mga tao sa Facebook ay ang kwento ng isang pusa na nagkaroon ng napaka-malayang personalidad. Isang araw, nag-upload ang isang kaibigan ko ng larawan ng kanyang pusa na nakahiga sa ibabaw ng kanyang laptop habang siya ay abala sa pagtatrabaho. Nakakatawa ang caption niya na, 'Hindi ko alam kung sino ang boss dito, pero mukhang matutulad tayo sa deadline!' Sobrang relatable kasi marami sa atin ang naging biktima ng mga ganitong sitwasyon, lalo na kapag may alaga tayong mahilig sa atensyon. Nagmukhang parang ang pusa ang siyang may kontrol sa oras ng kanyang may-ari, at ang pagsagot ng mga tao sa mga komento ay ang pinakamagandang bahagi—ang ilan ay nagbahagi ng katulad na karanasan, habang ang iba naman ay sinimulang balakin kung paano nila mapipigilan ang kanilang mga alaga na maging ganito. Napaka-tao ng kwentong iyon, isa itong paalala na kahit gaano pa tayo abala, may mga bagay sa buhay na dapat nating unahin, tulad ng pagmamahal sa ating mga alaga. Paminsan-minsan, parang mas masaya na talakayin ang mga ganitong kwento sa Facebook kaysa makipagtalo sa mga malalalim na isyu. Tulad na lang ng isang kwento na ibinahagi ng isang kasama ko tungkol sa kanyang karanasan sa pagbili ng murang pagkain mula sa kanyang paboritong kainan—akala niya'y nag-order siya ng burgers, pero ang natanggap niya ay karne ng isda na nakabalot! Isinulat niya ito sa isang nakakatawang paraan, at by the end of the post, aabot sa mahigit limang daang likes at daan-daang comments ang nakakuha, mula sa mga tao na nagtatanong kung anong napakatamis na buhay na mayroon siya. Malinaw na pinakamasaya pa rin ang pagtawa sa mga maling hakbang sa buhay. Kaya hindi maikakaila na ang mga kwentong ito ay parang ilaw na nagbibigay liwanag at saya sa ating mga newsfeed. Ang mga damdamin ng galit, galit, o pagpapakumbaba ay nagiging alat nang mas nakaka-engganyo ang mga taong mayroong ganitong mga kwento.

Sino ang hindi nakakaranas ng mga tila walang katapusang gabi kung saan ang isip ay parang isang maingay na stadium? Kadalasan, ang mga uri ng palabas, tulad ng 'Attack on Titan' o 'Demon Slayer', ay talagang nag-aalab ng imahinasyon at daan-daang tanong ang naiisip ko. Parang gusto kong talakayin ang bawat detalye sa aking mga kaibigan, kaya naman hindi ako makatulog! Ibang klase rin ang mga dynamics ng mga karakter at ang twist ng kwento na tumutukso sa akin na lumikha ng sarili kong animasyon kung saan ako ang bida. Ang daming inspirasyon sa kultural na konteksto! At kapag umabot na ako sa side-effects ng insomnia, kumukuha ako ng mga graphic novels tulad ng 'Saga' na nagdadala sa akin sa ibang mundo, pinapahupa ang isip at binibigyan ako ng pahinga mula sa totoong buhay. Isang magandang paraan para maiwasan ang sobrang pag-iisip! Kapag sinasabi mo ang “pop culture,” hindi maiiwasang banggitin ang mga sikat na laro tulad ng 'Final Fantasy' at 'Persona'. Bawat laban at bawat kwento ay bumabalot sa akin sa isang paraan na nagiging excited na ako. Madalas ako mag-stay up late para lang marating ang susunod na chapter at malaman kung ano ang mangyayari sa mga paborito kong karakter. Madalas din akong nahuhumaling sa mga memes at teoriyang lumalabas sa komunidad—napaka-addictive to the point na sa huli, mas nababaliw pa ako sa mga ito kaysa pagpapahinga! Bakit kaya? Siguro dahil sa sobrang saya na pinaparamdam ng mga ito, kaya kahit pagod na ako, tuloy parin ang saya!

Paano ba naman, ang ‘tang ina ka’ ay talagang isang isyu na nakikita sa mga fanfiction. Sa ilan, talagang nakakaengganyo ito at umaakit ng mga tao dahil sa kung gaano ito ka-emotional at nakakabighani. Iba-iba ang tugon ng mga mambabasa; may mga character at kwento kasi na lumalabas na napaka relatable at tila masasaktan sa mga ganitong linya. Ang masungit na tono ay nagdadala ng puno ng damdamin, na para bang may ‘real-life’ na kwento sa likod ng mga salita. Pero sa kabilang banda, may ilan namang nagagalit o nasasaktan kapag naririnig nila ito sa mga fanfiction. Sinasabi nilang sobrang mabigat ito para sa mga character na pinapaboran nila, at minsang naiisip nilang pwedeng iwaksi ang ganuong pag-uugali. Nakakatuwang isipin na sa kabila ng lahat ng ito, mas nagiging masigla ang diskusyon tungkol sa puso ng kwento dulot ng isang simpleng linya. Minsan, hindi mo talaga alam na ang mga ganitong bagay ay panimula ng mas malalim na pag-uusap. Dahil sa pagkakaiba-iba ng pananaw, talagang interesting na tingnan ang mga reaksyon sa fanfiction. Isang ideya na bumangon ay ang tanungin ang mga tao kung anong content talaga ang gusto nilang makita. Makikita mo rin na ang mga reaksyon ay nag-iiba-iba depende sa character o kwento. Kung ang aktor o aktres na iyon ay madalas na ginagampanan ng mga characters na may matitinding emosyon, mas malamang na magiging sanay na ang mga tao sa linya. Kaya napakagandang mapagmasdan kung paano nagiging parte ng kultura ang mga ganitong linya sa mundo ng fanfiction.