ฉันโตมากับเรื่องเล่าของปีใหม่จีนที่ผู้ใหญ่เล่าให้ฟัง ว่ามีสัตว์ร้ายชื่อ 'เหนียน' คอยโผล่มาทำลายข้าวของแล้วชาวบ้านต้องอาศัยเสียงดังและสีแดงขับไล่ไป เรื่องเล่านี้เป็นรากเหง้าของความเชื่อและประเพณีมากกว่าจะเป็นตัวละครจากนิยายบทใดบทหนึ่ง ดังนั้นถาคำถามหมายถึง ‘‘ตัวเหนียน’’ ในความหมายของ
ปีศาจตาม
ตำนาน หมายความว่ามันไม่ได้ปรากฏครั้งแรกในบทนิยายเดียวอย่างชัดเจน แต่มาจากเรื่องเล่าปากต่อปากและบันทึกท้องถิ่นที่ถูกเล่าซ้ำจนกลายเป็นตำนาน
การมองจากมุมที่เป็นนักอ่านที่สนใจที่มาของเรื่อง ผมมองว่าการตามร่องรอยของตัวเหนียนต้องเริ่มจาก
งานเขียนพื้นบ้าน งานบันทึกเทศกาล หรือคอลเล็กชันนิทานพื้นบ้านมากกว่าการตามบทในนิยายสมัยใหม่ หลายงานวรรณกรรมสมัยใหม่ยืมเอารูปแบบและเหตุการณ์ของตำนานไปดัดแปลง ทำให้เกิดฉากที่ตัวเหนียนปรากฏในฐานะตัวร้ายหรือสัญลักษณ์ แต่ฉาก
ปรากฏตัวนั้นมักถูกวางไว้ในบทเกี่ยวกับเทศกาลปีใหม่ หรือตอนย้อนหลังที่เล่าเรื่องราวในอดีตของหมู่บ้าน
สรุปให้ฟังแบบคนที่ชอบเล่าโบราณคดีวรรณกรรมสั้น ๆ ก็คือ ‘‘ตัวเหนียน’’ เป็นผลผลิตของวัฒนธรรมและเรื่องเล่าพื้นบ้าน ไม่ใช่ตัวละครที่มีจุดเริ่มต้นตายตัวในนิยายบทเดียว แต่ถูกนำไปปรากฏในนิยายหลายเรื่อง โดยผู้เขียนมักใส่ฉากแรกในบทที่พูดถึงตรุษจีนหรือการโจมตีของปีศาจ งานแบบนี้ทำให้ตัวเหนียนยังคงมีชีวิตในรูปแบบต่าง ๆ ไปเรื่อย ๆ และทุกครั้งที่อ่านฉากแบบนั้น ฉันก็ยินดีเห็นการตีความใหม่ ๆ ที่นักเขียนเอามาเล่าให้ฟัง