ผู้แปลจะออกฉบับแปลปรปักษ์จํานน นิยายเป็นภาษาใดบ้าง?

โดยส่วนตัว ผมมองว่าผู้แปลจะเลือกภาษาตามสองแกนหลัก: จำนวนผู้อ่านและความสะดวกในการแปล ภาษาอินโดนีเซีย เวียดนาม และไทยปรากฏบ่อยในวงการนิยายแปลออนไลน์ เพราะผู้ใช้เข้มแข็งและมีชุมชนอ่าน-แปล ขณะที่ภาษายุโรปอย่างฝรั่งเศส เยอรมัน สเปน และรัสเซียเป็นเป้าหมายของฉบับที่ตั้งใจทำอย่างเป็นมืออาชีพ

นอกจากนั้นยังมีภาษาเฉพาะกลุ่มที่มักได้รับฉบับแปล เช่น ตุรกี โปแลนด์ ฮังการี หรือฮินดี เมื่อมีแฟนคลับท้องถิ่นที่เรียกร้องมากพอ ตัวอย่างงานแนวเกมหรืออีสปอร์ตจีนอย่าง 'The King's Avatar' มักได้ฉบับแปลเกาหลีหรือรัสเซียเพราะชุมชนเกมในประเทศเหล่านั้นใหญ่ ในขณะที่นิยายแนวไลฟ์สไตล์แฟนตาซีญี่ปุ่นบางเรื่องเช่น 'Mushoku Tensei' ถูกแปลเป็นภาษาต่าง ๆ ทั่วโลกตามความนิยม

สุดท้าย ผู้แปลมักคำนึงถึงการรับรองทางกฎหมายและโอกาสได้รับค่าตอบแทนด้วย ดังนั้นภาษาที่เลือกจึงเป็นผลรวมของความต้องการของผู้อ่าน ความเป็นไปได้ทางธุรกิจ และแรงขับของชุมชนที่อยากเห็นงานนั้นในภาษาของตัวเอง นี่คือสิ่งที่ผมมักคำนึงเมื่อติดตามประกาศฉบับแปล

เคยเห็นประกาศแปลจากกลุ่มแฟนอาร์ตและผู้แปลอิสระหลายครั้งจนพอจะจับรูปแบบได้ว่า นิยายที่ได้รับฉบับแปลไปหลายภาษามักอยู่ในกลุ่มภาษาหลักของโลกก่อนเสมอ ผมมักเห็นภาษาอังกฤษเป็นอันดับหนึ่งเพราะมันเป็นทางผ่านสากลที่คนอ่านจำนวนมากใช้ภาษาเดียวกัน การแปลเป็นภาษาอังกฤษช่วยเปิดตลาดให้งานเข้าถึงรีวิว บอร์ดต่างประเทศ และโอกาสให้สำนักพิมพ์ซื้อสิทธิ์อย่างเป็นทางการต่อไป

นอกจากอังกฤษแล้ว ภาษาสเปนกับโปรตุเกสตามมาเร็วเพราะฐานผู้อ่านในละตินอเมริกาและบราซิลที่ใหญ่โต ไทยกับภาษาเวียดนามและอินโดนีเซียก็โดดเด่นในภูมิภาคอาเซียน ส่วนภาษาจีนกลาง (ตัวย่อและตัวเต็ม) กับเกาหลีมักได้ฉบับแปลของนิยายจีนหรือไลท์โนเวลญี่ปุ่นที่มีคนติดตามมาก เช่นงานที่เคยดังบนเว็บจีนหรือเว็บญี่ปุ่นแล้วข้ามชาติมาเป็นเล่มจริง ตัวอย่างที่เห็นบ่อยคือนิยายที่ได้รับความนิยมระดับพันธมิตรอย่าง 'Re:Zero' ที่มีหลายภาษาและหลายรูปแบบการตีความ

เหตุผลที่ผู้แปลเลือกภาษาใดภาษาหนึ่งไม่ได้ขึ้นกับขนาดของชุมชนอย่างเดียว แต่ยังรวมถึงความใกล้เคียงทางวัฒนธรรม ความยากง่ายของการถ่ายทอดสำเนียงหรือศัพท์เชิงเทคนิค และข้อจำกัดทางกฎหมาย บางคนเลือกแปลเป็นภาษาที่พูดในประเทศที่มีกฎหมายคุ้มครองลิขสิทธิ์อ่อนกว่าในกรณีของฉบับแฟนแปล ขณะที่กลุ่มที่มองแบบระยะยาวจะจับตลาดภาษายุโรปใหญ่ ๆ เช่น ฝรั่งเศส เยอรมัน หรือรัสเซียเพราะมีสำนักพิมพ์พร้อมรับซื้อสิทธิ์อยู่เสมอ

สรุปแบบไม่ใช่ข้อสรุปเด็ดขาดก็คือ ผู้แปลมักเริ่มจากอังกฤษแล้วกระจายไปยังภาษาที่มีฐานผู้อ่านใหญ่และเข้าถึงง่าย ตามด้วยภาษาภูมิภาคหรือภาษาที่มีความสัมพันธ์ใกล้เคียงกับต้นฉบับ ที่สำคัญคือการเคารพลิขสิทธิ์:หากงานนั้นได้รับการแปลอย่างเป็นทางการแล้ว การสนับสนุนฉบับตีพิมพ์อย่างถูกต้องจะช่วยให้นักเขียนมีแรงทำงานต่อไป นั่นเป็นมุมมองที่ทำให้ผมติดตามประกาศแปลหลายภาษาเสมอ