ศร ศิลปบรรเลง ประวัติและแรงบันดาลใจในการแต่งเพลงคืออะไร

ชื่อศิลปินแบบนี้มักจะสะดุดตาในเพลย์ลิสต์บรรเลงของคนไทย และเมื่อพูดถึงเพลงยอดนิยมของ 'ศร ศิลปบรรเลง' สิ่งที่ควรทราบคือภาพรวมของงานมักเป็นชุดบรรเลงหรือคัฟเวอร์ที่โดนใจคนฟังมากกว่าการมีซิงเกิลเดียวที่ดังเป็นพลุแตก. ผมสังเกตว่าศิลปินแนวบรรเลงมักได้รับความนิยมจากผลงานที่เผยแพร่บนช่องวิดีโอและเพลย์ลิสต์รวม มากกว่าการไต่ชาร์ตสตรีมมิ่งแบบศิลปินป็อปทั่วไป, ดังนั้นผลงานที่เรียกว่า 'ยอดนิยม' อาจเป็นชุดเพลงบรรเลงหรือคอลเลกชันที่คนฟังหยิบมาเล่นซ้ำ ๆ การจะฟังผลงานของศิลปินบรรเลงอย่าง 'ศร ศิลปบรรเลง' ผมมักจะเริ่มจากแพลตฟอร์มวิดีโอเพราะภาพและชื่อแทร็กชัดเจน: YouTube เป็นที่ที่มักเจอคลิปบรรเลงสดและอัปโหลดแบบเต็ม ๆ นอกจากนี้ยังมีสตรีมมิ่งเสียงที่คนไทยใช้กันบ่อย เช่น Spotify และ JOOX ซึ่งมักรวมเพลงบรรเลงไว้ในเพลย์ลิสต์ธีมต่าง ๆ ถ้าต้องการฟังแบบพากย์บรรเลงยาว ๆ หรือต้องการดาวน์โหลด แอปอย่าง Apple Music หรือ SoundCloud ก็เป็นอีกช่องทางที่ดี การค้นหาชื่อเพลงยอดนิยมของศิลปินรายนี้ ผมจะแนะนำให้ลองค้นด้วยหลายรูปแบบ เช่น ใส่ชื่อแบบมีเว้นวรรคหรือไม่มีเว้นวรรค ใส่คำว่า 'บรรเลง' ต่อท้าย หรือลองดูที่เพลย์ลิสต์เกี่ยวกับเพลงบรรเลงไทยที่มีคะแนนรีแอ็กชันเยอะ ๆ เพราะส่วนมากเพลงที่คนบอกว่าเป็นที่นิยมมักอยู่รวมในเพลย์ลิสต์แนวพักผ่อน ฟังคลายเครียด หรือเพลงเดินทาง. หากอยากได้ลิงก์ตรง ๆ ให้เริ่มจากช่องหรือเพจที่ใช้ชื่อนั้นบน YouTube และตรวจดูคำอธิบายใต้คลิปเพื่อลิงก์ไปยังสตรีมมิ่งอื่น ๆ — นี่เป็นวิธีที่ผมใช้เวลาตามหาเพลงบรรเลงที่ถูกใจ และมักจบด้วยการเจอเวอร์ชันที่ฟังแล้วยิ้มออกมาได้เสมอ

เราโตมากับเสียงระนาดจากบันทึกเก่า ๆ ที่บ้าน ย้อนกลับไปยังชีวิตของ 'หลวงประดิษฐไพเราะ' หรือที่รู้จักในชื่อแท้ว่า 'ศร ศิลปบรรเลง' สิ่งที่ทำให้จับใจตั้งแต่แรกคือความละเอียดอ่อนในการตีจังหวะและการวางเมโลดี้ที่เหมือนพูดคุยกับผู้ฟัง นักดนตรีท่านนี้เกิดในยุคที่ดนตรีไทยกำลังเปลี่ยนผ่าน เขาฝึกฝนศิลปะดนตรีจากครูพื้นบ้านก่อนจะก้าวเข้าสู่สถานภาพที่มีบทบาทสำคัญต่อวงการ เป็นทั้งผู้เล่นชั้นยอดและผู้แต่งผลงานที่กลายเป็นมาตรฐานของวงปี่พาทย์ไทย เหตุการณ์สำคัญในชีวิตของเขาคือช่วงที่ได้รับการยกย่องจากสังคมและมีลูกศิษย์มากมายที่สืบทอดแบบแผนของเขาไว้ มองย้อนกลับ ผมเห็นว่าความสำคัญของท่านไม่ได้อยู่แค่ฝีมือ แต่เป็นการส่งต่อความรู้และรสนิยมทางดนตรีให้เป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมสาธารณะ เสียงระนาดหรือเครื่องดนตรีที่ท่านเล่นยังดังต่อเนื่องในงานพิธีและวงดนตรีสมัยใหม่ ทำให้ภาพของท่านยังคงชัดเจนในความทรงจำแม้เวลาจะผ่านไปนาน

เสียงปี่พาทย์ที่หลงเหลือจากยุคก่อนยังมีร่องรอยฝีมือของหลวงประดิษฐไพเราะให้ค้นหาอยู่เสมอ ผมมองว่าเมื่อพูดถึงผลงานของเขา ต้องแยกเป็นงานที่เขาแต่งขึ้นสำหรับการแสดงนาฏศิลป์และงานบรรเลงแบบวงปี่พาทย์-มโหรี งานประเภทแรกมักเป็นทำนองสำหรับรำและละคร เช่นบทรำสั้นๆ ที่นำไปใช้ประกอบฉากหรือพัฒนาต่อเป็นชุดใหญ่ ส่วนงานบรรเลงจะเป็นบทที่เรียงทำนองเพื่อโหมโรง เปิดฉาก หรือใช้เป็นพื้นดนตรีสำหรับร้องและการแสดง หนึ่งในชิ้นที่ได้รับการพูดถึงบ่อยคือ 'จินตลีลา' ซึ่งมักนำไปแสดงในงานรำและการฝึกฝนของนักเรียนดนตรีไทย นอกจากนั้นผลงานของเขายังรวมถึงท่วงทำนองสำหรับละครชาตรี โนรา และบทบรรเลงที่วงปี่พาทย์ยังใช้เป็นมาตรฐานในการฝึกซ้อมจนถึงวันนี้ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าเขาไม่ได้แต่งแค่เพลงเดียว แต่สร้างระบบทำนองที่ถูกหยิบใช้อย่างต่อเนื่องในวงการดนตรีไทยคลาสสิก เมื่อฟังผลงานเหล่านี้แล้ว ส่วนตัวรู้สึกเหมือนเจอร่องรอยของนักประดิษฐ์ทำนองที่ใส่หัวใจให้กับการแสดงพื้นบ้านและพิธีกรรม สัมผัสได้ทั้งความเที่ยงตรงของรูปแบบและความละเมียดที่ทำให้เพลงเหล่านั้นยังมีชีวิตอยู่

เมื่อพูดถึงงานของศร ศิลปบรรเลง ฉันมองว่าเขาไม่ใช่คนที่ยึดติดกับวงการเดียวเลย แต่เลือกทำงานกับทั้งค่ายใหญ่และสตูดิโออิสระเพื่อให้เสียงของผลงานมีมิติหลากหลาย ในแง่ค่ายเพลง ระหว่างที่ติดตามผลงานบ่อยครั้งจะเห็นชื่อค่ายใหญ่ ๆ ปรากฏร่วมกับเขา เช่นค่ายที่มีเครือข่ายกว้างและระบบโปรดักชันใหญ่อย่าง GMM Grammy และ Genie Records ซึ่งมักใช้ศรในบทบาทการเรียบเรียงเสียงและจัดวงเครื่องสายสำหรับซิงเกิลที่ต้องการความหรูหรา ขณะเดียวกันงานอินดี้กับค่ายเล็กอย่าง Smallroom ก็มีให้เห็นบ่อย เพราะตรงนั้นเปิดพื้นที่ให้ทดลองเสียงและแนวคิดใหม่ ๆ ในทางศิลปิน รายชื่อที่เคยผ่านงานกับศรมีตั้งแต่ศิลปินป็อปอินดี้ไปจนถึงนักร้องรุ่นใหญ่ เช่นงานเรียบเรียงและออร์เคสตร้าของเขาที่ปรากฏในผลงานของ 'The Toys' เมื่อครั้งหนึ่งมีซิงเกิลที่ใช้สตริงแบบจัดเต็มก็ยังคงมีร่องรอยฝีมือของศรอยู่ ส่วนการร่วมงานกับศิลปินที่ขับเคลื่อนด้วยโทนร้องเป็นหลักอย่างสแตมป์หรือ 'Stamp' ก็แสดงให้เห็นว่าฝีมือเขาปรับโทนได้ดี ไม่ว่าจะเป็นการทำพาร์ทเครื่องดนตรีสดหรือเติม FX เบา ๆ ให้เพลงมีอารมณ์ การทำงานกับวงอย่าง 'Scrubb' ก็เคยเห็นในโปรเจ็กต์ที่ต้องการบรรยากาศอบอุ่นและเรียบง่าย แต่ยังคงความประณีตของการจัดวางเสียง สรุปแล้วความหลากหลายของเครือข่ายที่ศรร่วมงานด้วยเป็นจุดแข็ง เพราะแต่ละโปรเจ็กต์เขาจะเลือกทีมสตูดิโอและโปรดิวเซอร์ให้เข้ากับจังหวะของเพลง ผลลัพธ์ที่ได้จึงมีตั้งแต่ซาวด์ชวนคิดถึงจนถึงซาวด์ทันสมัยที่ฟังแล้วจับใจ ส่วนตัวชอบวิธีที่เขาไม่กลัวจะขยับขอบเขตของเสียง — ทำให้ผลงานแต่ละชิ้นมีมิติและบาดใจในแบบของมันเอง

แฟนเพลงที่ติดตามผลงานของ 'ศร ศิลปบรรเลง' คงอยากรู้ว่ามีคอนเสิร์ตที่ไทยเมื่อไร — คำตอบสั้น ๆ คือยังไม่มีประกาศอย่างเป็นทางการออกมา แต่มีแนวทางที่ทำให้พอคาดเดาได้บ้างจากวงการดนตรีและคอนเสิร์ตระดับภูมิภาค โดยส่วนตัว ผมมองว่าการประกาศทัวร์หรือไลฟ์ของศิลปินชั้นกลางถึงชั้นบนมักจะเกิดขึ้นเมื่อมีผลงานใหม่หรือเมื่อเอเจนซี่วางแผนเปิดตลาดในประเทศนั้น ๆ ถ้า 'ศร ศิลปบรรเลง' เพิ่งปล่อยอัลบั้มใหญ่หรือมีซิงเกิลที่ได้รับความนิยมสูง โอกาสจะมีทัวร์เอเชียในรอบ 6–12 เดือนถัดไปค่อนข้างสมเหตุสมผล อย่างไรก็ตาม บางครั้งการมาไทยอาจมาในรูปแบบเทศกาลดนตรีหรือการร่วมงานแบบพิเศษมากกว่าทัวร์เต็มรูปแบบ เช่นเคยเห็นศิลปินต่างประเทศมาร่วมเทศกาลเดียวกันแล้วมีโชว์สั้น ๆ ซึ่งเป็นหนทางที่รวดเร็วกว่าในการลงพื้นที่ ถ้าต้องแนะนำแนวทางติดตาม ผมมักสังเกตจากช่องทางหลักของศิลปินและโปรโมเตอร์ รวมถึงประกาศจากแพลตฟอร์มขายตั๋วและเพจเทศกาลดนตรีในภูมิภาค ตัวอย่างเหตุการณ์ที่คล้ายกันคือเวลาที่ศิลปินต่างประเทศประกาศทัวร์เอเชียพร้อมกัน เช่นการประกาศทัวร์เอเชียของศิลปินที่ไปเยือนหลายเมืองพร้อมกัน เราจะเห็นร่องรอยตั้งแต่การเปิดเพจอีเวนต์ในประเทศต่าง ๆ หรือการโพสต์ภาพการเตรียมงานในสตูดิโอของทีมจัดการ ถ้าอยากเตรียมตัวไว้ ผมมักจองวันว่างสองสามวันในช่วงที่คอนเสิร์ตน่าจะเกิดขึ้น (เช่นวันหยุดยาวหรือช่วงปลายปี) และเตรียมงบประมาณสำหรับบัตรและการเดินทาง เพราะบางทัวร์ที่มีความต้องการสูงบัตรอาจขายหมดภายในไม่กี่ชั่วโมง สรุปคือยังไม่มีวันที่แน่นอน แต่โอกาสเกิดการมาไทยมีเสมอโดยเฉพาะเมื่อศิลปินมีผลงานเด่นหรือได้รับเชิญไปร่วมเทศกาล ถ้ารอคอนเสิร์ตจริง ๆ ผมจะตั้งใจติดตามประกาศจากแหล่งข่าวทางการและเตรียมตัวเผื่อไว้ล่วงหน้า — จะตื่นเต้นมากถ้าวันนั้นมาถึง

ตั้งแต่ได้ยินครั้งแรก แนวดนตรีที่ศร ศิลปบรรเลงทำให้ผมหยุดหายใจไปชั่วคราว — มันไม่ได้แค่สวยเท่านั้นแต่มีลมพัดผ่านความทรงจำแบบเรียบง่ายที่จับต้องได้ ผมเป็นคนชอบวางเพลงไว้เป็นแบ็คกราวด์ เวลาทำงานหรือเดินเล่น รอบนี้ผมเลยอยากแนะนำผลงานที่เข้าสู่แนวนี้ได้อย่างนุ่มนวลสำหรับคนใหม่ เริ่มจาก 'เพลงบรรเลงยามเช้า' ซึ่งจังหวะและโทนเสียงไม่ซับซ้อนแต่จัดวางชั้นดนตรีได้อบอุ่น เหมาะกับการค่อยๆ ทำความคุ้นเคยกับสีเสียงของซอและเครื่องสายแบบไทยประยุกต์ ถัดไปผมมักจะแนะนำให้ลอง 'คืนริมคลอง' เป็นเพลงที่มีเมโลดี้เด่นและพื้นที่ให้ความเงียบในงานเยอะกว่าที่คิด จังหวะช้า ๆ พร้อมการใช้เครื่องเคาะและเปียโนบางเบาช่วยให้ผู้ฟังใหม่จับองค์ประกอบของเพลงได้ชัดขึ้นมาก เพลงนี้แสดงให้เห็นว่าผลงานของศรไม่ได้พิงแค่ 'บรรเลง' แบบดั้งเดิม แต่ผสมกลิ่นอายโมเดิร์นกับโทนสีท้องถิ่นได้อย่างกลมกลืน ซึ่งเป็นจุดเริ่มที่ดีสำหรับคนที่ยังไม่คุ้นกับดนตรีเนื้อแนวนี้ สุดท้ายผมขอแนะนำให้ฟัง 'บันทึกกลางสายฝน' ในบริบทของการดูวิดีโอการแสดงสดหรือเพลย์ลิสต์ยาว ๆ เวอร์ชันสดของเพลงนี้มักจะเผยพลังของการเรียงเสียงและการตอบโต้ระหว่างเครื่องดนตรีต่าง ๆ ช่วยให้เข้าใจการจัดองค์ประกอบและอารมณ์เพลงได้เร็วขึ้น มากไปกว่านั้น ลองฟังโดยใส่หูฟังดี ๆ ในตอนที่ไม่ถูกรบกวน จะรู้สึกได้ถึงมิติและรายละเอียดเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่อัดแน่นอยู่ในผลงาน ซึ่งทำให้แนวนี้ไม่ใช่แค่น่าฟังแต่ยังเป็นประสบการณ์ที่เชื่อมโยงอารมณ์ได้ดีทีเดียว ท้ายที่สุดแล้ว ถ้าอยากได้เพลงที่เดินช้า ๆ แต่เต็มไปด้วยสีสัน ให้เริ่มจากสามชิ้นนี้ก่อน แล้วค่อย ๆ ขยายไปหาแทร็กที่ซับซ้อนขึ้น ความสุขคือการค้นพบทีละน้อย ๆ ผมยังคงหยิบเพลงเหล่านี้กลับมาฟังบ่อย ๆ เพราะมันทำให้วันธรรมดารู้สึกโดดเด่นขึ้นได้เสมอ

รายชื่อผลงานเพลงประกอบที่เกี่ยวข้องกับอนิเมะของศร ศิลปบรรเลงไม่ได้มีลิสต์ยาวเหยียดเหมือนคอมโพเซอร์จากญี่ปุ่นที่ทำงานให้สตูดิโอหลัก แต่มุมมองของผมจากการติดตามวงการดนตรีในไทยและงานอินดี้บอกว่าเขามีส่วนร่วมกับโปรเจกต์แอนิเมชันและงานดนตรีที่เกี่ยวโยงกับอนิเมะทั้งในรูปแบบทางการและไม่เป็นทางการ โดยผลงานที่คนไทยส่วนใหญ่ได้ยินมักเป็นการเรียบเรียงเพลงธีม การโปรดิวซ์เพลงเวอร์ชันไทย หรือการทำสกอร์ให้แอนิเมชันสั้นและโปรเจกต์เกมที่ใช้ภาพลักษณ์สไตล์อนิเมะมากกว่าเป็นการแต่งเพลงให้ซีรีส์อนิเมะญี่ปุ่นโดยตรง ภาพรวมที่ผมเห็นคือศรมักทำงานแบบครอสมีเดียมากกว่าจะมีเครดิตเป็นคอมโพเซอร์ของอนิเมะเรื่องยาวสไตล์ซีรีส์ญี่ปุ่น เขามีผลงานในวงการโฆษณา เพลงประกอบภาพยนตร์สั้น และเพลงประกอบเกมอินดี้ที่หยิบเอาองค์ประกอบของอนิเมะมาใช้ เช่น เสียงซินธิไซเซอร์ที่ให้ความรู้สึกเท่และหวือหวา ผสมกับเครื่องดนตรีสดเพื่อสร้างบรรยากาศ ทำให้เพลงของเขามักถูกเลือกมาใช้เป็นเพลงประกอบตัวอย่างหรือคัทซีนที่คนดูมองแล้วรู้สึกว่าเหมือนอยู่ในโลกอนิเมะ ถึงแม้ว่าชื่อเขาจะไม่ปรากฏในเครดิตของอนิเมะญี่ปุ่นขนาดใหญ่ แต่ผลงานที่เกี่ยวข้องกับวงการอนิเมะเช่นเพลงธีมภาษาไทย การเรียบเรียงซาวด์แทร็กเพื่อการฉายพิเศษ หรือการร่วมงานกับทีมพากย์ไทยก็มีให้เห็นในระดับท้องถิ่นและชุมชนแฟนคลับ มองจากมุมเทคนิค ตัวอย่างงานที่ผมได้ฟังคือการใช้เมโลดี้เรียบง่ายแต่มีฮาร์โมนีลึกซึ้ง มีกลิ่นอายแบบซาวด์แทร็กยุคใหม่ที่ผสมออร์เคสตราและอิเล็กทรอนิกส์เข้าด้วยกัน ตรงนี้ทำให้เขาเหมาะกับการทำเพลงประกอบฉากที่เน้นอารมณ์ เช่น ช่วงซีนความทรงจำหรือการต่อสู้ที่ต้องการพลังดนตรีมากกว่าจังหวะร่าเริง ผลลัพธ์ที่ได้มักทำให้แฟนๆ ที่ดูงานแอนิเมชันไทยหรือผลงานอินดี้รู้สึกเชื่อมโยงได้ไว เพราะดนตรีเขาเล่าเรื่องได้ชัดเจนโดยไม่ต้องพึ่งคอร์ดซับซ้อนเกินไป โดยรวมแล้วถ้าคนถามว่าศรมีผลงานเพลงประกอบอนิเมะเรื่องใดบ้าง คำตอบที่ตรงไปตรงมาคือยังไม่มีเครดิตใหญ่ในฐานะคอมโพเซอร์หลักของอนิเมะญี่ปุ่น แต่มีผลงานสนับสนุนในแวดวงแอนิเมชันไทย แอนิเมชันสั้น โปรเจกต์เกมอินดี้ และการเรียบเรียง/โปรดิวซ์เพลงธีมที่แฟนภาษาไทยได้ยินบ่อยกว่า สำหรับแฟนเพลงที่ติดตามแนวดนตรีนี้ ผมมองว่าเป็นศิลปินที่น่าจับตามอง เพราะความยืดหยุ่นของเขาทำให้มีโอกาสขยับไปทำงานอนิเมะจริงจังได้ในอนาคต — นี่คือความหวังเล็กๆ จากประสบการณ์ฟังผลงานของเขาเอง

มีภาพยนตร์เรื่อง 'โหมโรง' ที่ทำให้ผลงานของหลวงประดิษฐไพเราะเด่นชัดขึ้นจนแทบจะกลายเป็นตัวแทนของดนตรีไทยในหน้าจอภาพยนตร์สำหรับคนรุ่นหลัง ในมุมมองของคนที่โตมากับเพลงไทยสากล ฉากแสดงดนตรีใน 'โหมโรง' ทำให้ฉันเห็นความยิ่งใหญ่ของเมโลดี้และลีลาการดีดระนาดซึ่งเป็นหัวใจของผลงานเขา การตัดต่อภาพและเสียงในฉากการแข่งขันดนตรีทำให้ท่อนโหมโรงที่หลายคนคุ้นเคยมีพลังทางอารมณ์มากขึ้น และยังช่วยให้ผู้ชมสมัยใหม่เข้าใจว่าเสียงเครื่องสายและเครื่องตีของไทยสามารถบอกเล่าเรื่องราวได้อย่างลึกซึ้ง ภาพยนตร์เรื่องนี้ไม่เพียงนำเพลงของเขามาใช้เป็นฉากประกอบ แต่ยังเล่าเรื่องชีวิตและการสืบทอดตำรับ ทำให้เพลงประกอบกลายเป็นตัวละครหนึ่งของเรื่อง และนั่นคือเหตุผลว่าทำไมฉันถึงมองว่า 'โหมโรง' เป็นผลงานที่โดดเด่นที่สุดเมื่อพูดถึงการนำเพลงของหลวงประดิษฐไพเราะขึ้นสู่จอภาพยนตร์

เสียงระนาดจากแผ่นบันทึกเก่าของ 'ศร ศิลปบรรเลง' ยังคงทำให้ห้อยหัวใจทุกครั้งที่ได้ฟังและคิดถึงยุคทองของดนตรีไทยดั้งเดิม ในมุมมองของคนที่โตมากับวงปี่พาทย์และการแสดงสด ฉันเห็นชัดเลยว่าหลวงประดิษฐไพเราะมีอิทธิพลลึกซึ้งที่สุดต่อศิลปินยุคต้นถึงกลางศตวรรษที่ 20 นักดนตรีรุ่นนั้นไม่ได้เห็นแค่ท่วงทำนอง แต่เห็นวิธีคิดเกี่ยวกับการเรียบเรียง การบาลานซ์เสียงเครื่องดนตรี และการทำให้ดนตรีไทยฟังร่วมสมัยขึ้น งานของเขาช่วยปรับมาตรฐานการเล่น ระบุรูปแบบการประสานเสียงที่นักเรียนและนักดนตรีนำไปปฏิบัติ ฉันมักนึกถึงนักเล่นฆ้องและระนาดที่ยึดรูปแบบจากบันทึกของหลวงประดิษฐฯ มาปรับใช้ในงานวัด งานแสดง และการบรรเลงวิทยุ ทำให้สไตล์ของเขากลายเป็นต้นแบบสำหรับคนทำดนตรีไทยในยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่สองจนถึงยุคหลังสงคราม ผลกระทบนี้ไม่ใช่แค่เทคนิค แต่เป็นวิธีที่ทำให้ดนตรีไทยมีความเป็นมืออาชีพมากขึ้นในสายตาของสาธารณะ

ในสายตาของผม ธำรง อินเป็นนักเล่าเรื่องที่เอาประสบการณ์ชีวิตประจำวันมาสานเข้ากับภาพใหญ่ของสังคมได้อย่างแนบเนียน ผมเห็นร่องรอยของการเติบโตในครอบครัวที่ไม่หวือหวา แต่เต็มไปด้วยการสังเกตคนรอบตัว — เรื่องสั้นและบทบรรยายของเขามักเริ่มจากรายละเอียดเล็ก ๆ เช่นเสียงประตู เสียงรถ หรือบทสนทนาจิ๋ว ๆ แล้วค่อย ๆ ขยายเป็นความขัดแย้งทางอารมณ์หรือประเด็นทางสังคมที่หนักแน่น การอ่านงานของธำรงทำให้ผมคิดถึงเทคนิคการสลับมุมมองและการใช้สัญลักษณ์เหมือนงานของนักเขียนต่างชาติที่เคยชื่นชอบ เช่น '1984' ที่ไม่ใช่การเลียนแบบแต่เป็นแรงผลักให้เขาคิดเรื่องอำนาจและการสื่อสารในสังคมสมัยใหม่ ผมชอบที่แรงบันดาลใจของเขาไม่ได้มาจากแหล่งเดียว บางบทความมีความอ่อนไหวทางศิลปะแบบภาพยนตร์ ในขณะที่บางเรื่องเหมือนนิยายประจำวันอ่านแล้วสะท้อนให้หยุดคิด เขาเอาวรรณกรรมพื้นบ้าน เรื่องเล่าจากผู้เฒ่าผู้แก่ และข่าวประจำวันมาร้อยเรียงจนเกิดภาษาเฉพาะตัว ผมมองเห็นพัฒนาการของนักเขียนคนหนึ่งที่ทดลองทิศทางบ่อยครั้ง แต่ยังคงความตั้งใจจะสื่อสารกับผู้อ่านอย่างตรงไปตรงมา นี่แหละทำให้ผลงานของธำรงยังน่าติดตามสำหรับผม แม้จะผ่านมาหลายปีแล้วก็ตาม