สไตล์การวาดของ เหม เวชกร แตกต่างจากศิลปินคนอื่นอย่างไร?

ในความทรงจำสมัยเป็นเด็ก งานของเหม เวชกรทำให้ผมกลัวและหลงรักภาพประกอบไปพร้อม ๆ กัน ผมมักจำภาพโปสเตอร์หรือภาพประกอบนิยายที่มีคอนทราสต์แรง ๆ ได้มากกว่าภาพวาดที่ลงสีอ่อน ๆ เพราะความชัดเจนของเส้นและขอบมันวาดความทรงจำให้คมขึ้น ต่างจากศิลปินร่วมยุคบางคนที่เน้นความประณีตแบบตกแต่ง เหมเลือกทางลัดที่ได้ผลที่สุด: ให้แสงกับเงาพูดแทนอารมณ์ แม้จะไม่ได้ยึดตามสัดส่วนมนุษย์อย่างเป๊ะ แต่การจัดท่าทางและมุมมองจะทำให้คนดูเข้าใจบทบาทของตัวละครทันที ผมชอบเวลาที่เขาออกแบบภาพสำหรับหนังสือพิมพ์หรือโปสการ์ด เพราะงานเหล่านั้นต้องสื่อสารเร็วและต้องติดตา สไตล์แบบนี้ทำให้ภาพของเขาเป็นเครื่องมือเล่าเรื่องที่ทรงพลังและยังคงถูกพูดถึงเมื่อย้อนมาดูอีกครั้ง

เส้นสายและเงาที่เหมเลือกใช้มักมีจังหวะเป็นของตัวเอง ทำให้ผมมองว่าเขาเป็นคนที่เข้าใจการทำงานของภาพนิ่งเป็นการเล่าเรื่องจังหวะมากกว่าการวาดภาพเพื่อโชว์ฝีมือเดียว ๆ เทคนิคที่เห็นบ่อยคือการใช้หมึกดำเข้มกับการไล่โทนแบบวอช ทำให้ได้ความลึกและความไม่แน่นอนของเงา ซึ่งเหมาะกับงานเล่าเรื่องผีหรือนวนิยายลึกลับที่เขาทำบ่อย ๆ จุดเด่นอีกอย่างที่ผมชอบคือการให้ความสำคัญกับเงาที่ยาวและแบล็กสเปซขนาดใหญ่ จนบางครั้งตัวละครกลายเป็นซิลูเอทที่เล่าเรื่องได้ด้วยตัวมันเอง ต่างจากศิลปินบางคนที่เน้นการเก็บรายละเอียดพื้นผิวหรือโครงร่างอย่างประณีต เหมกลับเลือกให้รายละเอียดบางอย่างเป็นข้ออ้างเพื่อดึงอารมณ์ของผู้อ่าน เช่น ใบหน้าที่ไม่จำเป็นต้องสมบูรณ์แบบแต่สายตากับเงาทำให้รู้สึกถึงชะตากรรมหรือความหวั่นไหว ผมยังชอบการจัดเฟรมที่ดูเหมือนตัดมาจากฉากหนังเก่า ๆ ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมภาพของเขาถึงดูมีมิติและเคลื่อนไหวแม้อยู่บนหน้ากระดาษเดียว

สายตาที่มองงานของเหม เวชกรครั้งแรกจะถูกดึงเข้าหาการเล่นของแสงและเงาที่เข้มข้นอย่างไม่ทันตั้งตัว ผมรู้สึกว่าภาพของเขามักเล่าเรื่องมากกว่าการโชว์ฝีมือเทคนิคแบบวิชาการ: เส้นไม่จำเป็นต้องถูกต้องเป๊ะ แต่ทุกเส้นถูกวางเพื่อผลทางอารมณ์และจังหวะการอ่าน ภาพปกนวนิยายและหน้าประกอบในหนังสือพิมพ์ที่ผมเคยเห็นมักมีคอมโพสิชันคล้ายงานภาพยนตร์ ขยายมุมกล้อง ใช้เงาขนาดใหญ่เพื่อสร้างความตึงเครียด และเว้นที่ว่างเพื่อให้จินตนาการของผู้ชมเติมเต็มช่องว่างนั้นเอง

ความต่างสำคัญอีกอย่างคือการผสมผสานองค์ประกอบพื้นถิ่นเข้ากับภาษาเชิงภาพสากล เมื่อดูภาพเขาจะใส่ลายไทย วัดเก่า หรือเครื่องแต่งกายท้องถิ่นเข้ามาในเฟรมอย่างเป็นธรรมชาติ ทำให้ภาพไม่แค่สวย แต่มีสัมผัสของ 'บ้าน' ความรู้สึกหลอนหรือสงสารที่เกิดขึ้นในภาพเป็นสิ่งที่สายตาผมจดจำได้ทันที ต่างจากงานที่เน้นรายละเอียดเชิงกายวิภาคหรือการลงสีเรียลิสติก เพราะงานของเหมเลือกที่จะเน้นบรรยากาศและการเล่าเรื่องเป็นหลัก

ตอนนี้เวลานึกถึงภาพประกอบยุคเก่า ผมมักกลับไปดูซ้ำโดยให้ความสนใจที่การจัดแสง เส้นหนาบาง และช่องว่างระหว่างตัวละครกับฉากพื้นหลัง นั่นแหละคือหัวใจที่ทำให้สไตล์ของเขามีเอกลักษณ์และยังคงดึงดูดคนรุ่นใหม่ได้แม้เวลาจะผ่านไปนาน