เขียนหนังสือประเภทไหนขายดีที่สุดในไทย

กลิ่นกระดาษใหม่กับปกสะดุดตาทำให้ฉันยังแอบหยิบนิยายที่วางเรียงกันไว้อยู่เสมอ ในมุมมองของคนที่อ่านแนวนี้มานาน เจ้าปรากฏการณ์ที่ทำให้สำนักพิมพ์ตามเทรนด์และกล้าพิมพ์ซ้ำแล้วซ้ำเล่าคือความแน่นอนของกลุ่มผู้อ่านและศักยภาพในการต่อยอดเป็นสื่ออื่น ๆ ผู้ขายดีอันดับต้น ๆ ที่สำนักพิมพ์ชอบลงทุนมักเป็นนิยายรักทุกรูปแบบ—ทั้งโรแมนซ์วัยรุ่น โรแมนซ์แฟนตาซี และแนวโรแมนซ์คอเมดี้ที่อ่านง่าย คนไทยชอบเรื่องที่มีตัวละครชัดเจนและอารมณ์เข้าถึงได้ นักอ่านกลุ่มแฟนสาวมีกำลังซื้อสูงและขยายเป็นคอมมูนิตี้ออนไลน์ได้ดี นอกจากนั้นแนวไลท์โนเวลหรือนิยายแฟนตาซีแบบเดินเรื่องเร็วที่สามารถแปลงเป็นอนิเมะหรือเกมก็ยังขายได้เยอะ ตัวอย่างต่างประเทศอย่าง 'Sword Art Online' ช่วยยืนยันว่าถ้าเป็นไอพีที่มีองค์ประกอบเกมหรือโลกคู่ขนาน โอกาสข้ามสื่อจะเพิ่มมูลค่ามหาศาล อีกกลุ่มที่ไม่น่ามองข้ามคือ BL หรือเรื่องรักชาย-ชาย ที่กลายเป็นตลาดใหญ่ในไทยเพราะแฟนคลับเข้มแข็งและมีการซัพพอร์ตหลากหลายรูปแบบ บางเล่มที่เริ่มจากเว็บนิยายออนไลน์ถูกพิมพ์เป็นเล่มแล้วดังเปรี้ยง เพราะคนอ่านช่วยกระจายต่อได้รวดเร็ว และสำนักพิมพ์ที่เข้าใจการทำการตลาดแบบแฟนเบสจะทำกำไรได้ชัดเจน สุดท้ายยังมีนิยายสืบสวน/ระทึกขวัญและนิยาย YA ที่ผสมกับปมชีวิตจริงซึ่งได้รับความนิยมจากผู้อ่านวัยรุ่นและผู้ใหญ่ที่ชอบอ่านแบบฉลาดและคิดตาม สรุปแบบไม่เป็นทางการ: สำนักพิมพ์มองหา 'ความแน่นอน' ในยอดอ่านและศักยภาพข้ามสื่อ ฉันมักจะสังเกตว่าหนังสือที่พิมพ์ดีมักมีชุมชนออนไลน์คอยผลักดัน ถ้านักเขียนอยากให้สำนักพิมพ์สนใจ ควรคิดเรื่องการนำเสนอที่เข้าถึงง่าย ตัวละครมีมิติ และเปิดโอกาสให้ผลงานเชื่อมกับสื่ออื่นได้ ไม่อย่างนั้นหนังสือดีแค่ในหน้ากระดาษก็ขายได้ยากขึ้น

ช่วงหลังมานี่สังเกตได้เลยว่าแนว YA (Young Adult) กำลังบูมมากในหมู่คนไทยวัยรุ่นและวัยทำงานต้นๆ โดยเฉพาะนิยายรักวัยเรียนที่ผสมความสัมพันธ์ซับซ้อนกับประเด็นทางสังคมอย่าง 'เธอคือดวงจันทร์ของฉัน' หรือ 'ถนนสายดาว' ที่มักถูกพูดถึงในทวิตเตอร์บ่อยๆ สิ่งที่ทำให้แนวนี้โดดเดือนอกจากความโรแมนติกแล้วคือการหยิบยกปัญหาใกล้ตัวเช่นการกดขี่ในโรงเรียน การค้นหาตัวตน หรือแม้แต่การต่อสู้กับโรคซึมเศร้า ซึ่งกระแทกใจผู้อ่านที่เคยมีประสบการณ์คล้ายๆ กัน หลายเรื่องถูกพัฒนาต่อเป็นซีรีส์หรือภาพยนตร์ บ่งบอกถึงความนิยมที่แท้จริงในตลาด

มีเล่มหนึ่งที่ทำให้คนหลากวัยวิ่งไปชั้นหนังสือแบบไม่คิดมากมายก็คือ 'Kimi no Na wa' — สำหรับฉันมันไม่ใช่แค่ปรากฏการณ์ในโรงหนัง แต่มันเป็นสินค้าที่ดันยอดขายนิยายแปลญี่ปุ่นในไทยให้พุ่งอย่างชัดเจน เราเคยเห็นกลุ่มวัยรุ่นยืนเลือกซื้อเล่มหนา ๆ ที่มีปกคุ้นตาจากโปสเตอร์ภาพยนตร์ และนั่นแหละคือพลังของการทำสื่อข้ามประเภท: นิยายที่กลายเป็นหนังอนิเมะขายดีก็เพราะคนอยากเก็บเวอร์ชันต้นฉบับเป็นของสะสม บวกกับการแปลที่เข้าถึงง่ายและบทพูดที่กระทบใจ ทำให้มีการซื้อต่อเนื่องทั้งในช่วงพีคและหลังจบกระแสไล่ ความรู้สึกเวลาเห็นชั้นวางเต็มไปด้วยฉบับแปลของเรื่องนี้ มันย้ำว่าการผสมผสานระหว่างเรื่องราวกินใจ การตลาดที่เจาะกลุ่มวัยรุ่น และงานภาพยนตร์ที่โดดเด่น สามารถยกระดับนิยายแปลญี่ปุ่นให้กลายเป็นสินค้าที่ ‘ขายดีที่สุด’ ในช่วงเวลาหนึ่งได้อย่างไม่ยาก

ตลาดออนไลน์ในเมืองไทยในช่วงหลังๆ เปลี่ยนโฉมวงการสิ่งพิมพ์ไปพอสมควร ฉันเห็นสำนักพิมพ์หลายแห่งโฟกัสไปที่นิยายแนวที่มีฐานแฟนแข็งแรงและขยายได้ทางโซเชียล เช่น นิยายวาย นิยายรักวัยรุ่น และไลท์โนเวล เพราะกลุ่มผู้อ่านเหล่านี้เล่นแพลตฟอร์มออนไลน์ ทำให้การโปรโมตไวและหมุนเร็ว อีกเหตุผลที่หนังสือแนวพัฒนาตัวเองและธุรกิจขายดีคือคนซื้อหาทางพัฒนาทักษะผ่านอีบุ๊กและหนังสือเสียง สถิติเสียงฟรีหรือคอนเทนต์ทดลองสั้นๆ มักชักนำให้คนซื้อเล่มเต็ม นอกจากนี้ หนังสือทำอาหารและไลฟ์สไตล์ที่มีภาพสวยก็เป็นของขายดี เพราะคนชอบดูแล้วซื้อทันที ในมุมที่เป็นแฟนงานเขียน ฉันมักสังเกตว่าผลงานชุดหรือซีรีส์ เช่นแฟนตาซีขนาดยาวที่มีโลกเป็นเอกลักษณ์ มักทำยอดได้ดีทั้งรูปแบบเล่มและอีบุ๊ก สุดท้าย การร่วมมือกับครีเอเตอร์หรือการทำแคมเปญโปรโมตบนแพลตฟอร์มสั้นอย่างวิดีโอสั้นช่วยเร่งยอดขายได้ชัดเจน

ตลาดฟิกเกอร์ในไทยตอนนี้คึกคักสุด ๆ โดยเฉพาะสินค้าที่เกี่ยวกับ 'นารูโตะ' แบบฟูลสเกลและนินโดรอยด์ขายดีมากในกลุ่มผู้สะสมจริงจัง ส่วนตัวผมชอบพวก Nendoroid และฟิกเกอร์สเกล 1/7 ของตัวละครอย่างนารูโตะในโหมดซาเจ (Sage Mode) เพราะรายละเอียดทำออกมาคมและเก็บง่ายกว่าไอเท็มผ้าเยอะ ร้านนำเข้าจากญี่ปุ่นที่คนไทยนิยมสั่งคือ AmiAmi กับ HobbyLink Japan ส่วนของในประเทศมักจะหาได้ตามร้านฟิกเกอร์ในย่าน MBK หรือสยาม สต็อกแบบออริจินัลมักมีจำกัดและราคาจะสูงกว่าพวก reboot หรือ reissue เสมอ เมื่อมองในแง่การลงทุน ฟิกเกอร์แบรนด์ดังอย่าง Good Smile, Alter หรือ Kotobukiya มักราคาคงตัวหรือขึ้นตามสภาพและความหายาก ผมมักตามกลุ่ม Facebook มือสองที่เชื่อถือได้ เพราะบางครั้งมีคนขายใหม่แทบไม่ได้แกะกล่องในราคาที่พอรับได้ แต่ต้องเช็กความแท้และสภาพบรรจุภัณฑ์ให้ละเอียด การเก็บรักษาและหลีกเลี่ยงแดดชัด ๆ สำคัญมากสำหรับคนอยากเก็บให้คุ้มค่า

ปีนี้ตลาดหนังสือในไทยขยับตัวเร็วและหลากหลายจนทำให้ฉันตื่นเต้นอยู่บ่อยๆ ความเคลื่อนไหวที่ชัดเจนคือความนิยมของหนังสือพัฒนาตัวเองและแนวไลฟ์สไตล์ที่คนอ่านเข้าถึงได้ง่าย ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการจัดการเวลา การเงินส่วนบุคคล หรือการใช้ชีวิตเชิงบวก หนังสืออย่าง 'Atomic Habits' ถูกหยิบมาพูดถึงบ่อย เพราะแนวทางปฏิบัติที่จับต้องได้ ทำให้คนรุ่นใหม่หันมาลงทุนกับการอ่านเชิงปฏิบัติแทนการอ่านเพื่อความรู้ครึ่งเดียว นอกจากนั้น นิยายโรแมนติกและนิยายออนไลน์ยังคงเติบโต โดยเฉพาะเวอร์ชันอีบุ๊กและพ็อดคาสต์หนังสือเสียงที่เข้ามาช่วยให้การบริโภคสะดวกขึ้น เทรนด์อีกด้านคือหนังสือภาพและมังงะที่กลายเป็นประตูสู่การอ่านสำหรับวัยรุ่นและผู้ใหญ่ บรรยากาศตลาดปีนี้จึงเป็นการผสมผสานระหว่างคอนเทนต์ที่เน้นปฏิบัติจริงและคอนเทนต์เพื่อความบันเทิง เหมาะกับทั้งคนที่อยากพัฒนาตัวเองและคนที่อยากพักผ่อนด้วยเรื่องราวดีๆ

ตลาดออนไลน์เต็มไปด้วยการค้นหา 'นิยายวาย' และนิยายออนไลน์ประเภทโรแมนซ์ในปีนี้ ซึ่งฉันเห็นเองจากฟีดและกลุ่มอ่านที่ติดตามอยู่มากขึ้นทุกเดือน ความนิยมของแนวนี้ไม่ได้มาเพียงเพราะพล็อตหวานหรือฉากโรแมนติกจัดเต็มเท่านั้น แต่เป็นเรื่องของชุมชนที่เติบโตเร็ว: รีวิวสั้น ๆ คลิปรีแอ็กชั่น และแฟนอาร์ตที่ช่วยผลักดันให้คนใหม่ ๆ สนใจ ฉันมักจะเจอคนแชร์ตอนเด็ดจากเว็บนิยายแล้วตามต่อเป็นชุด ๆ จนกลายเป็นเทรนด์การค้นหา อีกปัจจัยคือแพลตฟอร์มมือถือ—การอ่านข้ามตอน อ่านฟรีแบบมีโฆษณา ทำให้คนค้นหาจำนวนตอน ยอดวิว หรือชื่อผู้แต่งมากขึ้น ในฐานะคนที่ติดตามเทรนด์นี้ ฉันรู้สึกว่าพลังของแฟนคอมมูนิตี้คือหัวใจสำคัญ หนังสือรูปแบบดั้งเดิมอาจไม่ได้หายไป แต่การค้นหาที่พุ่งสูงของนิยายออนไลน์บอกเลยว่าพฤติกรรมการอ่านกำลังเปลี่ยนและเปิดกว้างขึ้นเรื่อย ๆ

ตลอดปีล่าสุดที่ฉันสังเกตในกลุ่มเพื่อนวัยรุ่นและโซเชียลมีเดีย เล่มที่คนพูดถึงมากที่สุดและดูเหมือนจะขายดีสุดในเชิงกระแสคือ 'นายมาเฟียที่ฉันแอบรัก' ฉันติดตามกระแสจากการเห็นคนแชร์คัทประโยคเด็ดและแฟนอาร์ตในทวิตเตอร์กับติ๊กต๊อกจนแทบไม่พลาด ตอนแรกก็คิดว่าเป็นแค่ฟีเวอร์ชั่วครั้งคราว แต่พอมีการพูดถึงในคลับรีวิวหนังสือและสำนักพิมพ์ออกพิมพ์ซ้ำหลายรอบ ความนิยมมันยิ่งโตขึ้นเรื่อยๆ การที่ฉันชอบเวอร์ชันนิยายออนไลน์ของเรื่องนี้มาก ส่วนหนึ่งมาจากการเล่าเรื่องที่กระชับ มีมุกตลกกับซีนดราม่าสลับกันอย่างลงตัว ทำให้คนอ่านรุ่นใหม่ซื้อทั้งเล่มกระดาษและโหลดอีบุ๊กเพื่ออ่านซ้ำ จะเห็นได้จากชั้นวางหนังสือในร้านที่ฉันไปประจำ ซึ่งวางเล่มนี้เด่นสุดในมุมโรแมนซ์แล้วก็มีคนหยิบไปบ่อยๆ แม้ว่าจะมีนิยายแนวแอบรักอีกหลายเรื่อง แต่เล่มนี้มีการข้ามสายไปถึงผู้ชมที่ไม่เคยอ่านแนวนี้มาก่อนเลยก็มี ส่วนตัวแล้วฉันคิดว่าเหตุผลที่ทำให้ 'นายมาเฟียที่ฉันแอบรัก' ขายดีไม่ใช่แค่พล็อต แต่เป็นการจับเทรนด์การตลาดกับแฟนคอมมูนิตี้ได้ดี พอมีแฟนเมดเดอร์ทำซีนคัต คอสเพลย์ หรือเพลงประกอบขึ้นมาจับคู่กับฉาก นิยายก็กลายเป็นวัฒนธรรมย่อมๆ ที่คนอยากเก็บไว้ ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบปกหรือแพ็กเกจพิเศษก็ดูดคนซื้อได้เสมอ นี่แหละคือความรู้สึกที่ทำให้ฉันอยากแนะนำเล่มนี้ให้เพื่อนๆ หลายคนลองอ่านดู

ร้านคาเฟ่ธีมต่างโลกที่เปิดเป็นป๊อปอัปในกรุงเทพฯดึงดูดคนไทยได้ง่ายเพราะความน่ากินของภาพถ่ายบนโซเชียลมีเดีย แล้วสินค้าชิ้นไหนขายดีที่สุดจริง ๆ? สำหรับคนทั่วไปที่อยากได้ของติดมือกลับบ้าน ฉันว่าน้ำหนักของความน่ารักกับราคาเป็นตัวชี้เป็นชี้ตาย — พวงกุญแจรูปจานอาหารจากซีรีส์ 'Isekai Shokudou' มักจะขายดีสุดในไทย ฉันเคยยืนต่อคิวซื้อของที่บูทหนึ่งแล้วเห็นคนไทยหยิบพวงกุญแจสตูว์กับแพนเค้กขึ้นมาบ่อยมาก เพราะมันถูก ยกขึ้นถ่ายรูปได้ง่าย และใส่รวมกับกุญแจหรือกระเป๋าแล้วดูคูล ๆ นอกจากนี้พวงกุญแจยังเป็นของขวัญเล็ก ๆ ที่ให้เพื่อนได้โดยไม่เสียดายเงิน คนไทยชอบซื้อของเป็นเซ็ตเล็ก ๆ เวลาจะให้ของฝาก ทำให้สินค้าจิ๋วแบบนี้หมุนเวียนได้ไว อีกเหตุผลที่ทำให้ขายดีก็คือการตลาดแบบคาเฟ่ร่วมมือกับอินฟลูเอนเซอร์ — เมื่อเมนูหน้าตาน่ากินปรากฏในฟีด แล้วมีพวงกุญแจเป็นของที่ระลึก คนก็อยากเก็บภาพและซื้อกลับบ้าน ฉันเองก็ยังเก็บพวงกุแจชิ้นเล็ก ๆ ไว้ในกล่องของที่ระลึก และเวลาเห็นมันก็ยิ้มออกทุกที

ฉันมองว่าเรื่องนี้มีมุมที่ซับซ้อนกว่าคำตอบสั้นๆ เพราะคำว่า "นิยาย 'ห้องสมุด'" อาจหมายถึงผลงานหลายฉบับที่ต่างคนต่างใช้ชื่อนี้ได้ และที่สำคัญคือข้อมูลยอดขายเฉพาะเล่ม-เฉพาะสำนักพิมพ์ในไทยไม่ได้ถูกรายงานเป็นที่แพร่หลายเสมอไป เมื่อคิดจากประสบการณ์การตามวงการหนังสือไทย มุมที่เป็นไปได้คือถ้า 'ห้องสมุด' เป็นนิยายแนววัยรุ่นหรือโรแมนซ์ โอกาสสูงที่จะเป็นผลงานที่สำนักพิมพ์ที่เชี่ยวชาญตลาดนี้ เช่น สำนักพิมพ์ที่มีเครือข่ายร้านหนังสือและทำการตลาดเข้มข้น มักจะดันยอดได้ดี แต่ถ้าเป็นนิยายแปลจากต่างประเทศ สำนักพิมพ์ใหญ่ที่มีสายงานแปลและการจัดจำหน่ายกว้างก็มีแนวโน้มได้ยอดสูง เปรียบเทียบแบบที่ฉันคุ้นคือบางเรื่องอย่าง 'Library Wars' ในเวอร์ชันต่างประเทศ เมื่อมีสำนักพิมพ์ที่มีทรัพยากรและแคมเปญสนับสนุนดี ผลลัพธ์ยอดขายก็มักเด่น ในทางกลับกัน มีผลงานคุณภาพจากสำนักพิมพ์เล็กที่ได้รับการโฆษณาไวรัลแล้วก็ขึ้นอันดับได้เช่นกัน สรุปคือไม่มีคำตอบตายตัว ถ้าต้องระบุตัวเลือกกว้างๆ สำนักพิมพ์ใหญ่ในไทยที่มักเห็นผลงานขายดีได้แก่กลุ่มที่มีเครือข่ายจัดจำหน่ายกว้างและทีมการตลาดเข้มแข็ง — นี่คือมุมมองที่ฉันยืนอยู่เมื่อพิจารณาปัจจัยทั้งหมด