เสียงพากย์ภาษาไทยของ เบ็น เท็น เป็นใคร

แฟนการ์ตูนหลายคนเติบโตมากับเสียงพากย์ไทยที่ทำให้ตัวละครมีชีวิตขึ้นมา และเรื่อง 'เบ็นเท็น' ก็เป็นหนึ่งในนั้นที่เสียงพากย์ไทยทิ้งร่องรอยความทรงจำไว้ชัดเจน ในระดับกว้าง ๆ ต้องบอกว่าเวอร์ชันพากย์ไทยของ 'เบ็นเท็น' มีความหลากหลาย เพราะมีการทำพากย์หลายครั้งตามการออกอากาศและการรีรันบนช่องหรือแพลตฟอร์มที่ต่างกัน ทำให้ชื่อของนักพากย์เสียงเบ็นอาจไม่ใช่ชื่อเดียวตลอดทั้งแฟรนไชส์ ทั้งภาคต้นฉบับ 'Ben 10' ภาคต่ออย่าง 'Ben 10: Alien Force', 'Ben 10: Ultimate Alien' หรือแม้แต่รีบูตปี 2016 ต่างก็อาจมีคนพากย์คนละคนตามสตูดิโอพากย์ที่รับงานในช่วงนั้น ความจริงเรื่องนี้กลับน่าสนใจตรงที่การพากย์ในไทยมักขึ้นกับสตูดิโอและสัญญาการออกอากาศ บางครั้งช่องนำเข้าซีรีส์แล้วจ้างสตูดิโอพากย์ที่แตกต่างจากรอบก่อน ๆ ผลเลยทำให้เสียงไทยของตัวเอกเปลี่ยนไปตามซีซั่นหรือการออกอากาศ สไตล์การพากย์ที่คนไทยคุ้นเคยมักเป็นโทนสดใสกวน ๆ และมีพลังแบบเด็กผู้ชายที่พร้อมลุย ซึ่งการเลือกนักพากย์ก็ต้องการคุณสมบัติเหล่านี้เพื่อคงเอกลักษณ์ตัวละครไว้ ไม่ว่าจะเป็นเวอร์ชันเด็กของเบ็นหรือเวอร์ชันโตขึ้นในบางซีรีส์ก็ตาม ถ้ามองจากมุมแฟน ๆ หลายคนมักจะหาเครดิตนักพากย์จากตอนท้ายของแต่ละตอนหรือจากข้อมูลประกาศของช่องที่ฉาย บอร์ดแฟนการ์ตูนและกลุ่มผู้ชมมักรวบรวมข้อมูลพวกนี้ไว้ในช่วงที่การ์ตูนฮิตมาก ๆ แต่ถ้าอยากจำเสียงจริง ๆ การฟังเวอร์ชันพากย์ไทยตอนที่ออกอากาศครั้งแรกหรือในบรรจุภัณฑ์ดีวีดี/ดิจิทัลของไทยจะบอกได้ชัดเจนว่าผู้พากย์คือใคร เพราะส่วนใหญ่จะมีเครดิตให้เห็นชัดเจน ทั้งนี้ก็อยากเน้นว่าชื่อที่ได้ยินอาจต่างกันตามเวอร์ชันและปีที่ฉาย โดยส่วนตัวมองว่าไม่ว่าจะเวอร์ชันไหน เสียงพากย์ไทยของเบ็นช่วยเติมเสน่ห์ให้การ์ตูนเรื่องนี้ได้อย่างดี เพราะมันถ่ายทอดทั้งความซน ความกล้าบ้าบิ่น และช่วงอารมณ์ตื้นตันของตัวละครได้ชัด ทำให้ความทรงจำวัยเด็กยังคงอบอุ่นเมื่อได้นึกถึงฉากต่อสู้กับเอเลี่ยนหรือมุขกวน ๆ ระหว่างเพื่อน ๆ เสียงพากย์ไทยแบบนั้นยังคงติดหูและทำให้กลับไปยิ้มได้ทุกครั้ง

เบ็น เท็นนีย์สันในเวอร์ชันอนิเมะ 'Ben 10' ของการ์ตูนเน็ตเวิร์คถูกพากย์เสียงภาษาไทยโดยคุณศักราช ฤกษ์ธำรงค์ เป็นนักพากย์ที่มีเสียงสดใสและมีพลังพอเหมาะกับตัวละครวัยรุ่นที่มีพลังพิเศษอย่างเบ็น ผมชอบน้ำเสียงของคุณศักราชที่สามารถถ่ายทอดอารมณ์ตื่นเต้นในฉากแอ็คชั่นได้ดี แถมยังใส่ลีลาการพูดแบบวัยรุ่นได้น่าเชื่อถือมากๆ การเลือกนักพากย์ไทยมาให้เสียงเบ็นถือว่าตรงกับคาแรกเตอร์ต้นฉบับพอดี เพราะเสียงไม่เด็กเกินไปแต่ก็ไม่แก่จนดูไม่เข้ากับรูปโฉมอนิเมะ เวลาฟังแล้วรู้สึกเหมือนเบ็นพูดไทยได้โดยธรรมชาติเลยล่ะ

เสียงของเบ็นใน 'Ben 10: Secret of the Omnitrix' เป็นสิ่งที่ยังติดหูผมมาจนถึงตอนนี้ และคนที่พากย์เสียงตัวละครหลักอย่างเบ็น เทนนิสัน ในเวอร์ชันเด็กก็คือ Tara Strong ซึ่งเป็นเสียงที่ผมคิดว่าให้ความสดใสและมีน้ำหนักพอที่จะทำให้ตัวละครดูมีชีวิต ผมรู้สึกว่าเสียงของ Tara Strong ในนั้นให้ความรู้สึกแบบเด็กซนแต่ไม่ขาดความกล้าหาญ เสียงของเธอถูกใช้ทั้งในซีรีส์ต้นฉบับและภาพยนตร์ทีวี/แอนิเมชันที่ต่อเนื่องกัน ทำให้คนฟังเชื่อมต่อกับเบ็นได้ง่ายขึ้นกว่าแค่เสียงที่เป็นแค่คำพูดเท่านั้น ในบางฉากที่ต้องบาลานซ์ความตลกกับความจริงจัง เสียงเธอจับจังหวะได้ดีจนฉากเหล่านั้นยังน่าจดจำ ถ้านึกย้อนกลับไป การได้ยินเสียงเด็กผู้ชายที่มีมุมตลกและแฝงความกล้าหาญแบบนั้น ทำให้การ์ตูนดูมีพลังมากขึ้นสำหรับผม และเสน่ห์ของเบ็นก็ถูกวางรากฐานไว้ตั้งแต่เสียงพากย์ชิ้นนี้ นี่เป็นเหตุผลที่ชอบฟังเวอร์ชันเก่าบ่อย ๆ เพราะมันพาไปยังตอนที่การผจญภัยยังเป็นเรื่องสนุกและไม่ซับซ้อนเกินไป

เริ่มต้นจากความทรงจำเวลานั่งดู 'เบ็นเท็น' ตอนแรกพากย์ไทยในวัยเด็ก ความรู้สึกที่ติดอยู่คือน้ำเสียงของเด็กผู้ชายที่มีชีวิตชีวาและเสียงของชายสูงวัยที่นิ่งสงบ แต่พอจะบอกชื่อคนพากย์แบบชัวร์ ๆ กลับจำได้ไม่หมด เพราะมีการพากย์หลายครั้งและบางเวอร์ชันก็ไม่ค่อยมีเครดิตชัดเจน ฉันมักจะสังเกตว่าเวอร์ชันที่ออกอากาศทางช่องการ์ตูนที่ไทยเลือกนักพากย์เด็กที่น้ำเสียงสดใสมารับบทเป็นเบ็น ส่วนบทของกวีนและคุณปู่มักเป็นนักพากย์น้ำเสียงเป็นผู้ใหญ่ที่มีประสบการณ์ ความแตกต่างของสไตล์การพากย์ในแต่ละรอบทำให้บางเสียงจดจำได้ง่าย แต่ชื่อจริง ๆ ของนักพากย์มักพบได้จากเครดิตตอนจบของตอนนั้น ๆ หรือจากข้อมูลบนแผ่นดีวีดีและเพจของผู้จัดจำหน่ายในไทย มากกว่าที่จะจำได้จากความรู้สึกเพียงอย่างเดียว ฉันมักจะกลับไปดูเครดิตตอนจบเมื่ออยากรู้ชื่อคนพากย์เพราะนั่นเป็นแหล่งที่น่าเชื่อถือที่สุดสำหรับเวอร์ชันพากย์ไทย

เคยสงสัยไหมว่านักแสดงคนไหนที่ถูกเลือกให้เป็นเบ็นในเวอร์ชันคนแสดง — สำหรับฉบับโทรทัศน์ที่ออกมาในปี 2007 ชื่อนักแสดงคนนั้นคือ Graham Phillips ซึ่งรับบทเป็น Ben Tennyson ใน 'Ben 10: Race Against Time' ฉบับนี้เป็นหนังทีวีสั้น ๆ ที่คงโครงเรื่องความเป็นเด็กผจญภัยเอาไว้ แต่แปลงจากอนิเมะ/การ์ตูนมาเป็นโลกจริงที่จับต้องได้ ทำให้เห็นมุมของตัวละครแบบที่ต่างออกไปเมื่อเทียบกับภาพเคลื่อนไหว ฉันชอบการเล่นของ Graham เพราะเขาให้ความรู้สึกเป็นเด็กธรรมดาที่กลายเป็นฮีโร่ได้แบบไม่เว่อร์เกินไป มุมตลก, ความไม่มั่นใจเล็ก ๆ และความกล้าตอนฉุกเฉินของเบ็นถูกถ่ายทอดออกมาอย่างพอดี การทำงานกับพร็อพอย่าง Omnitrix ในฉบับคนแสดงเป็นส่วนที่ทำให้หนังมีเสน่ห์เฉพาะตัว — มันไม่ใช่เอฟเฟกต์ CGI ระเบิดฟู่ฟ่าจนกลบคนเล่น แต่เป็นการเล่นบทกับอุปกรณ์ที่ทำให้ตัวละครเปลี่ยนสถานะ ซึ่งผมคิดว่าเข้ากับจุดเด่นของต้นฉบับ มุมมองอื่นที่ผมสนใจคือหนังพยายามรักษาจังหวะสำหรับครอบครัวไว้ได้ดี ฉากแอ็กชันไม่หนักจนเด็กดูไม่ได้และเนื้อหายังไม่ดาร์กจนแฟนพันธุ์แท้รู้สึกขัดใจ เห็นได้ชัดว่าทีมงานตั้งใจทำให้ตัวละครเด็ก ๆ มีพื้นที่ได้แสดงความคิดและความกลัวของตัวเองด้วย การเลือก Graham มาเป็นเบ็นจึงเหมาะทั้งในเชิงบุคลิกและภาพลักษณ์ของตัวละคร ทั้งนี้ถ้าคุณชอบเวอร์ชันการ์ตูน การดู 'Ben 10: Race Against Time' ก็จะให้ความรู้สึกคิดถึงต้นฉบับไปอีกแบบ — เป็นการเห็นตัวละครที่คุ้นเคยผ่านมุมมองใหม่ ๆ ที่อบอุ่นและเข้าถึงได้

นึกถึง 'Tinky Winky' สีม่วงแล้วภาพวัยเด็กมันพาให้อารมณ์ดีไปเลย — ในความทรงจำของฉันเสียงที่ได้ยินในเวอร์ชันภาษาไทยเป็นเสียงต้นฉบับของตัวละครมากกว่าจะเป็นการพากย์ใหม่เป็นภาษาไทยแบบเต็มรูปแบบ หลายครั้งที่รายการเด็กจากต่างประเทศเมื่อนำมาฉายในไทยจะมีการใส่พากย์บรรยายหรือพากย์แทรก เช่น เล่าเรื่องเป็นภาษาไทยสำหรับผู้ใหญ่ฟัง แต่เสียงอ๊อดๆ อ๋อยๆ ของตัวละครเองกลับถูกเก็บไว้จากเทปต้นฉบับ ซึ่งก็เป็นกรณีของ 'Tinky Winky' ด้วย เพราะตัวละครร่างใหญ่พูดเป็นเสียงเด็กและเสียงเอฟเฟกต์มากกว่าประโยคภาษา ดังนั้นจึงแทบไม่มีการระบุชื่อผู้พากย์ไทยสำหรับเสียงตัวละครนั้น ฉันมองว่าวิธีนี้ทำให้เสน่ห์ของตัวละครยังคงอยู่และเด็กไทยเข้าถึงอารมณ์ของรายการได้โดยไม่สะดุด ท้ายที่สุดแล้วคนดูรุ่นเล็กมักติดกับภาพ คลื่นเสียง และท่าทาง มากกว่าคำพูดที่ถูกแทนที่ สรุปสั้น ๆ คือ ในเวอร์ชันไทย เสียงของ 'Tinky Winky' ส่วนใหญ่ยังเป็นเสียงต้นฉบับมากกว่าจะมีผู้พากย์ไทยคนเดียวที่โดดเด่นเป็นที่รู้จัก ซึ่งทำให้ความทรงจำตอนดูเด็กๆ ยังคงอบอุ่นเหมือนเดิม

นี่ทำให้ฉันอยากชี้แจงเรื่องลิขสิทธิ์แบบตรงไปตรงมา: โดยทั่วไปแล้ว 'โดจินเบ็นเท็น' ในความหมายคืองานแฟนเมด มักจะไม่มีการแปลอย่างเป็นทางการในตลาดไทย เพราะเจ้าของลิขสิทธิ์ของแฟรนไชส์อย่าง Cartoon Network/Turner มีสิทธิ์ควบคุมการเผยแพร่และอนุญาตงานที่เป็นทางการเท่านั้น ฉันเคยเห็นผลงานแปลไทยของแฟน ๆ หลุดออกมาในเว็บบอร์ดหรือกลุ่ม แต่แบบนั้นไม่นับว่าเป็นการแปลที่ถูกลิขสิทธิ์จริง ๆ หากมีการประกาศออกมาอย่างเป็นทางการ นักแปลที่ได้รับอนุญาตจะถูกเครดิตในฉบับพิมพ์หรือหน้าเว็บของสำนักพิมพ์ที่ซื้อลิขสิทธิ์ ซึ่งหาได้จากข้อมูลการวางจำหน่ายเท่านั้น สรุปสั้น ๆ ก็คือ ณ ความรู้ของฉันไม่มีรายชื่อนักแปลไทยที่ได้รับอนุญาตเฉพาะสำหรับงาน 'โดจินเบ็นเท็น' หากใครอ้างว่ามี ก็ควรขอดูเอกสารการอนุญาตจากเจ้าของลิขสิทธิ์ก่อน

เราเจอชื่อ 'เบ็นเท็นโดจิน' โผล่มาในกระแสแฟนคอมมูนิตี้ที่คุยกันเรื่องแฟนฟิกและโดจินชิเป็นประจำ ชื่อแบบนี้มักไม่ชี้ชัดไปยังนักเขียนคนเดียวเสมอไป เพราะคำว่าโดจินชิแปลตรงตัวว่าเป็นผลงานที่ลงมือโดยแฟนคลับหรือวงกลุ่มเล็กๆ ดังนั้น 'เบ็นเท็นโดจิน' จึงมักหมายถึงชุดผลงานแฟนเมดที่สร้างจากแรงบันดาลใจของซีรีส์ต้นฉบับ มากกว่าจะเป็นโปรเจกต์ของผู้แต่งเชิงพาณิชย์เดียว ผลงานหลักที่ผมเคยเห็นภายใต้ชื่อนี้มักเป็นคอมิกสั้น ๆ แฟนอาร์ตรวมเล่ม หรือเรื่องขยายที่เล่นกับความสัมพันธ์ของตัวละครในมุมมองที่ต่างออกไป บางชิ้นเป็นการครอสโอเวอร์ที่ตั้งคำถามเชิงอารมณ์ และบางชิ้นก็เป็นอาร์ตบุ๊กรวมภาพสไตล์โฮมเมด คล้ายกับปรากฏการณ์โดจินของ 'Naruto' ตรงที่ให้พื้นที่ทดลองไอเดียและตีความตัวละครใหม่ๆ