Dahan Dahan Mong Bitawan Lyrics Mga Nobela at Kwento

Pasok agad sa puso ko ang pag-usisa sa mga epiko ng Panay, lalo na ang mga awit na nagsasalaysay tungkol kay Labaw Donggon sa loob ng 'Hinilawod'. Sa pagkakabuo ng awit, hindi ito simpleng kanta — ito ay mahaba, paulit-ulit na naratibo na ini-chant ng mga tagapagsalaysay (karaniwang mga binukot o babaylan) habang nag-uugnay ng ritual, kasayahan, o pagkukuwento sa gabi. Ang mga tradisyonal na bahagi tungkol kay Labaw Donggon ay kadalasang tumatalakay sa kanyang pinagmulan, kabataan, mga paglilibot at paghahanap ng mga babaeng diyosa o mortal na kanyang minahal, pati na rin ang mga bumabalik na suliranin dahil sa kanyang kayabangan at hindi pagkakailang-loob.

Ang mga awit mismo ay puno ng mga formulaic phrases, epithets, at mga ulit-ulit na linya na tumutulong sa tagapagsalaysay na i-extend ang kuwento nang buong gabi; makakarinig ka ng mga pangungusap na inuulit at binibigyan ng ornamentasyon sa tinig. May mga eksena ng mga labanan laban sa sobrenatural, pagsubok ng katapangan, at mga eksena ng pag-aasar o pagpapagtatalo sa pagitan ng mga magkapatid — kasi si Labaw Donggon ay bahagi ng trio ng mga bayani na sina Labaw Donggon, Humadapnon, at Dumalapdap.

Bilang tagahanga, mahilig ako sa paraan ng pagbuo ng mga karakter sa loob ng mga awit: hindi perpekto ang bayani, puno ng kuwento ang bawat babae at diyos na nakakasalamuha niya. Maraming modernong adaptasyon at pagtatanghal na binibigyang buhay ang mga awit na ito sa entablado at recording, pero para sa akin, ang tunay na sarap ay kapag narinig mo ang tahimik na boses ng isang matandang tagapagsalaysay na inuulit ang mga linyang iyon sa ilalim ng buwan — iba ang timpla ng misteryo at pagmamalasakit sa kultura.