The Star

3 years later (2029)

Mula nang umalis si ate Elle sa bahay at maagang nag-asawa, maraming bagay ang tuluyang nagbago sa amin. Hindi 'yon 'yong klaseng pagbabago na mapapansin agad hindi ingay, hindi sigawan kundi 'yong dahan-dahang pagnipis ng saya sa loob ng bahay. Parang may isang upuan sa mesa na laging bakante, kahit walang gustong umamin.

Madalas kaming pumupunta nina mommy at daddy sa mansyon ng pamilya ni ate noon. Doon kami unang natutong magkunwaring okay lang ang lahat. Hanggang sa dumating ang isang pangyayaring tuluyang nagpabago sa takbo ng buhay naming lahat ang pag-alis ni ate, hindi bilang asawa, kundi bilang isang babaeng takot na takot sa sarili niyang katawan.

Tumakas siya para magpagamot. Walang paalam. Walang paliwanag.

Mula noon, nagbago rin si kuya Ash ang lalaking kilala naming tahimik, loyal, at halos umiikot ang mundo kay ate Elle unti-unting naging ibang tao. Hindi ko siya masisi, pero hindi ko rin maiwasang manghinayang. Kung alam lang niya ang totoo—kung alam lang niya kung bakit kinailangan umalis ni ate baka hindi ganoon ang naging takbo ng lahat.

Hindi sinabi ni ate ang katotohanan dahil natatakot siya dahil natatakot siyang kaawaan, natatakot siyang iwan. Natatakot siyang mamatay na mag-isa habang may mga matang naka-titig sa kanya na puno ng awa kaysa pagmamahal.

Noong umalis si ate sa Pilipinas, dala niya hindi lang ang batang nasa sinapupunan niya, kundi pati ang sakit na paulit-ulit bumabalik—leukemia na unti-unting umuubos sa lakas niya. Hindi sumuko sina mommy at daddy sa paghahanap. Ilang bansa ang pinuntahan namin, ilang pintuan ang kinatok, ilang gabi ang tinapos na may parehong tanong, buhay pa ba siya?

Nandito kami ngayon sa South Korea. Hindi dahil gusto namin. Kundi dahil dito huling na-trace ng private investigator ang ate ko. Nagkataon pang may concert kami rito kaya sinabay namin ang paghahanap. Sa mata ng iba, isa lang itong international show. Sa amin, isa itong desperadong pag-asang baka sa pagkakataong ito, makita na namin siya.

Tatlong taon pa lang ang lumipas, pero pakiramdam ko sampung taon na ang ninakaw sa amin ng katahimikan ni ate. Hindi niya tinupad ang bilin ni daddy na kahit gaano siya kalayo, magparamdam siya. Hindi ako galit. Hindi rin ako nagtatanim ng sama ng loob. Ang nangingibabaw lang sa akin ay takot—takot sa kung ano ang maaari naming matagpuan sa dulo ng paghahanap na ito.

Habang naglalakad kami ni mommy sa isang tahimik na street, napansin ko kung gaano siya tumanda sa loob lamang ng ilang taon. Hindi dahil sa edad, kundi dahil sa stress at pag-aalala.

“Mommy,” mahina kong tawag habang magkatabi kaming naglalakad, “May show tayo dito, right? Dito rin ba natin hahanapin si ate Elle?”

Tumango siya agad. “Oo, ayon sa private investigator, dito siya huling nakita.”

Yumakap ako sa baywang niya habang naglalakad kami. Noon pa man, hindi na kami 'yong tipikal na mag-ina. Mas para kaming magkaibigan. Pero sa sandaling 'yon, ramdam ko kung gaano niya kailangan ng sandalan—kahit saglit lang.

Sana mahanap namin siya. Sana buhay siya. Sana, kung pareho silang buhay ng anak niya, magparamdam man lang siya para hindi ganito ang nakikita ko sa mga magulang namin—pagod, tahimik, pero umaasa pa rin.

Hindi ko maiwasang banggitin ang katotohanang pilit naming iniiwasan. “Sana nga makita na natin si ate, mommy hindi niya alam na naging playboy na ang asawa niya mula nang iwan niya ito.”

Bumuntong-hininga si mommy. “Kung hindi niya iniwan si Ash, hindi mangyayari ‘yon, sobrang loyal ng kuya mo sa kanya.”

Alam naming mali ang ginawa ni ate pero alam din namin ang dahilan. Buntis siya may sakit pa siya natakot siyang maging pabigat. Natakot siyang iwanan kapag nalaman ang totoo. Ang takot niya ang nag-desisyon para sa kanya.

Pinuntahan namin ang apartment na tinuro ng private investigator. Habang kumakatok si mommy sa pintuan, pakiramdam ko lalabas sa dibdib ko ang puso ko sa sobrang kaba.

“Does someone named Kimberly Ellen Villa live here?” tanong ni mommy sa taong nag-bukas.

Ang sagot, parang sabay na kumalabog sa dibdib naming dalawa ni mommy.

“No one who used to live here, she left a few weeks ago…with a child.”

May kasamang bata. Ibig sabihin, buhay siya. Buhay silang mag-ina.

Hindi ko napigilang manginig ang mga kamay ko. May pamangkin na pala ako. May apo na pala sina mommy at daddy—at ni minsan, hindi namin nakita.

Sa tulong ng isang matandang babae at ng kaibigan ni ate, nalaman namin ang susunod na direksyon—France. Doon daw lumipat si ate. Doon naroon ang doktor niya. Doon niya piniling ipagpatuloy ang buhay na iniwan niya sa amin.

Paglabas namin ng apartment, tahimik kaming naglakad papunta sa bus terminal. Sa gitna ng siksikan, may lalaking bumangga sa akin habang paakyat kami ng bus. Hindi ko na 'yon pinansin. Pagod na pagod na ako para makipagtalo sa mundo.

Pero nang makita kong pumasok din siya sa hotel na tinutuluyan namin, doon ko lang napagtanto na minsan, ang mga banggaang walang kahulugan ay may dahilan pala.

Pagdating sa hotel, sinalubong kami ni daddy. Ikinuwento ni mommy ang lahat—ang apartment, ang bata, ang France. Nakikinig lang ako mula sa gilid, iniisip kung paano ko sasabihin kay kuya Ash ang lahat ng ito, pero alam kong hindi pa tamang panahon.

Kinabukasan, habang nag-aalmusal kaming tatlo, binalikan kami ng realidad may rehearsal, recording at may trabaho pa kami.

Ako'y isang singer—hindi dahil sa apelyido, kundi dahil ito ang tanging bagay na kaya kong hawakan kapag gumuho ang mundo ko hindi ako umaarte katulad ng magulang ko at hindi rin ako nagpapatawa kumakanta lang ako at sa musika, natutunan kong manahimik.

Habang papasok ako sa banyo para maligo, isang pangalan ang umalingawngaw sa isip ko.

Ate Elle.

Makikita rin namin siya. Hindi ko alam kung kailan. Hindi ko alam kung paano. Pero sa pagkakataong 'yon, pinili kong manahimik muna dahil minsan, ang katahimikan ang tanging paraan para hindi tuluyang masira.

May mga pagkakataong mas pinipili kong maging tahimik, hindi dahil wala akong sasabihin, kundi dahil ayokong maging dahilan ng mas maraming tanong. Sa mundong ginagalawan ko, sanay ang mga tao na makita ako sanay silang marinig ang boses ko. Pero hindi nila alam kung gaano kadalas kong gustong mawala sa likod ng ilaw.

Sa South Korea, isa lang akong singer sa mata ng publiko. May sched, may security, may rehearsal. Pero sa loob ng hotel room, isa lang akong kapatid na takot sa maaaring maging sagot ng paghahanap namin.

Hindi ko ginagamit ang apelyido ng pamilya ko. Hindi ko rin kailanman ipinangalandakan kung sino ang mga magulang ko. Pinili kong magtago sa sariling pangalan dahil ayokong dumagdag sa bigat na pasan na ng pamilya namin ayokong gawing headline ang sakit namin.

Habang naglalakad kami ni mommy sa mga kalsadang hindi pamilyar sa akin, napansin ko ang sarili kong naging manhid sa paligid. Dati, lahat ng lugar may kulay. Ngayon, parang pare-pareho na lang—daan papunta sa pag-asa o daan papunta sa pagkabigo.

May mga sandaling gusto kong sisihin si ate. Gusto kong itanong kung bakit niya kami iniwan. Bakit kinailangan niyang magdesisyon para sa aming lahat. Pero sa bawat pagkakataong sumisilip ang galit, nauuna ang awa. Dahil alam ko—kung gaano siya katapang, ganoon din siya katakot.

Sa bus terminal, habang siksikan ang mga tao, mas lalo kong naramdaman kung gaano ako kaliit sa mundo. Hindi ako kilala rito. Walang tumatawag ng pangalan ko. Walang camera. Walang ilaw at sa kauna-unahang pagkakataon matapos ang ilang taon, huminga ako nang mas maluwag.

Ang banggaang 'yon—isang lalaking may suot na salamin, tahimik, walang reaksyon—hindi ko pinansin. Hindi ko alam kung bakit ko pa siya naalala. Siguro dahil sa paraan ng pagdaan niya, parang siya rin ay may dinadalang bigat na ayaw ipakita sa iba.

Pagbalik namin sa hotel, habang nakikinig ako kina mommy at daddy, doon ko mas lalong naintindihan ang sarili kong papel sa pamilya. Ako ang natira. Ako ang kailangang manatiling matatag para sa magulang ko hindi dahil pinili ko, kundi dahil kailangan.

Hindi ko sinabing may takot ako. Hindi ko sinabi na pagod na rin ako. Dahil sa pamilya namin, ang lakas hindi sinasabi—ipinapakita lang.

Kinabukasan, habang tinitignan ko ang sarili ko sa salamin bago pumasok sa rehearsal, hindi ko nakita ang isang sikat na singer. Nakita ko ang isang babaeng marunong ngumiti kahit mabigat ang dibdib. Isang babaeng natutong manahimik para hindi masaktan ang iba.

Ang musika ang naging pahinga ko. Hindi ko ito ginamit para sumikat—ginamit ko ito para mabuhay. Sa bawat kanta, may bahagi ng sarili kong hindi ko kayang sabihin kahit kanino.

At sa araw na 'yon, bago ko tuluyang buksan ang pinto ng studio, isang pangako ang tahimik kong binitawan sa sarili ko—

Hahanapin namin si ate hindi ako titigil at kahit kailangan kong manahimik muna, hindi ibig sabihin noon susuko ako.

Mula sa likod ng spotlight, pinili ko ang katahimikan. Hindi dahil wala akong boses—

kundi dahil may mga laban na hindi kailangang isigaw.