ตอนที่ 14: รสชาติของความเหนื่อยยากและบททดสอบ

บนลานดินหน้าเถียงนาที่กริชเคยมากางเต็นท์นอนในคืนแรก แสงไฟจากกองไฟเริ่มลุกโชนขึ้นอีกครั้งด้วยฝีมือการก่อฟืนของอิปิ๊ กริชนั่งยองๆ อยู่ข้างกองไฟ เฝ้ามองผลผลิตที่เขาแลกมาด้วยเลือดและโคลนอย่างไม่วางตา

“ปิ๊... เกลือมันไม่หนาไปเหรอ ผมเห็นคุณพอกจนมองไม่เห็นเกล็ดปลาเลยนะนั่น” กริชถามพลางชะโงกหน้ามองปลาช่อนตัวเขื่องที่เสียบอยู่บนไม้ไผ่ อิปิ๊หัวเราะขณะที่มือยังขยับพลิกปลาไปมา

“บ่หนาดอกอ้ายกริช เกลือนี่ล่ะสิช่วยกักความหวานของเนื้อปลาไว้ แล้วเบิ่งนี่นะ... ข่อยยัดตะไคร้ใส่ปากมันจนล้นปานนั้น กลิ่นคาวบ่มีทางเล็ดลอดออกมาได้ดอก”

“ผมไม่เคยคิดเลยว่าตะไคร้ต้นเดียว จะสำคัญขนาดนี้” กริชพึมพำกลิ่นหอมระเหยของตะไคร้ที่โดนความร้อนเริ่มตีคู่มากับกลิ่นปลาเผาที่พรมด้วยเกลือ มันเป็นกลิ่นหอมแบบบ้านๆ ที่ทำให้ท้องของเขาร้องระงมโดยไม่ต้องมีเครื่องเทศหรูหรา

“สำคัญสิอ้าย วิถีบ้านนาเฮามันคือการสมดุล ของกินในดินในน้ำเฮาเอามาปรุงด้วยของสวนหลังบ้าน นี่ล่ะคือหัวใจ” อิปิ๊ปาดเหงื่อที่หน้าพลางส่งยิ้มให้

กลิ่นควันไฟอ่อนๆ จากไม้ฟืนโชยอบอวลไปทั่วบริเวณเถียงนาที่เพิ่งบูรณะเสร็จ แสงไฟ LED สีนวลจากโซลาร์เซลล์ตัดกับสีครามเข้มของท้องฟ้าทุ่งนายามหัวค่ำ ปลาช่อนตัวเขื่อง ที่กริชและอิปิ๊ช่วยกันตะครุบมาอย่างทุลักทุเล บัดนี้ถูกพอกเกลือหนาเสียบไม้ไผ่เผาจนหนังกรอบเกรียม ส่งกลิ่นหอมยั่วน้ำลายจนเจ้าสีหมอกต้องมายืนดมฟุดฟิดอยู่ข้างกองไฟ

“เบิ่งนั่น แขกผู้มีเกียรติมาถึงแล้ว!

เสียงรถมอเตอร์ไซค์ของ พ่อผู้ใหญ่บ้าน แล่นเลียบคันนาเข้ามาหยุดสนิท ท่านดับเครื่องแล้วหิ้วห่อใบตองขนาดใหญ่เดินตรงมาที่กองไฟ

“ได้ข่าวว่าสถาปนิกเมืองกรุงยอมสละเลือดให้ปลิงควายเลยต้องจัดเมนูมาบำรุงเลือดเสียหน่อย”

วงข้าวถูกจัดขึ้นบนแคร่ไม้ไผ่ใต้ถุนเถียงนาที่เพิ่งขัดใหม่จนเลี่ยม ย่าบุญมาแกะห่อปลาเผาเผยให้เห็นเนื้อขาวจั๊วะควันฉุย พ่อผู้ใหญ่ค่อยๆ คลี่ห่อใบตองออก... และนั่นคือวินาทีที่กริชถึงกับตาค้าง มันคือเนื้อวัวสดสีแดงก่ำที่ถูกซอยเป็นชิ้นพอดีคำ วางเรียงรายอยู่คู่กับตับหวานและผ้าขี้ริ้ว โดยมีถ้วยน้ำจิ้ม "แจ่วขม" สีน้ำตาลเข้มผสมดีวัวและเลือดสดๆ วางเด่นอยู่ตรงกลาง

“นี่ล่ะอ้ายกริช... 'ซอยจุ๊' ของแท้ฝีมือพ่อผู้ใหญ่ คัดเนื้อหนอกเกรดพรีเมียมมาเลยเด้อ” อิปิ๊นำเสนอด้วยสายตาเป็นประกาย กริชกลืนน้ำลายอึกใหญ่ ร่างกายเริ่มประท้วง

“มันดิบไปไหมครับ... มันยังเป็นเนื้อแดง ๆ อยู่เลยครับ ผมจะท้องเสียไหมครับ”

“ท้องเสียอิหยังอ้าย นี่ล่ะยาดี บำรุงเลือดที่เสียให้ปลิงไปไง” พ่อผู้ใหญ่หัวเราะร่วนพลางคีบเนื้อชิ้นโตจุ่มลงในน้ำจิ้มแจ่วขมจนชุ่มแล้วยัดเข้าปาก

“อื้อฮือ! หวานเจี๊ยบ! เอ้า... อ้ายกริช ลองจักคำ ถ้าบ่กินคำนี่ถือว่ามาบ่ถึงบ้านโคกอีแหลวเด้อ เขาจะว่าบ่แม่นหลานแม่ใหญ่บุญมาเด้อ”

ภายใต้ความกดดันจากสายตาของย่าบุญมา พ่อผู้ใหญ่ และรอยยิ้มท้าทายของอิปิ๊ กริชค่อย ๆ คีบเนื้อแดงสดชิ้นหนึ่งขึ้นมา เขาหลับตาลงนึกถึง "ซาซิมิ" เกรดโอมากาเสะที่เคยกินในทองหล่อ แล้วจุ่มมันลงไปในแจ่วขมก่อนจะส่งเข้าปาก

วินาทีแรกที่ลิ้นสัมผัส... ความหวานธรรมชาติของเนื้อวัวสดที่ไม่มีกลิ่นคาวแม้แต่นิดเดียว ผสมผสานกับความขมปร่าของดีและความเผ็ดนวลของพริกคั่ว มันระเบิดรสชาติที่กริชไม่เคยสัมผัสมาก่อนในชีวิต

“เฮ้ย... มันหวาน” กริชโพล่งออกมาอย่างลืมตัว

“นั่นไง ข่อยบอกแล้ว” อิปิ๊ตบมือชอบใจ

“กินต่อไปอ้าย พ่อบอกว่ามื้อนี่เตรียมมาให้กินแบบจุกๆ กินให้ลืมความกลัวไปเลย”

กริชที่ตอนแรกทำท่าจะอาเจียนกลับกลายเป็นคีบไม่หยุด เขาคีบปลาช่อนเผาเนื้อแน่นหอมกลิ่นสมุนไพร รสเค็มมันของเกลือที่พอกหนังปลาตัดกับรสหวานขมของซอยจุ๊ได้อย่างเหลือเชื่อ ความเหนื่อยยากจากการลุยโคลน การโดนปลิงดูดเลือด และการตรากตรำซ่อมเถียงนามาทั้งวัน ดูเหมือนจะถูกชะล้างออกไปด้วยรสชาติ "ความดิบ" ที่จริงใจของอาหารพื้นบ้านมื้อนี้

ในขณะที่กริชกำลังเคี้ยวเนื้อซอบจุ๊คำโตอย่างเอร็ดอร่อย พ่อผู้ใหญ่บ้านก็ล้วงเอาขวดแก้วใสที่บรรจุของเหลวสีขาวขุ่นออกมาจากย่าม พร้อมกับรินลงในแก้วเป๊กใบเล็กจนปริ่มขอบ

“เอ้าอ้ายกริช... กินเนื้อสดๆ มันต้องมีน้ำล้างปากจักหน่อย มันสิได้ฆ่าเชื้อแล้วกะเจริญอาหาร” พ่อผู้ใหญ่ยื่นแก้วให้ด้วยรอยยิ้มละไม

กริชที่กำลังเผ็ดร้อนจากพริกคั่วในแจ่ว และหิวน้ำอย่างหนัก เห็นน้ำสีใสๆ ในแก้วใบจิ๋วประกอบกับนึกว่าเป็นน้ำเปล่าใจดีที่พ่อผู้ใหญ่รินให้แก้เผ็ด เขาจึงรับมาแล้ว "กระดกหมดแก้ว" ในรวดเดียว

“พรวดดด! แค่ก ๆ”

วินาทีที่ของเหลวนั้นผ่านลำคอ กริชรู้สึกเหมือนมีลาวาร้อนๆ วิ่งทะลวงลงไปถึงทรวงอก กลิ่นข้าวหมักฉุนกึกตีขึ้นจมูกจนหน้าแดงก่ำไปถึงใบหู ตาที่เคยปรือเพราะความเหนื่อยกลับเบิกโพลงยิ่งกว่าโดนไฟฟ้าช็อต

“ฮ่าๆๆๆๆๆๆๆ!”

เสียงหัวเราะระเบิดลั่นเถียงนา ทั้งพ่อผู้ใหญ่ อิปิ๊ แม้แต่ย่าบุญมาที่นั่งเคี้ยวหมากอยู่ยังอดขำจนตัวสั่นไม่ได้ ช่างหวังที่นั่งวงข้างๆ ถึงกับตบตักเสียงดังฟังชัด

“โอ๊ยอ้าย นั่นมันเหล้าขาวสูตรเด็ดพ่อข่อยเด้อ บ่แม่นน้ำเปล่า!” อิปิ๊หัวเราะจนน้ำตาไหล

“กระดกปานกินน้ำยาแก้ไอแท้น้ออ้าย”

“แค่ว... แค่ก พ่อผู้ใหญ่... นี่มัน... น้ำมันก๊าดหรือเปล่าครับ” กริชถามเสียงแหบพร่าพลางรีบคว้ากระติกน้ำเปล่ามาดื่มตามอย่างเอาเป็นเอาตาย

“น้ำมันก๊าดอีหยังล่ะอ้ายกริช นี่ล่ะหัวเชื้อชั้นดี เจริญอาหาร” พ่อผู้ใหญ่ตบไหล่กริชเบาๆ

“เห็นเจ้ากินคำใหญ่ใจถึงแบบนี้ ข่อยกะเบาใจ พรุ่งนี้เช้าตื่นมาเจ้าสิมีแรงปานวัวปานควายพู้นล่ะ!”

กริชนั่งหน้าแดงก่ำ ความมึนเล็กๆ เริ่มแล่นเข้าจู่โจมสมอง พร้อมกับความรู้สึกอบอุ่นแปลกๆ ที่เริ่มก่อตัวขึ้นท่ามกลางวงล้อมของคนแปลกหน้าที่เขาสามารถเรียกได้ว่า "เพื่อนบ้าน" อย่างเต็มปากในคืนนี้ แสงไฟโซลาร์เซลล์ที่เขามะงุมมะงาหราติดตั้ง ดูเหมือนจะสว่างไสวและสวยงามกว่าคืนไหนๆ ที่เขาเคยเห็นมา

“พ่อผู้ใหญ่ครับ...” กริชเอ่ยขึ้นขณะที่กำลังเคี้ยวปลาเผาคำโต

“ผมขอบคุณมากนะครับที่มาต้อนรับ จริง ๆ แล้วที่ผมซ่อมเถียงนานี้ เพราะผมมีแผนอยากจะทำ 'นาสีทอง' ให้มันเป็นศูนย์เรียนรู้... ผมอยากให้คนในหมู่บ้านเห็นว่า ที่นาของย่าทำอะไรได้มากกว่าที่เคยเป็น” พ่อผู้ใหญ่หยุดเคี้ยว มองหน้ากริชอย่างจริงจัง

“อ้ายกริช... แค่เจ้ากล้ากินซอยจุ๊กับข่อย เจ้ากะชนะใจคนบ้านนี่ไปครึ่งหนึ่งแล้ว ส่วนเรื่องทุ่งนาสีทองน่ะ เดี๋ยวเฮามากางแปลนเบิ่งกันมื้อหน้า แต่มื้อนี่... เจ้าคือคนบ้านเฮาเต็มโตแล้วลูกเอ๊ย”

ย่าบุญมานั่งยิ้มละไม มองหลานชายที่บัดนี้หน้าตาเริ่มมีเลือดฝาด ไม่ใช่สถาปนิกหน้าซีดจากเมืองกรุงอีกต่อไป ค่ำคืนนั้น เถียงนาเล็กๆ กลับเต็มไปด้วยเสียงหัวเราะและควันไฟที่อบอุ่น กริชค้นพบว่ารสชาติของความเหนื่อยยากนั้น... เมื่อปรุงด้วยความจริงใจและวิถีธรรมชาติ มันคืออาหารที่หรูหราที่สุดเท่าที่เขาเคยรับประทานมา