ตอนที่ 26: ศึกดำนาผ้าป่าสามัคคี

ตอนที่ 26: ศึกดำนาผ้าป่าสามัคคี

ภายในบริเวณวัดบ้านอีแหลวเช้านี้คึกคักไปด้วยผู้คนจากทั่วสารทิศ เสียงพระสวดเจริญพระพุทธมนต์ดังกังวานออกมาจากพระอุโบสถหลังเก่า ย่าบุญมาในชุดผ้าเบี่ยงสีขาวสะอาดตานั่งสำรวมจิตฟังธรรมอยู่ด้านในเคียงข้างกับกลุ่มผู้เฒ่าผู้แก่ ท่ามกลางกลิ่นธูปเทียนที่หอมอบอวล

ขณะเดียวกันที่ลานกว้างด้านนอก กริชสลัดคราบสถาปนิกหนุ่มมาเป็น “เด็กวัดเฉพาะกิจ” เขาพับแขนเสื้อเชิ้ตสีขาวขึ้นถึงศอก คอยช่วยพวกผู้ชายบ้านพ่อผู้ใหญ่ยกหม้อแกงขนาดใหญ่และจัดโต๊ะเก้าอี้สำหรับรับรองแขกที่มาร่วมงานผ้าป่า เหงื่อเม็ดเล็กๆ ผุดซึมตามไรผมแต่ใบหน้ากลับเต็มไปด้วยรอยยิ้มที่ดูเป็นกันเอง

“โอ๊ย... เบิ่งหลานชายแม่ใหญ่บุญมาแนเด้อ หน้าตากะดีขยันกะขยัน คุ้มค่าที่หลบเมืองมาอยู่บ้านเฮาอีหลี” เสียงป้าๆ ยายๆ ที่นั่งล้อมวงเด็ดผักอยู่ศาลาข้างๆ พากันกระซิบกระซาบพลางส่งยิ้มหวานให้

“แม่นจ้า... ได้ข่าวว่าสิมาเฮ็ดนาสีทองให้รุ่งเรือง ไผได้ไปเป็นลูกเขยคือสิโชคดีคักเนาะ” อีกคนเสริมขึ้นขำๆ ทำเอาชายหนุ่มที่กำลังแบกเก้าอี้ซ้อนกันสี่ห้าตัวถึงกับหน้าแดงทำตัวไม่ถูก

ย่าบุญมาที่นั่งอยู่ในโบสถ์พอได้ยินเสียงแว่วๆ และเห็นสายตาชาวบ้านที่มองมาทางหลานชาย แกก็อดที่จะยิ้มละไมออกมาไม่ได้ แววตาเต็มไปด้วยความภูมิใจ พลางพยักหน้าตอบรับคำทักทายของเพื่อนบ้านรุ่นราวคราวเดียวกันราวกับจะบอกว่า “หลานคนนี้ย่าคัดมาดีแล้ว”

ทว่า ความเป็นจริงในสนามงานวัดของกริชนั้นไม่ได้ราบรื่นเหมือนหน้าตา เขาพยายามจะยกหม้อแกงเขียวหวานขนาดมหึมาไปวางบนเตาถ่าน แต่จังหวะการยกกลับ เก้ ๆ กัง ๆ จะวางลงก็กลัวหก จะขยับซ้ายขวาก็ดูผิดที่ผิดทางไปหมด จนอิปิ๊ที่กำลังรัวสากอยู่ที่โรงทานส้มตำทนดูไม่ได้

“อ้ายกริช ยกแบบนั้นกะปวดหลังตายพอดิ” อิปิ๊ตะโกนข้ามโรงทานมา พลางวางสากแล้ววิ่งมาหา

 “ถอยไปจ้า... เบิ่งปิ๊นี่ จังหวะมันต้องใช้เข่าย่อบ่ใช่ใช้หลังดึง”

อิปิ๊โชว์ทักษะความคล่องตัวของสาวบ้านนา เธอขยับเข้าไปช่วยประคองอีกแรงด้วยท่าทางที่ดูทะมัดทะแมงกว่ากริชหลายเท่า 

“อ้ายกริช... งานวัดมันกะคือการบริหารจัดการไซซ์งานนั่นล่ะ แต่อันนี้เปลี่ยนจากปูนเป็นพริกแกง อ้ายต้องใจเย็น ๆ ” กริชหัวเราะแก้เก้อ 

“ขอบใจนะปิ๊ ผมก็เพิ่งรู้ว่ายกหม้อแกงมันยากกว่ายกคอมพิวเตอร์เยอะเลย” อิปิ๊ยิ้มร่าพลางปาดโคลน (ที่จริงๆ คือรอยพริกส้มตำ) บนพวงแก้มตัวเอง 

“เตรียมตัวไว้เด้ออ้ายกริช ขนาดช่วยงานวัดอ้ายยังเก้ๆ กังๆ ปานนี้ บ่ายสามโมงที่นาสีทอง ปิ๊สิเขี้ยวอ้ายให้หนักกว่าเก่า”

บรรยากาศช่วงเช้าที่วัดบ้านอีแหลวเต็มไปด้วยกลิ่นอายแห่งบุญ หลังจากที่พระสงฆ์เจริญพระพุทธมนต์เสร็จสิ้น ย่าบุญมา ในชุดแม่ชีพราหมณ์สีขาวสะอาดตา นั่งประคองถาดไม้ลวดลายโบราณซึ่งวางถ้วย "ข้าวมธุปายาส" ที่ปรุงตามตำรับเก่าแก่ กลิ่นหอมของน้ำนมข้าวมะลิใหม่ กะทิสด และน้ำผึ้งป่าลอยอบอวลไปทั่วศาลา ย่าตั้งใจปรุงมื้อนี้เพื่อเป็นสิริมงคลและ "รับขวัญ" หลานชายก่อนการทดสอบครั้งสำคัญ

"กริชเอ๊ย... มารับของมงคลไปกินเอาฤกษ์เอาชัยเด้อหลาน" ย่าเรียกกริชด้วยน้ำเสียงเปี่ยมเมตตา 

"ข้าวมธุปายาสนี่สิช่วยให้กำลังเจ้าแข็งแกร่ง สติปัญญาแหลมคมให้เจ้าเป็นดั่งต้นกล้าที่ปักลงดินไหนก็งอกงาม"

กริชพนมมือรับพรพลางตักข้าวรสละมุนเข้าปาก รสชาติที่หวานล้ำและอุ่นซ่านทำให้เขารู้สึกถึงพลังบางอย่างที่แผ่ซ่านไปทั่วร่าง ต่างจากอีกมุมหนึ่งของศาลา...

บักรุ่ง นั่งหน้าบูดเบี้ยวอยู่ในชุดแขนยาวที่ดูพะรุงพะรัง แม้จะพยายามทำตัวนิ่ง แต่ไหล่ขวาก็ขยับยิก ๆ ขาซ้ายก็ถูขาขวาอยู่ตลอดเวลา รอยแดงจาก "แผนประทุษร้าย" เมื่อคืนลามออกมาถึงคอจนเป็นที่สังเกต

 "เป็นหยังบักรุ่ง คือจั่งคันแขยงแท้ หรือว่าผีวัดสิลงโทษมึง" พ่อผู้ใหญ่บ้านที่เดินผ่านมาแซวขำ ๆ ทำเอาบักรุ่งแทบอยากจะมุดรูศาลาหนี

"สงสัยเมื่อคืนมันสิแอบไปช่วยชาวบ้านถางพงหญ้าคามามั้งจ๊ะพ่อหรือไม่กะแอบไปเก็บของตกหล่น ในนาคนอื่นจนโดนเจ้าที่เจ้าทางเพิ่นทักทายเอา" อิปิ๊ตอบพลางยกยิ้มมุมปาก แววตาคมกริบจ้องเขม็งไปที่บักรุ่งที่ตอนนี้แทบจะบิดตัวเป็นเกลียว กริชที่ยืนอยู่ข้างๆ กลั้นขำจนหน้าแดงจนรีบเสริมทับด้วยน้ำเสียงทีเล่นทีจริง 

" ผมว่าอาการแบบนี้ไม่ใช่ผีวัดลงโทษธรรมดาหรอกครับ แต่น่าจะโดนหมามุ่ยจำศีลเข้าให้ เห็นแขนลายพร้อยปานแผนที่ทางหลวงขนาดนั้น"

"สงสัยวันนี้ก่อนจะดำนาแข่งกับอ้ายกริช บักรุ่งสิได้เต้นระบำโชว์ชาวบ้านก่อนแน่ ๆ "

บักรุ่งที่นั่งอยู่มุมศาลาถึงกับสะดุ้งสุดตัว มือที่กำลังจะเอื้อมไปเกาสีข้างชะงักกึก เขาพยายามทำใจดีสู้เสือกัดฟันข่มความแสบคันที่พลุ่งพล่านจนน้ำตาแทบเล็ด 

"พวกมึงอย่ามาเว้ามาก กูก็แค่... แค่แมลงมันกัด มื้อนี้กูสิปักให้พวกมึงเบิ่งว่า 'เทพเจ้าแห่งนาสีทอง' ตัวจริงมันเป็นจั่งใด"

พ่อผู้ใหญ่ส่ายหน้าขำ ๆ ไม่ได้ติดใจเอาความอะไร เดินไปจัดการงานผ้าป่าต่อ ทิ้งให้บรรยากาศมาคุเล็กๆ ปกคลุมคนทั้งสาม กริชตักข้าวมธุปายาสคำสุดท้ายเข้าปาก พลังงานจากอาหารมงคลและรอยยิ้มอย่างผู้ชนะทำให้เขารู้สึกพร้อมกว่าครั้งไหนๆ

สมรภูมิสะท้านทุ่ง

เสียงกลองยาวรัวจังหวะเร้าอารมณ์อยู่บนคันนา ชาวบ้านนับร้อยยืนเรียงรายกันจนแน่นขนัด บ้างก็กางร่ม บ้างก็ใช้กระติ๊บข้าวบังแดด สายตาทุกคู่จับจ้องมาที่ชายหนุ่มสองคนกลางแปลงนา บรรยากาศกดดันจนได้ยินเสียงจิ้งหรีดที่หลบแดดอยู่ตามกอหญ้า ก่อนที่สัญญาณนกหวีดจะดังขึ้นอิปิ๊เดินลุยโคลนเข้ามาหากริช เธอหยุดยืนห่างเพียงก้าวเดียว แววตาที่เคยขี้เล่นบัดนี้จริงจังและเปี่ยมไปด้วยกระแสความรู้สึกบางอย่างที่ส่งผ่านถึงกัน

“อ้ายกริช... ฟังปิ๊เด้อ” อิปิ๊เอ่ยเสียงเบาแต่หนักแน่น 

“มื้อนี้บ่ใช่แค่การแข่งดำนา แต่มันคือการพิสูจน์ศักดิ์ศรีของอ้ายในฐานะหลานย่าบุญมา และคนที่จะมาพัฒนาบ้านเฮา บักรุ่งมันสิใช้ความเร็วทิ้งห่างอ้ายในช่วงแรก แต่มันจะไปต่อไม่ไหว เพราะสติหลุด/สติเสียไปตั้งแต่เมื่อคืนแล้ว” กริชพยักหน้า รับกล้าข้าวหนึ่งกำมาถือไว้มั่น 

“ผมรู้แล้วปิ๊ ผมจะไม่ว่อกแว่ก”

“อ้ายจำที่ปิ๊สอนได้บ่ หัวใจของการดำนาบ่ใช่แค่มือที่ปัก แต่มันคือการเต้นตามจังหวะดิน อ้ายต้องเฮ็ดตัวให้คือต้นข้าวลมพัดมาอ้ายกะพริ้วไป ดินเหนียวมาอ้ายกะผ่อนแรง อย่าฝืนสู้กับโคลนเพราะมันสิดูดแฮงอ้ายจนหมด” อิปิ๊เอื้อมมือมาแตะเบาๆ ที่ต้นแขนที่ฟิตเปรี๊ยะของกริช

 “แล้วที่สำคัญ... อย่ามองไปข้างหน้าเพื่อหาเส้นชัย ให้มองไปที่รอยตีนเจ้าของที่ถอยไปแต่ละก้าว ถ้าแถวอ้ายตรง ใจอ้ายกะสิสงบ แล้วชัยชนะสิมาหาอ้ายเอง” กริชยิ้มมุมปาก 

“แล้วเดิมพันของเราล่ะปิ๊ ถ้าผมชนะ...” อิปิ๊หน้าแดงระเรื่อแข่งกับแสงแดดบ่าย เธอแกล้งขึงขังใส่ 

“ถ้าอ้ายชนะ... ปิ๊สิยอมเป็นเลขาส่วนตัวช่วยอ้ายสร้างทุ่งนาสีทองให้มันแล้ว แบบบ่หนีไปไสเลย แต่อ้ายต้องชนะมันให้ขาดเด้อ”