ตอนที่ 33 : โฉนดของพ่อต้องอยู่ที่เจ้าของเดิม

ทันทีที่พระอาทิตย์ลับขอบฟ้ากริชไม่รอช้าเขาติดตั้งตะเกียงเจ้าพายุไว้ที่เสาไม้กลางนา แสงไฟวับแวมส่องให้เห็นร่างของชายหนุ่มที่เริ่มเหวี่ยงจอบลงบนดินแข็ง ๆ อีกครั้ง โดยมีอิปิ๊คอยช่วยส่องไฟฉายและเตรียมเสบียงให้

"อ้ายกริช... พักแนเถอะจ้าขุดคนเดียวเจ็ดวันมันสิไหวเบาะ" อิปิ๊เอ่ยด้วยน้ำเสียงสั่นเครือ แววตาที่มองดูแผ่นหลังชุ่มเหงื่อของชายหนุ่มเต็มไปด้วยความวิตก เธอเห็นกริชก้มหน้าก้มตาขุดดินมาหลายชั่วโมงโดยไม่ยอมวางมือ แม้แต่คราบโคลนที่กระเด็นใส่ใบหน้าเขาก็ยังไม่มีเวลาจะเช็ดออก

"ถ้าไม่รีบทำตอนนี้ พรุ่งนี้เช้าชาวบ้านเดินมาดูแล้วไม่เห็นอะไรคืบหน้า เขาจะยิ่งหมดศรัทธาปิ๊..." กริชตอบเสียงพร่ามือยังคงกำจอบแน่น

"ไหวบ่ไหว... กะให้มันฮู้ไปว่าน้ำใจคนอีแหลวมันแห้งแล้งกว่าดินนา"

เสียงกังวานทึบเข้มดังขึ้นจากความมืดข้างคันนา กริชชะงักจอบแล้วเงยหน้าขึ้นมอง แสงจากไฟฉายคาดหัวหลายดวงสาดส่องเข้ามาที่หลุมขุด ปรากฏร่างของ พ่อผู้ใหญ่บ้าน ที่เดินนำหน้ามาอย่างมั่นคง และที่ทำเอาขอบตากริชร้อนผ่าว คือร่างชายสูงวัยที่คุ้นเคยซึ่งเดินตามหลังมาติด ๆ

"ลุงหวัง" กริชพึมพำ

"เออ ข่อยเอง" ลุงหวังกระชับด้ามจอบในมือพลางเดินลงมาในหลุมขุด

"ข่อยนอนบ่หลับว่ะกริชข่อยมาคิดดูแล้ว ถ้าข่อยปล่อยให้เจ้าสู้คนเดียวจนเจ้าแพ้ ข่อยกะสิกลายเป็นคนบาปที่พาลูกหลานไปตกนรกเงินล้านของไอ้นายทุนนั่นนำ"

ไม่เพียงแค่ลุงหวัง แต่ข้างหลังยังมีลูกน้องผู้ใหญ่บ้านอีก 5-6 คน ที่แบกจอบ เสียม และพลั่วมาพร้อมสรรพ ทุกคนล้วนเป็นชายฉกรรจ์ที่เคยเห็นกริชสู้เพื่อหมู่บ้านมาตลอด

"หลานชายคนเดียวของแม่ใหญ่บุญมา แม่ใหญ่เพิ่นดูแลพวกเฮามาโดน มื้อนี้พวกข่อยขอมาซ่วยสถาปนิกบ้านนาแนเถาะ" ลูกน้องคนหนึ่งตะโกนบอกพลางหัวเราะร่า

"อ้ายกริชดูสิ ลุงหวังพาพรรคพวกมาซ่วยแล้ว" อิปิ๊กระโดดโลดเต้นด้วยความดีใจ เธอรีบกวาดหาไฟฉายและเตรียมน้ำดื่มให้ทันที

บรรยากาศที่เคยโดดเดี่ยวอ้างว้างพลันกลับมาคึกคักราวกับงานบุญขนาดย่อม เสียงจอบขุดดินดังกึกก้องผสานไปกับจังหวะการทำงานที่รวดเร็วขึ้นเป็นสิบเท่า พ่อผู้ใหญ่บ้านกับลุงหวังยืนคุมอยู่ขอบทางพลางสำทับ

"พวกมึงขุดให้เต็มที่เด้อ มื้ออื่นเช้ากูอยากให้ไอ้บักรุ่งมันมาเห็นจนตาค้าง ว่ากำแพงเงินของพวกมันกะสู้กำแพงใจของพวกเฮาบ่ได้"

กริชรู้สึกเหมือนมีพลังงานมหาศาลไหลเวียนกลับมาในร่างกาย เขาไม่ได้สู้ลำพังอีกต่อไป ภายใต้แสงตะเกียงในคืนนี้ แผนผัง "ทางผ่านน้ำ" ในกระดาษ กำลังถูกเนรมิตขึ้นด้วยหยาดเหงื่อของมวลชนที่ยังเชื่อมั่นในแผ่นดินเกิด เสียงจอบที่กระทบดินสม่ำเสมอเริ่มเบาลงเมื่อเข็มนาฬิกาเดินเลยผ่านเที่ยงคืนไป แสงจากตะเกียงเจ้าพายุเริ่มหรี่ลงเล็กน้อยตามปริมาณน้ำมันที่เหลืออยู่ กริชปาดเหงื่อที่โชกใบหน้าพลางมองดูร่องน้ำที่ขุดลึกและเป็นรูปเป็นร่างขึ้นอย่างน่าอัศจรรย์ด้วยพลังของ "คนรักบ้าน"

"พี่ ๆ ครับ พอแค่นี้ก่อนเถอะครับ ผมเกรงใจทุกคนจริง ๆ มื้อนี้เฮ็ดงานหนักกันมาโดนแล้ว" กริชเอ่ยขึ้นพลางวางจอบลง แล้วยกมือกราบขอบคุณพี่ๆ ลูกน้องผู้ใหญ่บ้านและลุงหวัง

"เออ... ขอบใจหลาย ๆ ไป ๆ พากันพักผ่อนเถอะ" พ่อผู้ใหญ่บ้านสำทับพลางปัดมือไล่ลูกน้องอย่างใจดีพร้อมจ่ายค่าแรงให้ทุกคน

 "พรุ่งนี้สาย ๆ ค่อยมาลุยกันใหม่ตอนนี้งานเดินไปได้เกือบครึ่งแล้ว บักกริชเอยมึงทำได้ดีคัก" ลุงหวังเดินเข้ามาตบไหล่กริชเบาๆ 

"เจ้าพักแนเด้อหลาน แววตาเจ้าสิหลับมิหลับแหล่แล้ว ป่ะอีปิ๊ เมือบ้าน (กลับบ้าน) ได้แล้วลูก" ผู้ใหญ่บ้านเอ่ยเรียกลูกสาว อิปิ๊ที่ท่าทางพะวักพะวนไม่อยากทิ้งกริชไว้คนเดียว ยอมลุกขึ้นสะพายกระเป๋า 

"อ้ายกริช... ปิ๊เมือก่อนเด้อ พรุ่งนี้เช้าปิ๊สิหิ้วข้าวปลาอาหารมาส่งแต่เช้าเลยจ้า อย่าแอบขุดต่อคนเดียวเด้อ กลับบ้านไปเบิ่งย่าแน"

เมื่อแสงไฟฉายจากกลุ่มคนค่อยๆ ลับหายไปในความมืด กริชยืนอยู่กลางทุ่งนาเพียงลำพังชั่วครู่ เขามองร่องดินที่ขุดไว้ด้วยความตื้นตันใจพลังใจที่ลุงหวังและคนอื่นๆ มอบให้มันยิ่งใหญ่กว่าสิ่งใดทั้งหมด เขาจึงตัดสินใจกลับบ้านเพื่อพักผ่อนตามคำสั่งของผู้ใหญ่และเป็นห่วงย่าด้วย กริชกลับบ้านมาด้วยสภาพเหนื่อยล้าจนแทบจะก้าวขาไม่ออก หลังจากอาบน้ำชำระคราบโคลนตมออกจนร่างกายสดชื่นขึ้นบ้าง เขาก็เตรียมตัวจะเอนหลังพักผ่อนเพื่อเก็บแรงไว้สู้ต่อในวันพรุ่งนี้

ในความเงียบสงัดของตัวบ้านไม้ยามที่ลมพัดลอดช่องลมเข้ามาบางเบา กริชกลับได้ยินเสียงพึมพำแผ่วเบาดังมาจากห้องนอนของย่าบุญมา เสียงนั้นสั่นเครือและเต็มไปด้วยความอาวรณ์จนเขาอดไม่ได้ที่จะเดินไปแง้มประตูดูด้วยความเป็นห่วง ที่มุมห้องนอนแสงจากเทียนเล่มเล็กหน้าหิ้งพระส่องสว่างรำไร ย่าบุญมาในชุดแผ่เมตตาสีขาวนั่งอยู่ต่อหน้า ภาพถ่ายเก่าใบหนึ่ง ที่ใส่กรอบไม้ไว้อย่างดีภาพของชายหนุ่มใบหน้าคมสันที่มีรอยยิ้มคล้ายกับกริชไม่ผิดเพี้ยน ชายผู้เป็นพ่อของเขา

"บักไกรเอ๊ย..." ย่าพึมพำพลางใช้ปลายนิ้วเหี่ยวย่นลูบไล้ไปบนกระจกกรอบรูป 

"ลูกชายเจ้ามันคือเจ้าคักเด้อ ใจเด็ด ใจแกร่ง บ่ยอมก้มหัวให้ใครง่าย ๆ ... แต่มื้อนี้ชาวบ้านเพิ่นมาฮ้องมาด่าแม่ถึงบ้าน แม่กะหวั่นใจเหลือเกิน ย่านว่าสิรักษาที่นาผืนสุดท้ายที่เจ้าฮักนักหนาไว้บ่ได้"

หยดน้ำตาเล็ก ๆ ร่วงเผาะลงบนตักของหญิงชรา กริชที่ยืนฟังอยู่หลังประตูรู้สึกเหมือนมีก้อนแข็ง ๆ มาจุกที่ลำคอ เขาค่อย ๆ เปิดประตูเข้าไปแล้วทรุดตัวลงนั่งข้าง ๆ ย่าบุญมา ก่อนจะสวมกอดหญิงชราไว้หลวม ๆ

"ย่าครับ..." กริชเอ่ยเสียงนุ่มแต่หนักแน่น 

"ผมขอโทษที่ทำให้ย่าต้องลำบากใจ ต้องมาโดนชาวบ้านต่อว่าเพราะผม" ย่าบุญมาสะดุ้งเล็กน้อยก่อนจะรีบเช็ดน้ำตา 

"บ่เป็นหยังดอกหลาน ย่าแค่คิดถึงพ่อเจ้า...ที่นาผืนนี้พ่อเจ้าก่อนตายเขาหวงนักหนา เขาว่ามันคือรากคือชีวิตของเฮา"

กริชหันไปมองภาพถ่ายของพ่อ แววตาของเขาเป็นประกายมุ่งมั่นยิ่งกว่าครั้งไหน ๆ เขาเอื้อมมือไปแตะโฉนดที่ดินเก่าคร่ำคร่าที่วางอยู่ข้างรูปถ่าย พลางเอ่ยคำสัญญาที่กลั่นมาจากหัวใจ

"ย่าครับ... ผมขอให้สัญญากับย่า และขอสัญญาต่อหน้าพ่อ โฉนดที่ดินฉบับนี้ที่มีชื่อของพ่อเป็นเจ้าของ มันจะไม่มีวันเปลี่ยนไปเป็นชื่อของนายทุนคนไหนทั้งนั้น ผมจะรักษาแผ่นดินของพ่อไว้ด้วยวิชาความรู้ของผม และผมจะทำให้ทุกคนเห็นว่าที่นาของพ่อมีค่ามากกว่ากระดาษสีเทาพวกนั้นร้อยเท่าพันเท่า" ย่าบุญมามองหน้าหลานชายเห็นเงาของลูกชายผู้ล่วงลับซ้อนทับอยู่ในความมุ่งมั่นนั้น ท่านพยักหน้าช้า ๆ พลางบีบมือหลานชายแน่น

"ย่าเชื่อเจ้า...ทำให้เต็มที่เด้อหลาน ย่าสิอยู่ข้างเจ้าจนลมหายใจสุดท้าย"

คืนนั้น กริชกลับไปนอนด้วยหัวใจที่พองโต ความเหนื่อยล้าหายเป็นปลิดทิ้ง เพราะตอนนี้เขาไม่ได้สู้เพื่อพิสูจน์วิชาชีพสถาปนิกเพียงอย่างเดียว แต่นี่คือการรักษา "สมบัติชิ้นสุดท้าย" และคำสัญญาที่มีต่อพ่อของเขาเอง