ตอนที่ 38: ศึกศักดิ์ศรีที่ว่าการอำเภอ

ตอนที่ 38: ศึกศักดิ์ศรีที่ว่าการอำเภอ

บรรยากาศที่ว่าการอำเภอยามเช้าดูเคร่งขรึมและกดดันกว่าปกติ รถตู้สีดำขลับฟิล์มมืดสนิทของนายทุนเดชาจอดเด่นเป็นสง่าอยู่หน้าทางขึ้นอาคาร พร้อมขบวนรถกระบะสี่ประตูของกำนันพงษ์ ทีมทนายความในชุดสูทเนี้ยบก้าวลงมาพร้อมกระเป๋าเอกสารหนังราคาแพง เดินนวดนาดด้วยท่าทางยโสราวกับเป็นเจ้าของพื้นที่ แต่ที่ใต้ต้นจามจุรีใหญ่ฝั่งตรงข้าม กลับมีภาพที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง ชาวบ้านหมู่บ้านอีแหลวกว่าสามสิบชีวิต นำโดย อิปิ๊ และ ลุงหวัง ต่างพากันนัดแนะใส่เสื้อสีเหลืองทองจนดูละลานตา ทุกคนยืนรวมกลุ่มกันอย่างสงบแต่หนักแน่น เพื่อรอส่งกำลังใจให้ "อ้ายกริช" ของพวกเขา

ทันใดนั้น เสียงรถยนต์ของกริชก็ดังแว่วมา กริชพอเห็นคนฝั่งตนเอง เขาลงจากรถมาพร้อมกับแบกม้วนกระดาษแบบร่างขนาดใหญ่ที่ผ่านการ "ปั่น" มาทั้งคืนจนแทบไม่ได้นอน แววตาหลังกรอบแว่นดูอ่อนเพลีย แต่ประกายไฟแห่งความมุ่งมั่นยังคงสว่างจ้า

"อ้ายกริช ทางนี้จ้า" อิปิ๊ตะโกนเรียกพลางวิ่งเข้ามาหาเป็นคนแรก เธอยื่นกระบอกน้ำเย็นเจี๊ยบให้กริช 

"ดื่มน้ำก่อนอ้ายตาแดงหมดแล้วไหวไหมจ๊ะ" กริชรับน้ำมาจิบก่อนจะส่งยิ้มบางๆ ให้ 

"ไหวครับปิ๊ ขอบใจมากนะ"

"ไม่ต้องกลัวนะหลาน" ลุงหวังตบไหล่กริชเบาๆ แต่หนักแน่น

 "คนทั้งหมู่บ้านอยู่ข้างหลังเจ้า ข้อมูลที่เจ้าเตรียมมาน่ะมันคือความจริงความจริงมันบ่มีวันตายหรอก"

"ใช่จ๊ะอ้ายกริช" ชาวบ้านอีกคนเสริมขึ้น 

"พวกเราเอาโฉนดมาเตรียมพร้อมแล้ว ถ้าเขาจะเอาเรื่องกฎหมายมาขู่ พวกเราก็จะบอกนายอำเภอว่าพวกเรายินดีให้กริชจัดการที่ดินให้ไม่ขายให้นายทุนหน้าไหนทั้งนั้น" กริชมองดูใบหน้าที่เต็มไปด้วยความหวังของทุกคน ความเหนื่อยล้าจากการอดนอนหายไปเป็นปลิดทิ้ง 

"ขอบคุณทุกคนมากครับ ที่เชื่อใจผม พรุ่งนี้ที่ดินของเราจะไม่ใช่แค่ที่นา แต่มันจะเป็นสมบัติที่ใครก็มาแย่งไปไม่ได้ผมสัญญาครับ"

กริชปรับปกเสื้อให้เรียบร้อย สูดหายใจเข้าลึกๆ ก่อนจะกระชับม้วนแบบร่างในมือ แล้วก้าวเดินขึ้นบันไดที่ว่าการอำเภอไป ท่ามกลางเสียงเชียร์ 

"สู้ๆ เด้ออ้ายกริช" ที่ดังระงมอยู่เบื้องหลัง

การปะทะกันในห้องประชุม

ภายในห้องประชุมชั้นสองที่มีแอร์เย็นฉ่ำ นายอำเภอนั่งเป็นประธานที่หัวโต๊ะ ฝั่งขวาคือนายทุนเดชาที่นั่งกอดอกพิงพนักเก้าอี้อย่างสบายอารมณ์ โดยมีทีมทนายความกางเอกสารฟ้องร้องรออยู่ ส่วนกำนันพงษ์นั่งหน้าสลอนคอยส่งสายตาเหยียดหยามมาทางกริชที่นั่งลงฝั่งซ้ายพร้อมกับพ่อผู้ใหญ่บ้าน

"ท่านนายอำเภอครับ" ทนายฝ่ายนายทุนเริ่มเปิดฉาก 

"ลูกความของผมได้รับความเสียหายจากการที่นายกริชทำการขุดร่องน้ำรุกล้ำทางน้ำสาธารณะโดยไม่ได้รับอนุญาต ซึ่งผิดต่อ พ.ร.บ. การขุดดินและถมดิน และยังเสี่ยงจะทำให้พื้นที่รับน้ำในเขตนี้เปลี่ยนทิศทางจนเกิดน้ำท่วมขังที่นาแปลงอื่น เราจึงขอให้ทางอำเภอสั่งระงับและสั่งรื้อถอนทันทีครับ" กริชไม่ได้มีอาการตื่นตระหนก เขาค่อยๆ ลุกขึ้นยืนอย่างสง่าผ่าเผย แล้ววางม้วนกระดาษลงบนโต๊ะประชุมตัวยาว

"ผมขออนุญาตใช้พื้นที่ตรงนี้กางแบบร่างนะครับท่านนายอำเภอ"

กริชคลี่กระดาษไขแผ่นใหญ่ออกมา มันไม่ใช่แค่แผนที่ลายเส้นธรรมดา แต่มันคือ "แผนผังฟื้นฟูทางน้ำระดับจังหวัด" ที่กริชซ้อนทับข้อมูลระหว่างแผนที่โฉนดหลวงปี พ.ศ. 2480 กับผังเมืองปัจจุบันไว้อย่างละเอียด

"ท่านนายอำเภอครับ ที่ทนายอ้างว่าผมรุกล้ำ ผมอยากให้ท่านดูจุดสีแดงตรงนี้ครับ" กริชชี้นิ้วไปที่พิกัดยุทธศาสตร์ในแบบ 

"จากการสำรวจระดับความสูงและเส้นทางน้ำเก่า พบว่าจุดที่ผมขุด คือ ร่องน้ำธรรมชาติเดิม ที่หายไปเพราะมีการถมดินสร้างสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำของทางโครงการรีสอร์ทฝั่งคุณเดชาเองเมื่อปีที่แล้วครับ" ทนายฝ่ายนายทุนถึงกับสะดุ้ง รีบหยิบแว่นขึ้นมาส่องดูแบบร่าง ใบหน้าเริ่มมีเม็ดเหงื่อผุดพรายออกมา

กริชไม่ปล่อยให้ฝ่ายนั้นตั้งตัว เขาคลี่แบบร่างแผ่นที่สองที่เป็นภาพ Perspective 3 มิติ แสดงโมเดล "นาสีทอง" ที่ดูทันสมัยและเป็นระบบที่สุดเท่าที่เคยมีมา

"ท่านครับ สิ่งที่ผมทำคือ โครงการเกษตรอัจฉริยะนาสีทองโมเดล ผมไม่ได้แค่ขุดร่องน้ำ แต่ผมสร้างระบบแก้มลิงชุมชนเพื่อป้องกันน้ำท่วมให้ตำบลตามหลักวิศวกรรมสถาปัตยกรรม และตอนนี้ชาวบ้านส่วนใหญ่ได้ลงนามเข้าร่วมวิสาหกิจชุมชนเพื่อใช้ที่ดินร่วมกันแล้ว" กริชหันไปสบตานายอำเภอด้วยแววตาจริงจัง 

"ผมจึงขอใช้สิทธิ์ในฐานะสถาปนิกและตัวแทนชุมชน ยื่นคำร้องขอจดทะเบียนพื้นที่นี้เป็นพื้นที่เกษตรกรรมคุ้มครองพิเศษเพื่อยกเว้นการเวนคืนและห้ามเปลี่ยนสภาพที่ดินเพื่อการพาณิชย์อื่นที่ไม่เกี่ยวข้องกับเกษตรกรรมครับ" นายอำเภอหยิบแบบร่างขึ้นมาพิจารณาด้วยความทึ่ง

 "งานละเอียดมาก... นี่มันระดับมืออาชีพชัด ๆ " นายทุนเดชาหน้าเสียทันที เขาหันไปถลึงตาใส่กำนันพงษ์ที่ตอนนี้นั่งก้มหน้าตัวสั่น ความมั่นใจที่เคยมีมลายสิ้นเมื่อเจอกับ "วิชาชีพ" ที่กริชงัดออกมาสู้

"ในเมื่อข้อมูลแผนที่ทางน้ำระบุชัดเจนว่านี่คือการฟื้นฟูทางน้ำเดิมและมีแผนพัฒนาชุมชนที่ชัดเจนขนาดนี้" นายอำเภอสรุปเสียงเข้ม 

"ทางอำเภอจะรับเรื่องโครงการเกษตรอัจฉริยะไว้พิจารณาเป็นกรณีพิเศษ และขอให้ฝ่ายผู้ร้องหยุดการฟ้องร้องไว้ก่อนจนกว่าทีมโยธาจังหวัดจะเข้ามาตรวจสอบพิกัดจริงตามแบบร่างของคุณกริช"

"ท่านนายอำเภอครับ ท่านจะตัดสินแบบนี้ไม่ได้นะครับ" นายทุนเดชาตบโต๊ะประชุมเสียงดังปังจนแก้วน้ำสะเทือน แววตาที่เคยสุขุมบัดนี้เต็มไปด้วยความโกรธแค้น

 "โครงการรีสอร์ทและศูนย์การค้าของผม มูลค่าการลงทุนมันหลายร้อยล้านบาทนะครับ มันจะสร้างงาน สร้างเม็ดเงินมหาศาลให้กับอำเภอนี้ทันทีที่สร้างเสร็จ ท่านจะเอาเม็ดเงินมหาศาลไปแลกกับนาข้าวและร่องน้ำของเด็กเมื่อวานซืนคนนี้เหรอครับ" เดชาหันมาจ้องหน้ากริชอย่างกินเลือดกินเนื้อ 

"คุณกริช คุณมันก็แค่คนเพ้อฝัน เงินล้านในมือที่ผมหยิบยื่นให้ชาวบ้าน มันเปลี่ยนชีวิตพวกเขาได้เดี๋ยวนี้ แต่ไอ้เกษตรอัจฉริยะของคุณน่ะ กว่าจะเห็นกำไร กว่าจะได้เงินมาปลดหนี้ มันต้องรออีกกี่ปีชาวบ้านเขาจะกินแกลบรอความฝันของคุณหรือไง" กริชม้วนกระดาษแผ่นสุดท้ายเสร็จพอดี เขาหันไปสบตากับเดชาด้วยความสงบที่เหนือกว่า

"เงินล้านที่คุณให้ชาวบ้านมันคือเงินก้อนสุดท้ายในชีวิตของพวกเขาครับคุณเดชา" กริชตอบเสียงเรียบแต่หนักแน่น 

"เมื่อเงินหมดที่ดินก็ไม่อยู่อาชีพก็ไม่มี สุดท้ายพวกเขาก็ต้องกลายเป็นลูกจ้างในที่ดินตัวเองหรือไม่ก็ต้องอพยพไปขายแรงงานในเมืองเพื่อหาเงินมาประทังชีวิตแบบไร้รากเหง้า" กริชเดินเข้ามายืนต่อหน้านายอำเภอและหันไปทางเดชาอีกครั้ง

"โครงการของผมอาจไม่ได้ให้เงินล้านในวันเดียว แต่มันคือ 'ดอกผลที่ไม่มีวันหมด' ผมออกแบบให้ที่นี่เป็นระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน น้ำที่ไหลผ่านนาจะเลี้ยงปลา ข้าวที่ปลูกจะเลี้ยงคน และการท่องเที่ยวเชิงสถาปัตยกรรมจะดึงเม็ดเงินจากภายนอกเข้ามาอย่างยั่งยืน เงินของคุณมันคือการซื้อขาด แต่ความรู้ของผมคือการ สร้างชีวิต ผมเชื่อว่าคนบ้านโคกอีแหลวไม่ได้อยากรวยทางลัดแล้วสิ้นชาติ แต่พวกเขาอยากมีศักดิ์ศรีในที่ทำกินของบรรพบุรุษครับ" นายอำเภอนิ่งฟังพลางพยักหน้า 

"เม็ดเงินมหาศาลมันก็น่าสนใจครับคุณเดชา แต่หน้าที่ของผมคือการสร้างความมั่นคงให้กับราษฎรไม่ใช่แค่การหมุนเวียนเงินในบัญชีนักลงทุน" นายทุนเดชาหน้าสั่น คว้ากระเป๋าเอกสารขึ้นมาถือไว้แน่น 

"พงษ์ กลับ" เขาคำรามใส่กำนันพงษ์ที่นั่งหน้าซีดอยู่ข้าง ๆ ก่อนจะสะบัดหน้าเดินออกจากห้องประชุมไปโดยไม่หันกลับมามอง

กริชเดินออกมาที่ระเบียงหน้าที่ว่าการอำเภอ ชูม้วนแบบร่างขึ้นเหนือหัวเป็นสัญญาณแห่งชัยชนะ ชาวบ้านในเสื้อสีเหลืองทองด้านล่างต่างโห่ร้องไชโยด้วยความดีใจ บางคนถึงกับน้ำตาซึมเพราะรู้ว่าที่ดินที่เกือบจะเสียไปบัดนี้ได้รับการคุ้มครองแล้ว