Novels by She

Nagpatuloy ang gabi na parang ayaw pang matapos—hindi dahil may hinihintay, kundi dahil sa wakas, natutunan na nilang pahalagahan kahit ang mga sandaling walang nangyayari.Tahimik ang paligid.Ang ilaw mula sa loob ng bahay ay marahang sumisilip sa bintana, habang ang hangin ay dumadampi sa kanilang dalawa na magkatabing nakaupo sa labas.Hindi na kailangan ng maraming salita.Hindi na kailangan ng paliwanag.Dahil ang katahimikan nila ngayon—hindi na awkward, hindi na puno ng tanong.Kundi puno ng sagot.—“Naalala mo ba,” mahina na tanong ni Bren, “kung gaano tayo ka-ingay noon?”Napangiti si Samantha, hindi agad sumagot.“Ingay ng problema,” dugtong niya. “Ingay ng takot. Ingay ng mga bagay na hindi natin masabi.”Tumango si Bren.“At ngayon?” tanong niya.Napatingin si Samantha sa malayo—sa kalsadang halos wala nang dumadaan, sa mga ilaw na isa-isang namamatay.“Ngayon…” sagot niya, “tahimik na. Pero hindi dahil wala na.”“Dahil alam na natin kung alin ang dapat pakinggan.”—Mul

Nagpatuloy ang mga araw na tila mas tahimik—hindi dahil wala nang nangyayari, kundi dahil natutunan na nilang pakinggan ang mga bagay na dati’y hindi nila pinapansin.—Sa bawat umaga, hindi na nagmamadali si Samantha.Hindi na niya kailangang unahan ang oras.Hindi na niya kailangang patunayan ang sarili sa bawat kilos.—Sa halip—pinipili niyang damhin.—Isang umaga, habang naghahanda siya ng almusal, napansin niyang iba ang pakiramdam.Hindi ito kaba.Hindi rin lungkot.—Parang may paalam.—Hindi pa malinaw.Pero ramdam.—“Ma?” tawag ng panganay mula sa likod.“Hmm?” sagot niya, hindi lumilingon.“May program kami next week.”—Napalingon siya.“Anong program?”—Ngumiti ang bata.“Recognition.”—Sandaling tumahimik si Samantha.Hindi dahil nagulat—kundi dahil naalala niya kung gaano kalayo ang narating nila.—“Talaga?” mahina niyang tanong.—Tumango ito.“Kasama ako.”—Dahan-dahan siyang napangiti.“Proud ako sa’yo.”—Hindi ito yung malakas na selebrasyon.Hindi rin eng

Nagpatuloy ang mga araw sa bago nilang tahanan—hindi perpekto, hindi palaging maayos, pero totoo.—Sa bawat umaga, may bagong ritmo silang natututunan.Hindi na pareho sa dati.Pero hindi rin banyaga.—Isang umaga, nagising si Samantha bago pa tumunog ang alarm.Tahimik ang paligid.Iba sa dati nilang bahay—mas maluwang, mas maliwanag.Ngunit may kakaibang katahimikan na hindi pa niya lubos na kilala.—Dahan-dahan siyang bumangon, iniwasang magising si Bren na mahimbing pa ang tulog.Lumabas siya ng kwarto at dumiretso sa kusina.—Huminto siya sandali.Tumingin sa paligid.—Hindi pa kumpleto.May mga kahon pa sa gilid.May ilang gamit na hindi pa naiaayos.Pero kahit gano’n—ramdam niya na unti-unti na itong nagiging kanila.—Kinuha niya ang kettle at nagsimulang magpakulo ng tubig.Habang hinihintay, sumilip siya sa bintana.—Ibang tanawin.Ibang kalsada.Ibang simoy ng hangin.—Pero sa unang pagkakataon—hindi siya nalungkot.—May narinig siyang mahinang yabag mula sa likod

Nagpatuloy ang mga araw matapos ang pag-uwi nila—hindi na tulad ng dati na may bigat sa bawat galaw, kundi may kakaibang gaan na hindi nila kailangang ipaliwanag.—Pagbalik nila sa bahay, parang may nagbago.Hindi sa itsura ng lugar.Pareho pa rin ang mga dingding, ang ayos ng sala, ang ingay ng mga bata sa umaga.Pero sa pakiramdam—mas buo.—Isang umaga, nagising si Samantha sa tunog ng mahina ngunit pamilyar na kaluskos sa kusina.Dahan-dahan siyang bumangon.Hindi na siya nag-aalala.Hindi na siya nag-iisip ng kung ano ang mali.Sa halip—ngumiti siya.—Pagdating niya sa kusina, naabutan niya si Bren na abala sa pagluluto.Medyo magulo ang paligid.May konting kalat ng harina sa mesa.At mukhang hindi eksaktong sinusunod ang recipe.—“Anong ginagawa mo?” tanong ni Samantha, nakasandal sa pinto.—Napalingon si Bren.Ngumiti.“Breakfast.”—Tumingin si Samantha sa kawali.“Sigurado ka?”—Napatawa si Bren.“Hindi. Pero sinusubukan ko.”—Lumapit si Samantha.Hindi para ayusin.

Nagpatuloy ang mga araw na may halong pananabik at katahimikan—parang bagyong paparating na hindi pa ramdam ang hangin, pero alam mong darating.—Dumating ang araw ng biyahe.Maagang nagising si Samantha.Hindi dahil kinakabahan—kundi dahil gusto niyang maging handa.Tahimik siyang bumangon, inayos ang mga gamit, sinigurong kumpleto ang lahat—damit, pagkain, laruan ng mga bata, at mga bagay na maaaring magbigay ng ginhawa sa mahabang biyahe.Sa kabilang bahagi ng kama, gising na rin si Bren.Hindi ito gumalaw agad.Nakatitig lang sa kisame.Parang may kausap sa isip.—“Ready?” tanong ni Samantha, mahina.—Napalingon si Bren.Ngumiti.Hindi perpekto.Pero totoo.“Ready na siguro,” sagot niya.—Hindi niya sinabing sigurado siya.At hindi na rin iyon kailangan.—Sa kusina, mas maingay kaysa dati.Excited ang mga bata.May halong tanong.May halong tuwa.“San tayo pupunta?” tanong ng bunso.“Adventure,” sagot ni Samantha, nakangiti.—Napatingin si Bren sa kanya.Sandaling nagtagpo

Nagpatuloy ang mga araw na may parehong ritmo—ngunit sa pagkakataong ito, may bagong uri ng tahimik na pagsubok na hindi nila inaasahan.—Isang umaga, nagising si Samantha na may kakaibang pakiramdam.Hindi ito kaba.Hindi rin lungkot.Parang… may darating.Hindi niya maipaliwanag, pero ramdam niya sa paraan ng pagpasok ng liwanag sa bintana, sa kakaibang katahimikan ng bahay, at sa paraan ng paghinga ni Bren sa tabi niya—mas mabigat, mas malalim.Pagbangon niya, hindi niya agad ginising si Bren.Sa halip, tumayo siya at tahimik na naglakad papuntang kusina.Pero bago pa siya makarating—narinig niya ang mahinang boses mula sa sala.—“Hello, Ma…”—Napahinto si Samantha.Boses iyon ni Bren.At bihira niyang marinig itong ganun—mahina, maingat, at parang may pinipigilang emosyon.Hindi siya agad lumapit.Hindi dahil umiiwas siya—kundi dahil gusto niyang bigyan ng espasyo ang sandaling iyon.—“Okay lang ako… oo,” narinig niyang sabi ni Bren.“Hindi… hindi na tulad ng dati.”May maik

Lumipas ang mga buwan matapos ang gabing iyon ng pagpayag nina Julia at Robbie. Ang dating kaba at pag-aalinlangan ay napalitan ng mas malinaw na direksyon—hindi lang para kina Mika at Aaron, kundi para sa dalawang pamilyang unti-unting pinagtagpo ng tadhana.Hindi naging madali ang bawat hakbang.Sa umaga, abala si Mika sa kanyang trabaho habang si Aaron naman ay nagsisikap na palaguin ang kanyang career. May mga araw na pareho silang pagod, may mga gabi na hindi sila nagkakaintindihan, at may mga pagkakataong tila mas madali pang sumuko kaysa magpakatatag.Ngunit sa bawat pagsubok, lagi nilang naaalala ang gabing iyon—ang gabing pinili nilang manatili.—Isang hapon, habang naglalakad sila sa parehong bench kung saan nagsimula ang lahat, napangiti si Mika.“Naalala mo?” tanong niya.“Alin?” sagot ni Aaron habang nakatingin sa kanya.“Dito tayo unang nag-usap tungkol sa future natin,” sabi ni Mika.Napatingin si Aaron sa paligid. Tahimik pa rin ang lugar, tila ba walang nagbago—nguni

Nagpatuloy ang mga araw matapos ang tahimik ngunit napakahalagang pag-uusap na iyon nina Mika at Aaron sa paborito nilang bench. Hindi pa man nila lubusang sinasabi sa iba ang kanilang plano, malinaw na sa kanila ang direksyong tatahakin.Ngunit may isang mahalagang hakbang pa silang kailangang harapin—Ang paghingi ng basbas ng mga magulang.—Isang gabi, habang magkasama sila sa sala ng bahay nina Mika, tahimik siyang nakaupo habang hawak ang kanyang telepono. Halatang may iniisip.“Anong problema?” tanong ni Aaron na nakaupo sa tabi niya.Napatingin si Mika sa kanya. “Hindi ko alam kung paano ko sasabihin kina Mama at Papa.”Bahagyang tumango si Aaron. “Same.”“Hindi naman sila strict,” dagdag ni Mika. “Pero… ibang usapan na kasi ‘to.”“Kasal na kasi,” mahinang sabi ni Aaron.Tahimik silang dalawa sandali.“Handa ka na ba?” tanong ni Mika.Huminga nang malalim si Aaron. “Hindi pa sa lahat… pero handa na ako ipaglaban ‘to.”Napangiti si Mika. “Ako rin.”—Kinabukasan, nagpasya si Mi

Nagpatuloy ang mga araw na tila mas nagiging makahulugan sa bawat paglipas. Hindi na lamang basta routine ang lahat para kina Mika at Aaron—bawat sandali ay may lalim, bawat tingin ay may kasamang pag-unawa, at bawat ngiti ay may kasiguraduhan.Hindi nila namamalayan, unti-unti na pala silang nagbabago—hindi bilang magkahiwalay na tao, kundi bilang dalawang taong natutong maging isa sa iisang direksyon.—Isang hapon matapos ang klase, nagkayayaan silang maglakad papunta sa isang maliit na park na malapit sa campus. Hindi ito engrande—may ilang upuan, ilang puno, at tahimik na paligid. Pero para sa kanila, sapat na iyon.Umupo sila sa ilalim ng puno, pareho pa ring pagod mula sa maghapong gawain.“Alam mo,” sabi ni Mika habang nakatingin sa malayo, “parang ang bilis ng lahat, no?”“Anong part?” tanong ni Aaron.“Lahat,” sagot niya. “Dati, parang nangangapa pa tayo. Ngayon… parang ang dami na nating napagdaanan.”Tahimik na tumango si Aaron.“Hindi rin naging madali,” dagdag niya.“Hin

Lumipas pa ang ilang linggo matapos ang gabing iyon ng simpleng “deal” sa kanilang pag-uusap. Mula noon, parang mas naging malinaw ang direksyon ng bawat araw para kina Mika at Aaron. Hindi man nila alam kung saan eksaktong hahantong ang lahat, pero sapat na sa kanila na magkasama sila sa bawat hakbang.Isang umaga, maagang dumating si Mika sa campus. Tahimik pa ang paligid—ilan pa lamang ang mga estudyanteng naglalakad, at ang hangin ay malamig pa, dala ang sariwang simoy ng bagong araw.Umupo siya sa paborito nilang bench, hawak ang kanyang notebook. Hindi pa siya nagsisimulang magbasa nang marinig niya ang pamilyar na boses.“Ang aga mo ah.”Napalingon siya at nakita si Aaron, nakangiti habang papalapit.“Ganun ka rin,” sagot ni Mika.“Hindi pwedeng ikaw lang ang maaga,” biro ni Aaron habang umuupo sa tabi niya.Saglit silang natahimik, pero hindi ito awkward. Sa halip, ito yung klaseng katahimikan na komportable—yung kahit walang salita, alam mong okay lang.“May naisip ako kagabi

Lumipas pa ang ilang linggo matapos ang tahimik ngunit matibay na usapan nila sa ilalim ng puno. Mas naging payapa ang takbo ng mga araw para kina Mika at Aaron. Hindi man perpekto ang lahat, pero ramdam nilang pareho—mas handa na sila sa anumang darating.Isang umaga, mas maaga pa kaysa dati ay nagising si Mika. Hindi siya mapakali, pero hindi dahil sa problema. May kakaiba lang siyang pakiramdam—parang may mangyayaring bago.Pagdating niya sa gate, nakita niya agad si Aaron. Nakangiti ito habang hawak ang dalawang paper bag.“Good morning,” masigla nitong bati.Napangiti si Mika. “Uy, may breakfast na ulit?”“Syempre,” sagot ni Aaron. “Namiss mo ‘to, no?”“Medyo,” biro ni Mika.Naglakad silang sabay papasok, mas magaan ang pakiramdam kumpara sa mga nakaraang linggo. Habang kumakain sila sa isang bench, napansin ni Mika na parang may gustong sabihin si Aaron.“Ano yun?” tanong niya.“Ano?” kunwari’y inosenteng sagot ni Aaron.“Yung mukha mo. May iniisip ka na naman,” sagot ni Mika.N

Lumipas ang ilang linggo matapos nilang tuluyang lagyan ng label ang kanilang relasyon. Sa unang mga araw bilang opisyal na magkasintahan, pareho silang naninibago—hindi sa isa’t isa, kundi sa bagong pakiramdam ng pagiging “tayo” sa halip na “ako” at “ikaw.”Hindi naman nagbago ang paraan nila ng pakikitungo sa isa’t isa. Ganun pa rin—may asaran, may lambingan, at may tahimik na pag-intindi. Pero ngayon, mas malinaw na ang bawat kilos, bawat salita. May kasiguraduhan na.Isang umaga, gaya ng nakasanayan, naghihintay si Aaron sa gate. Ngunit sa pagkakataong iyon, wala siyang dalang paper bag o kahit anong pagkain. Nakasandal lang siya, tila may iniisip.Pagdating ni Mika, agad niya itong napansin.“Good morning,” bati niya, bahagyang nakakunot ang noo. “Walang breakfast today?”Ngumiti si Aaron, pero halatang pilit. “Good morning. Pasensya na, na-late ako ng gising.”Hindi na nagtanong pa si Mika, pero ramdam niyang may kakaiba. Tahimik silang naglakad papasok, at kahit nag-uusap, may