CHAPTER 5: Ate Belen Knows Best

Tatlong araw akong hindi umuwi sa apartment.

Tatlong araw na akong nanunuluyan sa mansion ni Dorian, natutulog sa kwartong hindi ko pag-aari, kumakain ng pagkaing hindi ko inihanda, at naglalakad sa malinis na sahig na hindi ko kailangang pagpaguran. Sa loob ng tatlong araw, pilit kong ipinapaniwala sa sarili ko na maayos lang ang lahat.

Pero hindi.

At alam kong may isang taong hindi titigil hangga't hindi niya nalalaman kung ano talaga ang nangyayari sa akin.

Biglang nag-vibrate ang cellphone ko. Si Ate Belen ang tumatawag.

Napapikit ako at napabuntong-hininga. Heto na nga.

"Hello, Ate?"

"Sofia Villareal." Matigas ang tono niya, halatang nagpipigil ng inis. "Tatlong araw. Tatlong araw kang hindi umuuwi. Hindi ka man lang nagpapakita. Ang tanging natanggap ko lang na balita mula sa iyo ay isang text na nagsasabing, 'Ate, magpahinga muna ako, may trabaho lang.' TRABAHO?"

" Ate, kasi..."

"Trabaho?" sarkastikong ulit niya. "Anong klaseng hanapbuhay ang dahilan para hindi ka makauwi nang tatlong gabi? Bakit hindi mo man lang maipaliwanag sa akin kung nasaan ka?" Napatigil siya sandali bago nagpakawala ng mabigat na buntong-hininga. "Sofia, anak. Sabihin mo sa akin ang totoo. May nangyari ba sa iyo?"

"Wala, Ate."

"Sinungaling."

"Ate..."

"Huwag mo akong lokohin, Sofia. Kilala kita. Alam ko kapag may itinatago ka. Naririnig ko sa paraan ng pagsagot mo. Pati sa pananahimik mo, alam kong may problema." Muli siyang huminga nang malalim. "Anak, nasa labas ako ng apartment mo. Bukas ang p***o. Pumasok ka. Ngayon na."

"Ate, nasa Baguio ako."

Walang agad na sumagot sa kabilang linya.

"Baguio?" mahinang usal niya. "Bakit ka nandoon? Ano'ng ginagawa mo sa Baguio?"

Napagmasdan ko ang paligid. Ang malawak na mansion, ang naglalakihang chandelier, ang mga bagong ayos na bulaklak, at ang bawat sulok na nagpapaalala sa akin na hindi ito ang lugar na dapat kong tirhan.

"Ate," mahinahon kong sambit. "May kailangan akong ikuwento sa iyo."

Nagkita kami sa isang maliit na café sa Session Road. Pinili ko ang lugar na malayo sa mansion, sa mga taong posibleng nakakakilala kay Dorian, at sa anumang bagay na maaaring makagulo sa pag-uusap namin.

Pagpasok niya sa café, agad kong napansin ang ekspresyon ng mukha niya. Hindi galit ang nangingibabaw doon. Hindi rin pagkadismaya. Kundi matinding pag-aalala.

Umupo siya sa tapat ko. Hindi man lang siya ngumiti o nag-abala pang mag-order. Sa halip, buong atensiyon niya akong pinagmasdan.

"Ano'ng nangyari?" usisa niya.

Napako ang pansin ko sa tasa ng kape sa harapan ko. Nanginginig ang mga daliri ko habang pilit kong pinipili ang mga salitang sasabihin.

"May nag-alok sa akin ng trabaho," panimula ko. "Malaking oportunidad. Malaki rin ang bayad. Pero..." Sandali akong natigilan bago nagpatuloy. "May kapalit."

"Ano ang hinihingi niya?"

Diretso ko siyang hinarap. "Kasal."

"Ano?"

"Kasal, Ate. Isang taon lang. May kontrata kami. Walang pagmamahalan. Pagkatapos ng isang taon, maghihiwalay kami."

Para siyang nakarinig ng isang bagay na hindi niya kayang paniwalaan.

"Sofia, anak. Ano ba ang..." Hindi niya natapos ang sasabihin at muling nagpakawala ng buntong-hininga. "Sino ang lalaking iyan?"

Muli kong ibinaba ang tingin sa tasa. "Dorian Chua-Ledesma."

Ilang sandali siyang hindi nakapagsalita. Mabigat ang katahimikang namagitan sa amin, na para bang kailangan pa niyang unawain ang narinig.

"Siya ba 'yung CEO?" halos pabulong niyang tanong.

"Oo."

"Ang may-ari ng malaking kompanya na..."

"Oo, siya nga."

"Ang lalaking..." Napatigil siya at saka ako muling hinarap. Namumuo na ang luha sa mga mata niya. "Anak, bakit naman?"

Hindi ko na napigilan ang sarili ko. Tuluyan nang bumigay ang mga luha ko. Napahagulgol ako na para bang bata akong matagal nang nagkimkim ng lahat ng sakit at takot. Pakiramdam ko, gumuho ang lahat ng pinagsikapan kong abutin, pati ang mga pangarap na matagal kong inalagaan.

"Si Mama, Ate," singhot ko. "May sakit siya. Kailangan niya ng mga pagsusuri. Kailangan ng gamutan at..." Nabasag ang boses ko. "Kailangan ko ng pera. Siya lang ang nagprisintang tumulong."

Pinagmasdan niya ako habang patuloy na umaagos ang mga luha ko. Sa halip na pagalitan ako, marahan niyang hinawakan ang kamay ko. May lungkot sa mukha niya, pero higit doon ang pag-unawang matagal ko nang kailangan.

"Anak," sambit niya. "Bakit hindi mo agad sinabi sa akin? Bakit hindi ka humingi ng tulong?"

"Ate, wala ka namang ganoong kalaking pera."

"May kaunti akong naitabi. Hindi man sapat, pero..."

"Ate, two hundred thousand ang kailangan. Hindi maliit na halaga iyon."

Natigilan siya. "Two hundred thousand?"

"Oo. Para sa mga test at paunang gamutan. Hindi pa kasama roon ang operasyon."

Muli niya akong pinagmasdan. May luha pa rin sa kanyang mga mata, pero may kakaibang bigat sa ekspresyon niya na hindi ko agad mawari.

"Anak, may ikukuwento ako sa iyo."

"Anong tungkol, Ate?"

Nag-ipon muna siya ng lakas ng loob bago nagsalita. "Noong bata ka pa, may nag-alok din sa akin ng malaking halaga ng pera. Kapalit ng isang bagay na alam kong hindi ko dapat gawin."

"Ate?"

"Hindi ko tinanggap ang alok. Pero hanggang ngayon, naiisip ko pa rin kung tama ba ang naging desisyon ko. Minsan naiisip ko, kung pumayag ako noon, baka hindi tayo naghirap nang ganoon. Baka mas magaan ang buhay natin. Baka..." Napailing siya at muling nagpatuloy. "Pero pinili kong tumanggi. Dahil alam kong hindi lang basta pera ang mawawala sa akin kapag tinanggap ko iyon. Pati pagkatao ko, kalayaan ko, at lahat ng pinaniniwalaan ko."

Nabaling ang pansin ko sa kanya. Sa bawat salitang binibitawan niya, dama ko ang bigat ng karanasang matagal niyang kinimkim.

"Ate..."

"Hindi kita pipigilan, anak. Wala rin akong karapatang husgahan ang desisyon mo. Buhay mo iyan, at ikaw ang kailangang humarap sa mga magiging bunga nito. Pero sana huwag mong kalimutan na hindi lang pera ang maaaring maging kapalit ng kasunduang pinapasok mo. Baka pati kalayaan mo at ang sarili mong pagkatao ay unti-unting mawala."

"Alam ko, Ate."

"Sigurado ka bang naiintindihan mo?" seryoso niyang tanong. "Alam mo ba ang pakiramdam na gumising araw-araw na hindi mo na makilala ang sarili mo? Na kailangan mong ngumiti sa mga taong hindi mo naman gusto at magkunwaring masaya kahit pagod na pagod ka na? Tapos pagdating ng gabi, wala kang ibang magawa kundi umiyak nang palihim dahil wala kang mapagsabihan ng tunay mong nararamdaman?"

Hindi ako agad nakasagot. Ngayon ko mas naunawaan kung bakit ganoon na lamang ang pag-aalala niya. Hindi lang niya ako pinapayuhan. Ibinabahagi niya sa akin ang isang karanasang maaaring ayaw na niyang maranasan ko.

"Alam ko, Ate," mahina kong tugon. "Pero kailangan kong gawin ito."

Matagal niya akong pinagmasdan bago marahang tumango.

"Sige," sabi niya. "Hindi kita pipigilan. Pero may isang kondisyon ako."

"Ano iyon?"

"Kapag sinaktan ka niya, kapag nalagay ka sa alanganin, o kapag dumating ang panahong hindi mo na kayang tiisin ang sitwasyon, tatawag ka sa akin. Agad-agad. Hindi mo kailangang magpaliwanag o mag-isip pa nang dalawang beses. Lalapit ka sa akin."

"Ate..."

"Pangako, Sofia. Iyan lang ang hinihingi ko sa iyo."

Napangiti ako habang pinupunasan ang mga pisngi ko. "Pangako."

Sa wakas, gumuhit sa labi niya ang isang totoong ngiti. Isang ngiting matagal ko nang hindi nakikita.

"Mabuti. Ngayon, kumain ka na. Halatang pumapayat ka na naman."

Napatawa ako. "Ate naman..."

"Walang Ate naman diyan. Kumain ka. Hindi ako aalis hangga't hindi mo nauubos ang pagkain mo."

Wala na akong nagawa kundi sumunod.

At sa gitna ng simpleng sandaling iyon, unti-unting gumaan ang pakiramdam ko. Matapos ang tatlong araw na puno ng pag-aalinlangan, muli kong naramdaman na hindi pala ako nag-iisa.

May pag-asa pa.

Pagbalik ko sa mansion, madilim na ang paligid.

Nasa sala si Dorian, abala sa pagbabasa ng libro. Nang mapansin niya akong dumating, agad siyang tumayo at isinara ang hawak niya.

"Okay ka lang?" tanong niya. "Ilang beses akong nag-text sa iyo. Hindi ka sumagot."

Napangiti ako nang bahagya. May kakaibang sinseridad sa pag-aalala niya na hindi ko inaasahan.

"Okay lang ako. May nakausap lang."

"Okay." Marahan siyang tumango. "Kumain ka na?"

"Oo. Nagkape kami ng... kaibigan ko."

Bahagyang umangat ang kilay niya. "Kaibigan?"

"Si Ate Belen. Siya ang landlady ko. Inalagaan niya ako noong mga unang buwan ko sa Maynila."

Ngumiti siya. "Mabait ba siya?"

"Sobra. Malaki ang naitulong niya sa akin. Siya ang nagturo kung paano ko kakayaning mabuhay nang mag-isa."

Tumango siya na para bang lalo siyang humanga sa babaeng ikinukuwento ko.

"Gusto ko siya."

Napatawa ako. "Hindi mo pa naman siya nakikilala."

"Alam ko. Pero kung naging mabuti siya sa iyo at inalagaan ka niya, may dahilan akong magustuhan siya."

Napahinto ako at sandaling pinagmasdan ang mukha niya. May kung anong init sa dibdib ko na hindi ko maipaliwanag. Hindi ko alam kung saan nanggagaling iyon, pero hindi ko rin maikakailang unti-unti akong nagiging komportable sa kanya.

"Dorian," tawag ko.

"Ano iyon?"

"May kailangan akong sabihin sa iyo."

Napansin niya agad ang pagbabago sa tono ko. Nawala ang bahagyang ngiti sa labi niya at naging seryoso ang kanyang mukha.

"Ano iyon?"

Nag-ipon muna ako ng lakas ng loob. "Si Rafael. Pinsan mo. Kinausap niya ako bago pa ako pumirma sa kontrata. Ikinuwento niya sa akin ang tungkol kay Anna, kay Miguel, at sa lahat ng nangyari sa inyo."

Biglang nagbago ang ekspresyon niya. May galit na sumilay sa mukha niya, pero may bahid din ng pangamba.

"Ano ang sinabi niya sa iyo?"

"Sinabi niyang pinalayas mo si Anna. Na iniwan mo siya. At mayroon ka raw binabayarang mga tao para hanapin silang mag-ina."

Sandali siyang natahimik bago sumagot.

"Totoo. May mga taong binabayaran ako para hanapin sila. Pero hindi para saktan sila. Gusto ko lang malaman kung ligtas sila, kung maayos ang kalagayan nila, at kung may kailangan silang tulong." Napahinto siya at bahagyang napayuko. "Gusto ko lang malaman kung... buhay pa siya."

"Bakit hindi mo sinabi sa akin?" tanong ko.

"Dahil natatakot ako," diretsahan niyang sagot. "Baka kapag nalaman mo ang lahat, isipin mong katulad ako ni Rafael. Baka isipin mong may masama akong binabalak o may mga bagay akong sadyang itinatago sa iyo." Napahagod siya sa mukha bago nagpatuloy. "Ayokong dumating sa puntong pagdudahan mo kung sino talaga ako."

Mas naunawaan ko ngayon kung bakit hindi niya madaling naikukuwento ang tungkol sa nakaraan niya. Hindi pala simpleng pagtatago lamang ang dahilan. May takot din siyang hindi ko makita ang pagkakaiba ng katotohanan at ng mga paratang laban sa kanya.

"Dorian," mahinahon kong sabi. "Hindi kita itinuturing na katulad ni Rafael. Hindi rin ibig sabihin na may itinatago ka ay agad kitang iisiping masamang tao. At hindi ko naman ipinagpalagay na hindi totoo ang mga sinasabi mo."

"Sofia..."

"Pero may kailangan akong hilingin sa iyo."

"Ano iyon?"

"Gusto kong makausap si Rafael. Kailangan kong malaman kung bakit niya sinasabi sa akin ang mga ganoong bagay. Gusto kong marinig mula mismo sa kanya kung ano talaga ang pakay niya."

Pinagmasdan niya ako nang ilang segundo, tila pinag-iisipan ang sinabi ko.

"Sige," sagot niya sa huli. "Pero hindi ka pupunta roon nang mag-isa."

"Bakit naman?"

"Hindi ka talaga mag-isa." Mariin ang pagkakasabi niya. "Sasama ako. Hindi dahil gusto kitang kontrolin, kundi dahil ayokong mapahamak ka. Hindi natin alam kung ano ang binabalak ni Rafael, at hindi ko hahayaang may mangyaring masama sa iyo."

Kinabukasan, habang abala ako sa cellphone, may pumasok na mensahe mula kay Rafael.

"Sofia. May nakita akong litrato. Si Miguel. Buhay siya. Pero may kasama siyang lalaki. Hindi ko kilala kung sino. Mukhang may nagbabayad sa lalaking iyon."

Agad akong nag-type ng sagot.

"Anong ibig mong sabihin?"

Ilang sandali bago siya muling nagpadala ng mensahe.

"Ibig sabihin, Sofia, may ibang taong may hawak sa bata. At hindi ko alam kung sino. Pero may isang bagay akong sigurado."

"Ano iyon?"

Muli siyang nag-reply.

"May kinalaman si Dorian. Sigurado ako. Nakita ko ang mga papeles. Nakita ko ang mga bayad. Alam ko ang lahat. At ang pinakamasakit pa..."

Napahigpit ang hawak ko sa cellphone.

"Ano? Sabihin mo na."

"Kamukhang-kamukha ni Dorian ang bata. Pero may napansin akong kakaiba. May hindi talaga nagtutugma."

"Ano naman iyon?"

Hindi nagtagal, dumating ang huli niyang mensahe.

"May maliit na tattoo sa leeg ang bata. At hindi iyon si Miguel."