ANMELDEN
Tinulak siya ni Mara.
Hindi basta tulak—galit, buo, parang lahat ng pinigilan niya sa loob ng apat na taon, doon na lumabas. “Rafael, ano bang gusto mo?” sigaw niya, nanginginig ang boses. Hindi niya alam kung sa galit o sa pagod. Huminto si Rafael. Nakatayo ito sa gilid ng yacht, isang kamay nakasuksok sa bulsa, yung isa nakahawak sa railing. Malapad ang balikat, tuwid ang tindig—parang hindi tinatablan ng hangin o alon. Sa ilalim ng ilaw, mas tumalas ang features niya. Mas malamig. Mas parang hindi na yung lalaking minahal niya noon. “Mara,” sabi nito, mababa ang boses, may halong pang-aasar. “Nagsisisi ka ba?” Natigilan siya. “Nagsisisi?” ulit niya, parang hindi sigurado kung tama ba ang narinig niya. Tumingin si Rafael diretso sa mata niya. Walang iwasan. Walang paligoy-ligoy. “Na nakipaghiwalay ka sa’kin,” dagdag nito. “Kung nagtiis ka lang ng konti… sayo na sana lahat ‘to.” Ikinaway nito ang kamay, parang ipinapakita ang buong paligid. Yacht. Ilaw. Mga taong mayayaman na parang wala lang ang milyon-milyon. “Lahat ng gusto mo,” dagdag pa niya. “Makukuha mo.” Napatawa si Mara. Hindi malakas. Hindi masaya. Parang naputol lang. “Alam mo, ang kapal ng mukha mo,” mahina niyang sabi, pero malinaw. “Nagsisisi ako,” dagdag niya, mas kalmado na. Napataas ang kilay ni Rafael, parang interesado. “Oh?” Tumitig siya dito. Hindi siya umatras. Hindi siya natakot. “Nagsisisi akong pinakasalan kita,” sabi niya. “Nilapastangan ko lang yung kasal sa pagpili ko sa’yo.” Tahimik. Pero parang may sumabog sa hangin. Hindi siya umiwas ng tingin. Hinayaan niyang makita ni Rafael lahat—galit, sakit, at yung mga tanong na hindi na niya tinanong noon. Ngumiti si Rafael. Pero hindi umabot sa mata. “Mara,” sabi nito, malamig, “sana kaya mong panindigan yan habang-buhay.” Napapikit siya saglit. Huminga. Pagmulat niya—wala na yung pag-alinlangan. Kung galit siya, mas galit din ito. At pareho silang hindi magpapatalo. — Maya-maya, dumating ang dalawang lalaking kliyente, may kasamang mga babae na mukhang sanay na sa ganitong klase ng mundo. “Sorry, napaghintay,” sabi ng isa. “Come in,” sagot ni Rafael, parang walang nangyaring tensyon kanina. Parang wala lang. Pumasok sila sa loob. May mesa. May cards. May alak. At may usapang parang laro lang, pero milyon ang nakataya. Naupo si Rafael, tumawid ang paa, relaxed. Tumingin siya kay Mara. “Pour.” Isang salita. Pero malinaw ang ibig sabihin. Napakagat siya sa labi. Gusto niyang tumanggi. Gusto niyang sabihin na hindi siya ganito. Pero— Sumunod siya. Kumuha ng tsaa. Nagbuhos ng alak. Nag-abot ng tissue. Nag-ayos ng baso. Parang assistant. Parang wala siyang sariling buhay. High heels niya—mataas, masakit na. Halos buong gabi siyang nakatayo. Sa una, okay pa. Pero habang tumatagal— Nanginginig na ang binti niya. Sumasakit ang talampakan niya. Yung likod niya, naninigas na. Minsan, pag walang nakatingin, bahagya niyang pinipisil ang paa niya, umaasang mawawala kahit konti ang sakit. Pero— Ramdam niya yung tingin. Pagtingin niya— Si Rafael. Nakatitig. Hindi niya mabasa kung ano yun. Inis? Pag-aalala? O wala lang? Napakunot-noo ito, tapos biglang nagkumpas ng kamay. “I don’t need you. Umalis ka.” Parang binigyan siya ng pahinga. Hindi na siya nagtanong. Hindi na siya nagpaalam. Umalis siya agad. — Sa labas, sa sulok ng deck— Umupo siya. Dahan-dahan niyang tinanggal ang sapatos. Napabuntong-hininga siya nang malalim. Tahimik ang gabi. Malamig ang hangin, dumadampi sa balat niya. Pero sa loob niya— Maingay. Magulo. Pagod na pagod siya. Hindi lang katawan. Pati isip. Pati puso. Parang bawat hakbang niya ngayong araw, may kasamang alaala na pilit bumabalik. — Maya-maya, dumaong ang yacht. Isa-isang bumaba ang mga tao. Naiwan siya sa sulok. Tahimik. Hanggang sa— “Sumakay ka.” Napatingin siya. Si Rafael. Nakatayo malapit sa sasakyan, hawak ang pinto. Walang tanong. Walang pakiusap. Utos lang. Wala na siyang lakas makipagtalo. Sumakay siya. — Tahimik ang biyahe. Walang nagsasalita. Tanging tunog ng makina at ilaw ng lungsod na dumadaan sa bintana. Sumandal si Mara. Sa una, pinipilit niyang magising. Pero hindi niya namalayan— Nakatulog siya. — Pagdating sa tapat ng apartment niya— Hindi siya ginising agad. Tahimik lang. Nakatingin si Rafael sa kanya. Matagal. Parang sinusubukan niyang alalahanin ang bawat detalye ng mukha nito. Apat na taon. Apat na taon niyang hindi nakita si Mara ng ganito kalapit. Walang galit. Walang depensa. Tahimik lang. Dahan-dahan niyang inangat ang kamay niya. Parang hindi niya kontrolado. Parang may sariling isip. Halos didikit na sa pisngi ni Mara— Nang biglang— Dumilat ito. Nagkatinginan sila. Isang segundo. Pero parang ang haba. Agad niyang binawi ang kamay niya. Bumalik ang dating expression. Malamig. Sarado. “Baba.” Walang emosyon. Agad bumaba si Mara. Hindi na siya lumingon. Isinara ang pinto— Malakas. Napailing ang driver. Sayang ang kotse. Ngumiti lang si Rafael, bahagya. “Pa-check mo bukas,” sabi nito. “Tapos ipabayad mo.” Nagulat ang driver. “Sir… baka hindi po kaya—” “Kaya niya,” sagot nito, kalmado. “Mayaman ang ex-husband niya.” Tahimik ang driver. Hindi na siya nagsalita. — Kinabukasan. Pagpasok ni Mara sa opisina— Parang hindi siya tao. Namamaga ang mata. Mabigat ang katawan. Halos wala siyang tulog. Sa kabilang side— Si Rafael, fresh na fresh. Parang wala lang. Maayos ang suit. Tuwid ang tindig. Kontrolado. Biglang tumunog ang intercom. Napakapit si Mara sa mesa bago sagutin. “Coffee.” Maikli. Diretso. Malamig. “Kapag nilagyan mo pa ng asukal, sasakalhin kita.” Napairap siya. “Good morning din,” bulong niya, mahina. — Ilang minuto lang— Pumasok siya sa opisina nito, dala ang kape. “Good morning, sir,” sabi niya, professional. Inilapag ang kape. Kinuha ang tablet. “10 AM, may meeting with client. 12:30 lunch meeting. 3 PM video call—” “Tama na.” Itinaas ni Rafael ang kamay. Tumigil siya. “Yung iba, si Mae na bahala,” sabi nito. Napakunot-noo siya. “Then—” “7 PM,” dagdag nito. “Sasama ka.” Natigilan siya. “Ha?” Parang gusto niyang matawa. Pero mas gusto niyang mag-walk out. “Sir… ako na naman?” Tumingin si Rafael sa kanya. Diretso. Tahimik. Pero malinaw. Walang option. At doon niya na-realize— Hindi pa tapos. Hindi pa talaga. At kahit anong pilit niyang umiwas— Mukhang babalik at babalik sila sa isa’t isa… kahit ayaw na nila.“Anak, bilisan mo na, malalate na tayo!” halos pasigaw na sabi ni Mara habang nagmamadaling nagsusuklay sa harap ng salamin.Nasa kabilang side ng sala, naka-upo si Nico sa sahig, hawak ang isang maliit na laruan, todo iwas sa sapatos na pilit isinusuksok ni Mara sa paa niya.“Ayoko pumasok,” mahinang reklamo nito, sabay liko ng katawan na parang maliit na ahas.Napapikit si Mara sandali, pinipigilan ang sarili na mainis.“Nico, please… may work si Mama. Ikaw din, may class.”Umiling lang ang bata.Napabuntong-hininga siya, tapos yumuko at hinawakan ang pisngi ng anak.“Sige… bibilhan kita mamaya ng strawberry shortcake sa bakery, okay?”Agad napatingin si Nico.“Yung may icing?”“Oo, marami.”Saglit na nag-isip ang bata, tapos dahan-dahang iniunat ang paa.“Okay…”Mabilis ang galaw ni Mara—parang sanay na sanay—isuot ang sapatos, ayusin ang medyas, sabay buhat sa bata.“Thank you, baby,” bulong niya, kahit alam niyang napilitan lang ito.Paglabas nila ng apartment sa Cubao, agad niya
Napapikit si Mara at mariing kinagat ang labi habang tinititigan ang laptop screen.9:30 na ng gabi.Pangatlong beses na niyang chine-check ang report.Bawat number, bawat detalye—walang pwedeng magkamali.Ayaw na niyang maulit yung nangyari kanina.Pagkatapos ng ilang minuto, tuluyan niyang isinara ang file.Wala.Walang error.Malinis.“Finally…” bulong niya, halos mawalan ng lakas.Kinuha niya ang printed copy at naglakad papunta sa opisina ng presidente.Kumatok siya.“Come in,” malamig na boses ang sumagot.Pagpasok niya, nakita niya si Rafael—nakaupo sa swivel chair, nakaayos pa rin kahit gabi na.Parang hindi napapagod.“Inayos ko na po ulit yung report,” sabi niya, iniabot ang folder.Kinuha iyon ni Rafael, mabilis na sinilip.Pagkatapos, ibinaba.“Sorry,” sabi nito, casual lang. “Mukhang ako yung nagkamali ng basa kanina.”Parang wala lang.Parang hindi siya pinabalik-balik sa trabaho buong araw.Napatitig lang si Mara.“Okay na?” tanong niya.“Okay na.”Tumango siya, handa n
“Sir, hindi ba pwedeng si Mae na lang ang isama n’yo?” halos pigil ang inis sa boses ni Mara habang hawak ang planner niya.“Nasa inyo na rin po ang tatlong secretary. Hindi naman po ako pwedeng lagi,” dagdag niya, medyo diretso na.Hindi man lang tumingin si Rafael mula sa mga papel niya.“Who’s the CEO?” tanong nito, kalmado pero matalim.Napapikit si Mara saglit.“Kayo po,” sagot niya, pilit pinapakalma ang sarili.Grabe.“May forty-seven minutes ka pa,” dagdag nito, sabay tingin sa relo.Nanlaki ang mata niya.Forty-seven?!Halos tumakbo siya palabas ng opisina.“Sh—”Kinuha niya agad ang phone niya habang naglalakad nang mabilis.“Ma, pwede mo bang sunduin si Nico mamaya? May dinner ako with boss, urgent.”“Sige, anak. Ingat ka.”“Thanks, Ma!”Paglabas niya ng building, dire-diretso siya sa parking.Kung thirty minutes ang byahe—Seventeen minutes na lang para mag-ayos.Grabe.Mas mahirap pa ‘to kaysa exam.—Pagdating sa apartment niya, parang bagyo ang bilis ng galaw niya.Bihi
“Lasing ka na?”Napakunot-noo si Mara habang tinitingnan yung hawak niyang champagne.Isang baso pa lang naman.Hindi naman siya ganun ka-hina… ‘di ba?Pero bakit parang umiinit na ulo niya?Ibinaba niya yung plato sa mesa at tumingin sa paligid. Ang ingay. Ang daming tao. Halos lahat naka-formal, halatang mayayaman, sanay sa ganitong klaseng lugar.Siya—hindi.Hindi siya sanay.Hindi siya komportable.Parang hindi siya bagay dito.Hinahanap ng mata niya si Rafael. Ilang segundo lang, nakita rin niya—nasa kabilang side ng hall, napapalibutan na naman ng mga tao. May kausap, may tumatawa, may gustong magpa-impress.Normal.Ganun naman lagi.Huminga siya nang malalim at naglakad papunta roon.Kailangan niya lang makalapit. Kahit sandali lang.Pero hindi pa siya nakakaabot—“Miss.”Napahinto siya.May lalaking nakaharang sa kanya. Naka-puting suit, maayos tingnan, pero may kung anong off sa ngiti.“Ang ganda mo. Pwede bang makipagkilala?”Automatic ang sagot niya. “Sorry, may kasama ako.
Nanigas si Mara.Hindi siya makagalaw, parang may humila sa kanya pabalik sa nakaraan.Nakatitig si Rafael sa batang karga niya—si Nico.Tahimik lang ito, pero ang bigat ng tingin.Parang sinusuri.Parang may hinahanap.Malalaki ang mata ni Nico, malinaw, halos kumikislap sa ilaw. Maputi ang balat, malinis ang features—yung tipong kahit hindi mo kilala, mapapalingon ka.Parang maliit na manika.At sa sobrang pagkakahawig—May kung anong kumirot sa dibdib ni Rafael.Hindi niya maipaliwanag.Pero ramdam niya.Kung hindi kanya…Kanino?“Ha. Asa ka,” malamig na sagot ni Mara, mabilis.Halos hindi na niya pinag-isipan.Kailangan niyang putulin agad yung iniisip nito.Pero sa loob niya—Nagpapanic siya.Sobra.Hindi pwede.Hindi pwede niyang mahalata.Hindi ngayon. Hindi kailanman.Huminga siya nang malalim, pilit pinapakalma ang sarili, saka tumingin kay Nico.“Anak,” sabi niya, medyo mas seryoso kaysa sa gusto niya, “bakit mo tinawag na ‘Dad’ yung uncle?”Napatitig si Nico sa kanya, paran
Tinulak siya ni Mara.Hindi basta tulak—galit, buo, parang lahat ng pinigilan niya sa loob ng apat na taon, doon na lumabas.“Rafael, ano bang gusto mo?” sigaw niya, nanginginig ang boses. Hindi niya alam kung sa galit o sa pagod.Huminto si Rafael.Nakatayo ito sa gilid ng yacht, isang kamay nakasuksok sa bulsa, yung isa nakahawak sa railing. Malapad ang balikat, tuwid ang tindig—parang hindi tinatablan ng hangin o alon.Sa ilalim ng ilaw, mas tumalas ang features niya.Mas malamig.Mas parang hindi na yung lalaking minahal niya noon.“Mara,” sabi nito, mababa ang boses, may halong pang-aasar. “Nagsisisi ka ba?”Natigilan siya.“Nagsisisi?” ulit niya, parang hindi sigurado kung tama ba ang narinig niya.Tumingin si Rafael diretso sa mata niya. Walang iwasan. Walang paligoy-ligoy.“Na nakipaghiwalay ka sa’kin,” dagdag nito. “Kung nagtiis ka lang ng konti… sayo na sana lahat ‘to.”Ikinaway nito ang kamay, parang ipinapakita ang buong paligid.Yacht.Ilaw.Mga taong mayayaman na parang







