8 ลอกคราบสตรีไร้ค่า

กว่าเจิงหลิงจะเชื่อว่าตนไม่ได้ฝันไป ก็ล่วงเข้าวันที่ห้าของการพำนักในจวนโหย่วอ๋อง

เรือนที่นางพักเป็นเรือนเล็กทางทิศตะวันตก มีสระบัวเล็ก ๆ อยู่นอกหน้าต่าง ทุกเช้าจะมีบ่าวนำน้ำอุ่นกับโจ๊กร้อน ๆ มาวางไว้ให้ ยามกลางวันมีซุปตุ๋นยาจีน ยามค่ำมียาต้มถ้วยใหญ่ที่ขมจนนางต้องกลั้นหายใจกลืน หมอที่ท่านอ๋องส่งมาตรวจชีพจรแล้วส่ายหน้า บอกว่าร่างกายนางถูกย่ำยีจนพร่องไปหมด ต้องบำรุงอย่างน้อยครึ่งปีจึงจะกลับมาเป็นปกติ

“ข้าไม่ได้เลี้ยงเจ้าเพราะสงสาร” โม่จิ่งเหว่ยบอกในวันที่นางไปกล่าวขอบคุณถึงห้องตำรา เขาไม่แม้แต่จะละสายตาจากกระดานหมากที่วางเล่นคนเดียว “ข้าเคยคุมทัพ รู้ดีว่าทหารที่หิวโซสู้ศึกไม่ชนะ คนที่จะล้างแค้นก็เช่นกัน ต้องมีแรงเสียก่อน”

ถ้อยคำไม่น่าฟังนัก ทว่าเจิงหลิงกลับดื่มยาถ้วยต่อมาจนหมดโดยไม่บ่นสักคำ

ครึ่งเดือนผ่านไป ผิวที่เคยกร้านแดดค่อย ๆ ขาวนวลขึ้น แก้มที่ตอบลึกกลับมามีเลือดฝาด ขี้ผึ้งสมุนไพรที่บ่าวนำมาให้ทามือทุกคืนทำให้ฝ่ามือที่หยาบเป็นขุยค่อย ๆ นุ่มลง เหลือเพียงรอยแผลเก่าสองสามรอยที่ไม่ยอมจางไปง่าย ๆ เสื้อผ้าไหมเนื้อละเอียดสีอ่อนถูกส่งมาเป็นชุด ๆ ตัดเย็บพอดีตัวราวกับวัดไว้ตั้งแต่ตอนนางหลับ

วันที่นางยืนหน้ากระจกทองแดงบานใหญ่แล้วเห็นหญิงสาวในนั้น เจิงหลิงนิ่งไปนาน

นางเคยคิดว่าตัวเองเป็นเพียงสตรีชาวบ้านหน้าตาธรรมดา ไม่มีอะไรที่โดดเด่น แต่คนในกระจกกลับมีใบหน้างดงามคมชัด ดวงตาที่เคยอ่อนหวานเพราะถูกเลี้ยงดูอย่างทะนุถนอม บัดนี้กลับนิ่งขึ้นและแข็งกร้าวอย่างน่าประหลาด ราวกับน้ำในบ่อที่ผ่านพายุมาแล้ว

ภายใต้คราบสตรีที่ถูกทิ้งขว้าง ที่แท้นางก็เป็นเช่นนี้เอง...

เรื่องที่ท่านอ๋องจัดเตรียมต่อมาคือ ‘อาจารย์หญิงเว่ย’ อดีตนางกำนัลในวังหลวงที่เกษียณมาแล้วหลายปี นางเป็นสตรีวัยห้าสิบที่หลังตรงราวกับไม้บรรทัด สายตาคมกริบจนเจิงหลิงรู้สึกว่าถูกมองทะลุตั้งแต่ก้าวแรกที่ก้าวเข้ามายืนต่อหน้านาง

“เดินใหม่”

“เจ้าค่ะ”

“นั่งใหม่”

“เจ้าค่ะ”

“ยกถ้วยชาใหม่ ข้อมือเจ้าเกร็ง”

เจิงหลิงนึกว่าตนคุ้นเคยกับมารยาทของคุณหนูดีแล้ว แต่เมื่อถูกจับผิดทีละกระเบียดนิ้วจึงรู้ว่าสิ่งที่นางเคยร่ำเรียนในจวนนายอำเภอเป็นเพียงแบบเรื่องพื้นฐานโดยทั่วไปเท่านั้น อาจารย์เว่ยสอนตั้งแต่การโค้งคำนับต่อผู้มีศักดิ์ต่างกัน การเรียกขานตามลำดับยศ ไปจนถึงสำเนียงและถ้อยคำของเมืองหลวง

“ในเมืองนี้ ยามที่ท่านยกชายแขนเสื้อขึ้นมา ก็บอกได้ว่ามาจากสกุลใด...คนที่ไม่ต้องอธิบายตัวเอง ย่อมไม่ถูกสงสัย”

ช่างเป็นคำพูดที่ลึกซึ้งที่เจิงหลิงสลักไว้ในใจ...

ส่วนวิชาที่นางเคยร่ำเรียนมา ท่านอ๋องสั่งให้ฟื้นฟูทั้งหมด พิณ หมากรุก ภาพวาด อักษร เจิงหลิงลงมือเรียนด้วยความแค้นที่สุมอก จึงก้าวหน้าเร็วได้เร็ว ทว่าความแค้นก็เป็นดาบสองคม ในคืนที่นางดีดพิณด้วยโทสะ สายพิณก็ขาดผึงจนปลายนิ้วเลือดซิบ

“พิณไม่ใช่ขวานที่จะออกแรงทุบอย่างไรก็ได้” อาจารย์เว่ยพูดเรียบ ๆ “ความแค้นน่ะฝังไว้ได้ แต่ถ้าเอามาใช้ทุบ ผู้ที่เจ็บก่อนก็คือตัวเอง”

นางจึงเริ่มเรียนรู้ที่จะเก็บความแค้นไว้ใต้ผิวน้ำ ให้เสียงพิณราบเรียบ ให้หมากที่วางลงมีจังหวะ

ส่วนการเดินหมาก อาจารย์ของนางก็คือท่านอ๋องที่การวางหมากนั้นล้ำเลิศ แม้แต่บัณฑิตก็คงยากจะเอาชนะเขา แล้วนางเล่าจะเอาปัญญาที่ไหนไปชนะท่านอ๋องได้กัน ดังนั้น ในวันที่นางเดินหมากแพ้โม่จิ่งเหว่ยเป็นครั้งที่สาม ท่านอ๋องก็เท้าคางมองกระดานหมากตรงหน้าแล้วหัวเราะ “เดินหมากเหมือนคนที่รีบแก้แค้นเสียจริง”

“ข้ารอมาตั้งนานแล้วเจ้าค่ะ”

“แต่คนรีบมักตายก่อนเสมอ ลองใหม่”

ส่วนบัญชี...ในเรื่องนี้ท่านอ๋องไม่ต้องสอนอะไรนาง เขาเพียงโยนสมุดบัญชีของร้านค้าที่ขาดทุนเรื้อรังแห่งหนึ่งมาไว้บนโต๊ะ ไม่ทันครบสองชั่วยามนางก็ชี้ออกมาได้ว่ารายการใดถูกแต่งตัวเลข คนใดยักยอก และเดือนใดที่ทำสองบัญชีซ้อนกัน โม่จิ่งเหว่ยเลิกคิ้ว มองนางเงียบ ๆ อยู่นานก่อนจะพูดว่า

“ถือว่าข้าไม่ขาดทุนแล้ว”

“...ท่านอ๋องว่าอะไรนะเจ้าคะ”

“ไม่มีอะไร”

หนึ่งเดือนผ่านไป อาจารย์เว่ยปิดตำราสุดท้ายแล้วมองลูกศิษย์ด้วยสายตาที่ไม่มีวี่แววของคำชม ทว่าน้ำเสียงกลับแผ่วลงเล็กน้อย “ข้าสอนมาทั้งชีวิต ไม่เคยเห็นใครเรียนเร็วเท่านี้ ราวกับว่ากำลังรีบไปที่ใดที่หนึ่ง”

เจิงหลิงยิ้มบาง ๆ มองเงาตัวเองในถ้วยชา

สตรีไร้ค่าที่ถูกทิ้งไว้กลางสายฝนในเรือนร้างคนนั้น ถูกลอกคราบออกไปทีละชั้นแล้ว