6.1 หากต้องเลือก

ก่อนร่างหนาจะกระตุก น้ำเชื้อพุ่งใส่ร่องรักจนเอ่อล้นออกมา เขาสุขสมอารมณ์หมายล้มตัวลงนอนแผ่หลาข้างกายเธอ เดือนแรมหอบหายใจถี่กระชั้นชิด พยุงร่างกายอันบอบช้ำให้ลุกขึ้นยืน เก็บผ้าผ่อนข้าวของที่กระจัดกระจายเต็มพื้นขึ้นแนบออก 

"เดี๋ยว นั่นจะไปไหน" หมื่นพรรธน์ยศร้องถาม แต่ไม่ได้รับคำตอบ เขามองร่างผอมบางเดินด้วยท่าแปลก ๆ เดี๋ยวเดินเดี๋ยวหยุด เธอคงเจ็บมาก ครั้งต่อไปเขาจะเบามือกว่านี้

หมื่นพรรธน์ยศจัดการกับตัวเอง ก่อนจะลุกเดินตามแม่หญิงของเขาไป ซุ่มแอบดูเธอเดินขึ้นเรือน แปลกที่เรือนเธอไม่เหมือนเรือนบ่าวไพร่ทั่วไป 

"เดือนแรมหรือลูก" 

"เจ้าค่ะ ลูกเอง ท่านแม่นอนเสียเถิดเจ้าค่ะ" 

"เดือนแรม" หมื่นพรรธน์ยศพึมพำถึงชื่อของเธอคนนั้น คนที่ทำให้เขานอนไม่หลับทั้งคืน ป่านนี้เธอจะหลับลงหรือไม่ 

หมื่นพรรธน์ยศดึงปิ่นปักผมที่เธอทิ้งไว้ให้ดูต่างหน้า ออกมาจากใต้หมอน บ่าวไพร่ในเรือนท่านพระยาคงมิมีผู้ใดมีปิ่นปักผมราคาแพงเป็นสมบัติดอกหนา

เธอเป็นใครกัน เดือนแรม

รุ่งเช้าหมื่นพรรธน์ยศรีบอาบน้ำล้างคราบไคล ผลัดเปลี่ยนผ้าผืนใหม่ ร่วมรับประทานอาหารเช้ากับมารดา ก่อนจะให้บ่าวชายพายเรือไปยังเรือนท่านพระยาฯ

มีสองเรื่องที่ต้องจัดการ หนึ่งคือตามหาแม่หญิงปรางคู่หมั้นคู่หมาย สองคือพูดคุยขอซื้อตัวขี้ข้าสาวชื่อเดือนแรมกับท่านอาหญิงเทียน ดูเหมือนข้อหลังจะเป็นเรื่องสำคัญไม่น้อย หมื่นพรรธน์ยศรู้สึกถูกชะตาต้องใจกับบ่าวสาวคนนี้เหลือเกิน

"ไหว้ขอรับท่านอา" หมื่นพรรธน์ยศพนมมือไหว้ท่านหญิงเทียนกลางอก อาการป่วยของท่านพระยาฯ ดีขึ้นมากโข เดินเหินได้คล่องแต่ก็ยังต้องอยู่

แต่บนเรือน ท่านหญิงเกรงว่าหากออกไปเดินตากแดดตากลมข้างนอกจะทำให้อาการป่วยไข้กำเริบอีก

"มาเช้าเชียวพ่อเอ๋ย ประเดี๋ยวอาจักให้บ่าวไปตามพ่อขุนให้หนา"

"มิเป็นไรดอกขอรับ เมื่อคืนท่านพี่ขุนดื่มหนักคงไม่สร่างเมาดีขอรับ"

"แล้วนี่ กินข้าวกินปลามาหรือยังเล่าพ่อทิศ"

"กินแล้วขอรับ ว่าแต่อาการท่านอาเกรียงไกรดีขึ้นบ้างหรือยังขอรับ" สองสามวันมานี่เขาไม่เห็นหน้าคาตาท่านพระยาเกรียงไกร รู้จากปากท่านอาหญิงเทียนว่าป่วยหนัก นอนซมพิษไข้ไม่ได้ออกไปไหนเลย 

ครอบครัวหมื่นพรรธน์ยศและท่านอาทั้งสองมีความสนิทชิดเชื้อกันมาแต่นานนม หลวงชยพลซึ่งเป็นบิดาของเขากับท่านพระยาเกรียงไกร เป็นคู่รบเคียงบ่าเคียงไหล่ยามออกศึกทำสงคราม ทั้งสองจึงเป็นกัลยาณมิตรต่อกัน จนกระทั่งวันหนึ่งมีลูกมีหลานจึงอยากให้เกี่ยวดองเป็นทองแผ่นเดียวกัน

ลูกผู้ชายยึดมั่นในวาจา แม้นบิดาของหมื่นพรรธน์ยศจะด่วนจากโลกนี้ไปแล้วก็ตาม คนอยู่ยังสัตย์ต่อคำสัญญา เมื่อบุตรชายของสหายรักเข้าสู่วัยเบญจเพส จะต้องเข้าพิธีแต่งงานตามขนบธรรมเนียมประเพณีของชาวกรุงศรีฯ ท่านพระยาฯ จึงให้คนที่เรือนพายเรือไปรับท่านหญิงไพรมณีมารดาของหมื่นพรรธน์ยศมายังเรือนเพื่อพูดคุยเรื่องสัญญาระหว่างท่านกับสหายสนิท

ในอีกสองเดือนเขาและแม่ปรางจะต้องแต่งงานกัน เขานั้นแม้นไม่ได้รักแม่ปรางอย่างคนรัก แต่กลับเอ็นดูนางเหมือนน้องเหมือนนุ่ง แม่ปรางเป็นแม่หญิงที่งดงามทั้งภายในภายนอก กิริยางดงามอ่อนหวาน หน้าตาผิวพรรณสะสวย หากได้ตบแต่งเป็นเมีย ไม่อายคนแน่นอน หมื่นพรรธน์ยศคิดว่าหากได้เป็นผัวเมียกันก็จะรักใคร่กันไปเอง ด้วยความที่เห็นกันมาตั้งแต่เด็กจึงไม่มีความรู้สึกรักใคร่เฉกเช่นชายหญิงทั่วไป

"ดีขึ้นมากโข ตัวเริ่มทุเลาลงแล้วได้ยาผงจากหมอยาจีนในหมู่บ้านมาชงดื่มก็ดีขึ้นนักแล" ท่านหญิงเทียนกิริยาเรียบร้อย น้ำเสียงนุ่มลึกฟังแล้วไพเราะเสนาะหู ได้ข่าวจากท่านอาเกรียงไกรว่าท่านหญิงเทียนเจ้าบทเจ้ากลอน เมื่อยังเยาว์ แต่งกลอนถวายสมเด็จในวังหลวงไม่นานนักขุนปวรรัชดลก็เดินเข้ามาสมทบพร้อมเมียรัก แม่เกสรเดินตามหลังผู้เป็นสามีเข้ามานั่งพับเพียบเรียบร้อยข้างแม่ผัว หมื่นพรรธน์ยศยกมือไหว้ผู้มาใหม่ทั้งสอง เขาเองก็ลุ้นแทนขุนปวรรัชดลเมื่อไรแม่เกสรจะตั้งครรภ์เสียที หรือที่เขาลือกันว่าขุนปวรรัชดลไม่มีน้ำยา เห็นจะจริง

"โทษที ข้าตื่นสาย ก็แม่เกสรมิปลุกพี่เลยหนา" ขุนปวรรัชดลหันไปเอ็ดเมียรักอย่างไม่จริงจังนัก 

"จักให้น้องปลุกได้เยี่ยงไรเล่า พี่ขุนเข้าเรือนนอนเมื่อรุ่งสาง" แม่เกสรได้ทีเหน็บสามีผู้มักมากในกาม แอบไปนอนกกนอนกอดกับเมียบ่าวอยู่กระมัง นางไม่ชอบใจแต่ก็ทำอะไรไม่ได้ นอกเสียจากจะคอยโอกาสได้พูดแทงใจดำ เสียดสีให้สามีเจ็บใจเล่น

"แหม ก็พี่เมา จำความหาได้ไม่" ขุนปวรรัชดลแก้ต่างให้ตนเอง

"เอาเถอะ ๆ จักทะเลาะให้ได้กระไร อายพ่อทิศเสียบ้าง พวกเจ้านี่" พอโดนแม่เอ็ด ทั้งสองจึงยอมสงบปากสงบคำ ขุนปวรรัชดลสังเกตอาการชวนหงุดหงิดของมารดา เหมือนกำลังมองหาอะไรอยู่จึงอยากอาสา

"ท่านแม่หากระไรฤๅขอรับ ให้ลูกช่วยหรือไม่"

"แม่เดือนแรมนี่กระไร สายจนตะวันเลียก้นยังไม่โผล่หัวมา" 

"ถามหาน้องทำไมขอรับ" 

เดือนแรม