ตอนที่ 42 เข้ากรุงเทพ

ท่ามกลางเสียงเซ็งแซ่ของชาวบ้านที่กำลังถกเถียงและก่นด่า อิปิ๊ ยืนพิงเสาเรือนอยู่ข้างหลัง แววตาสั่นระริก เธอเห็นชาวบ้านที่เคยยิ้มแย้มกลับกลายเป็นคนขี้ระแวงเพราะคำพูดของบักรุ่ง ใจหนึ่งเธอก็อยากจะตะโกนบอกว่าอ้ายกริชไม่ใช่คนแบบนั้น แต่อีกใจหนึ่ง... คำพูดของเชอรี่ที่ว่า "กริชแค่สงสาร" มันยังค้ำคอเธออยู่

"อ้ายกริช... อ้ายหลอกพวกเราอีหลีบ่" เธอพึมพำกับตัวเอง น้ำตาหยดเล็ก ๆ ร่วงลงสู่พื้นดินแดง

ในวินาทีที่กริชเดินก้าวเข้ามาในลานบ้านเพื่อจะมาลาพ่อผู้ใหญ่และอิปิ๊ ชาวบ้านต่างพากันเงียบกริบแล้วถอยห่างราวกับเขามีเชื้อโรคร้าย กริชมองเห็นความหวาดระแวงในสายตาทุกคู่ เขาพยายามจะอธิบายแต่กลับไม่มีใครยอมรับฟัง

"พ่อผู้ใหญ่ครับ... ปิ๊ครับ..." กริชพยายามเอ่ยปาก

"บ่ต้องพูด" อิปิ๊เดินลงมาจากเรือนตัดหน้าชาวบ้านทุกคน เธอจ้องหน้ากริชด้วยแววตาที่เจ็บปวดที่สุดเท่าที่เขาเคยเห็น

"อ้ายสิไปกะฟ้าวไปเถาะจ้ะ รถสปอร์ตเพิ่นจอดรออยู่ปากทางพู้น อย่ามาเสียเวลาลดตัวลงมาอธิบายให้คนโคลนตมอย่างพวกข่อยฟังเลย ฟ้าวไปไว ๆ ยิ่งไวยิ่งดี"

กริชอึ้งไปกับท่าทีแข็งกร้าวของอิปิ๊ เขารู้ดีว่าตอนนี้ต่อให้อธิบายอย่างไร ในใจของอิปิ๊และชาวบ้านก็นำเขาไปขังไว้ในคุกของคำว่า "คนทรยศ" เรียบร้อยแล้ว

"ปิ๊ ฟังผมก่อน ผมไปแค่อาทิตย์เดียว ผมไปเพื่อจะ..."

"สองวันหรือสองชาติมันกะคือกันนั่นล่ะ" อิปิ๊ตะคอกกลับทั้งน้ำตา

"ไปเลยจ้ะ ฟ้าวไปให้ไวที่สุด อย่ามาเฮ็ดให้คนแถวนี้ต้องมีความหวังลม ๆ แล้ง ๆ อีกเลย... เชิญ"

อิปิ๊ผึ่งมือไล่เขาอย่างไม่ใยดี ก่อนจะหันหลังวิ่งขึ้นเรือนไปทิ้งให้กริชยืนนิ่งอยู่กลางแดดจ้า ลุงหวังเดินเข้ามาตบไหล่กริชเบา ๆ ด้วยแววตาที่เต็มไปด้วยคำถาม

"กริชเอ๊ย... ถ้าเจ้าไปแล้วบ่กลับมา กะบอกอาตรง ๆ เด้อ อย่าปล่อยให้เด็กมันหวังจนใจสลายแบบนี้เลย"

กริชกำหมัดแน่น เขาไม่ได้ตอบอะไร แต่ในใจเขารู้ดีว่า... หนึ่งสัปดาห์ที่กรุงเทพฯ หลังจากนี้ เขาไม่ได้ไปเพื่อ "กลับไปเป็นคนเดิม" แต่เขาไปเพื่อ "ทำลายพันธนาการ" ทั้งหมด แล้วจะกลับมาเป็น "กริชของโคกอีแหลว" อย่างเต็มภาคภูมิ

เมื่อถูกอิปิ๊ไล่ส่งต่อหน้าชาวบ้านที่ยืนมองด้วยสายตาเย็นชา กริชเดินคอตกออกจากบ้านพ่อผู้ใหญ่ด้วยความขมขื่นมากมายในอก เขาเลือกใช้เส้นทางตัดทุ่งนาเพื่อเลี่ยงกลุ่มคน แต่กลับหนีไม่พ้น บักรุ่ง ที่ยืนดักรออยู่ตรงทางเปลี่ยวพร้อมลูกน้องอีกสองคน

"อ้าว ไอ้สถาปนิกเทวดา สิหนีเข้ากรุงเทพแล้วบ่" บักรุ่งพ่นควันบุหรี่ใส่หน้ากริชพลางแสยะยิ้ม 

"ไปเถาะเว้ยไปเสวยสุขกับอีตัวขาว ๆ ในรถคันแดงพู้น ทิ้งที่นาไว้ให้พวกข่อยดูแลต่อกะได้ เดี๋ยวข่อยสิเซ็นขายให้นายทุนเอง ค่านายหน้าสิได้เข้ากระเป๋าข่อยเต็ม ๆ บ่ต้องแบ่งมึง !" กริชหยุดกึก เขาขยับแว่นสายตาให้เข้าที่ แววตาที่เคยนิ่งสงบกลับวาวโรจน์ 

"รุ่ง... มึงจะดูถูกกูยังไงก็ได้ แต่อย่าคิดว่ามึงจะฮุบที่ทำกินของคนอื่นไปประเคนให้นายทุนได้ง่าย ๆ ถ้ากูยังไม่ตาย อย่าหวังว่ามึงจะหาเศษเงินบนคราบน้ำตาคนในหมู่บ้านได้แม้แต่บาทเดียว"

"โอ๊ย ปากดีแท้น้อ" บักรุ่งขยับเข้าหาหมายจะเอาเรื่อง แต่กริชกลับจ้องตานิ่งไม่ถอย 

"มึงสิทำอะไรกูต่อยกูตอนนี้แล้วที่ดินมึงจะคืนมาไหม หรือมึงอยากจะติดคุกตอนที่นายทุนกำลังจะรวบที่ดินมึงไป หลีกทางไปซะ" ความนิ่งของกริชทำให้บักรุ่งชะงักไปชั่วครู่ กริชจึงสบโอกาสเดินกระแทกไหล่ผ่านไป ทิ้งให้บักรุ่งสบถด่าไล่หลังอย่างหัวเสีย

---

เมื่อกริชเดินเข้ามาถึงใต้ถุนบ้านย่าบุญมา เขาชะงักไปเมื่อเห็นแสงไฟนีออนสลัว ๆ สะท้อนกับแผ่นไม้เรือนเก่า ย่าบุญมานั่งรออยู่บนตั่งไม้ บนโต๊ะมีสำรับกับข้าวที่คลุมฝาชีไว้อย่างดี กลิ่นหอมจางๆ ของแกงหน่อไม้และปลาป่นโชยมาแตะจมูก

"กลับมาแล้วบ่หลาน... มา ๆ ย่าเตรียมพาข้าว (สำรับ) ไว้รอ กินข้าวกันก่อนเถาะ" ย่ายิ้มกว้างรอยยิ้มที่เต็มไปด้วยความเมตตาเหมือนทุกครั้ง กริชนั่งลงข้างย่าความเครียดเมื่อครู่ดูเบาบางลงแต่ความกังวลยังคงอยู่ 

"ย่าครับ... ย่าไม่โกรธผมหรอ ชาวบ้านเขากำลังด่าผม ปิ๊เขาก็ไล่ผมเหมือนหมูเหมือนหมา ย่าไม่คิดว่าผมจะหนีกลับไปกรุงเทพฯ แล้วทิ้งที่นี่จริงๆ หรอครับ" ย่าบุญมาวางมือเหี่ยว ๆ ลงบนหลังมือหลานชาย ทอดสายตามองออกไปที่ทุ่งนาที่มืดสลัว

"กริชเอ๊ย... ย่าน่ะแก่จนหนังตาเหี่ยวแล้ว ย่าเห็นคนมาเยอะ แต่ย่ามองเห็นจิตวิญญาณของพ่อไกรอยู่ในตัวเจ้า" ย่านิ่งไปครู่หนึ่งก่อนจะยิ้มเศร้า ๆ 

"พ่อไกรของเจ้าน่ะ รักผืนดินนี้ยิ่งกว่าชีวิต แววตาของหลานเวลาที่จ้องมองทุ่งนา หรือเวลาที่มุ่งมั่นจะทำเล้าข้าว มันคือแววตาเดียวกับพ่อเจ้าไม่มีผิด คนที่มีใจฮัก (รัก) แผ่นดินแบบนี้ ไม่มีทางทิ้งรากเหง้าของตัวเองไปได้หรอก"

"แต่คนอื่นเขาไม่คิดแบบย่า..." กริชก้มหน้า

"ความจริงกะคือความจริงวันยังค่ำหลานเอ๊ย" ย่าตบมือหลานเบาๆ 

"คนอื่นเขามองเห็นแค่เปลือก เห็นแค่รถสีแดงคันงามที่มาฮับเจ้า แต่ย่ามองเห็นความทุกข์ที่เจ้าแบกไว้เพื่อหาทางออกให้หมู่บ้าน ไปเคลียร์ธุระทางพู้นให้จบเถอะนะ ไม่ต้องห่วงทางนี้ย่าสิทำหน้าที่เฝ้าแผ่นดินรอเจ้ากลับมาเอง" กริชรู้สึกคอแข็งขึ้นมาทันที คำพูดของย่าเหมือนน้ำทิพย์ที่ชโลมใจที่แห้งผาก

"ขอบคุณครับย่า พรุ่งนี้เช้ามืดผมจะขับรถกลับเองครับ แล้วผมจะรีบกลับมาหาปิ๊ กลับมาหาย่า กลับมาบ้านของเราครับ"

คืนนั้น กริชนอนฟังเสียงตุ๊กแกร้องใต้ถุนบ้านด้วยความรู้สึกที่เปลี่ยนไป เขาไม่ได้กลับกรุงเทพฯ ในฐานะสถาปนิกที่พ่ายแพ้ แต่เขากำลังกลับไปในฐานะ "ลูกชายของพ่อไกร" ที่จะกลับไปทวงความยุติธรรมคืนสู่โคกอีแหลว

แสงทองรำไรเริ่มจับขอบฟ้าเหนือทุ่งนาสีทองที่ยังคงมีหยาดน้ำค้างเกาะพราว อากาศยามเช้าของหมู่บ้านโคกอีแหลวสดชื่นทว่าแฝงไปด้วยความเงียบเหงา กริชตื่นขึ้นมาด้วยความรู้สึกที่หนักอึ้งแต่เต็มไปด้วยความแน่วแน่ เขาจัดแจงสวมเสื้อผ้าชุดเรียบง่ายแต่ทะมัดทะแมง ตรวจเช็คกระเป๋าเอกสารและอุปกรณ์เขียนแบบที่บรรจุ "อาวุธ" สำคัญในการกลับไปทวงคืนความอิสระ

ที่หน้าชานเรือน ย่าบุญมา จัดเตรียมสำรับขันโตกสำหรับใส่บาตรไว้เรียบร้อยแล้ว มีข้าวเหนียวร้อน ๆ ที่ส่งควันกรุ่น กล้วยน้ำว้าจากสวนหลังบ้าน และดอกไม้ป่าที่ย่าไปเก็บมาตั้งแต่ฟ้ายังไม่สาง

"มาเถอะหลาน... ใส่บาตรเอาบุญก่อนเดินทาง ใจจะได้นิ่ง มีสติปัญญาแก้ปัญหาได้ทุกอย่าง" ย่ากวักมือเรียกพลางยิ้มอย่างเมรตา

ไม่นานนักพระสงฆ์ที่ห่มจีวรสีส้มเข้มก็ปรากฏขึ้นท่ามกลางม่านหมอกจาง ๆ หลวงพ่อ เดินบิณฑบาตด้วยจริยาวัตรสงบเยือกเย็น กริชและย่าบุญมาคุกเข่าลงบนสาด (เสื่อ) ไม้ไผ่หน้าบ้าน กริชค่อยๆ บรรจงวางข้าวเหนียวลงในบาตรด้วยจิตใจที่สงบนิ่งอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อนตลอดหลายวันที่ผ่านมา

หลังจากให้พรเสร็จ หลวงพ่อหยุดยืนนิ่งอยู่ครู่หนึ่ง ท่านมองลึกเข้าไปในดวงตาของกริชที่แฝงไปด้วยความกังวลลึก ๆ ก่อนจะล้วงเข้าไปในย่ามแล้วหยิบวัตถุชิ้นหนึ่งออกมา มันคือ "ประคำไม้พะยูง" ที่ผ่านการใช้งานจนเนื้อไม้ขึ้นเงาสวย

"รับไว้เถิดโยมกริช..." หลวงพ่อเรียกกริชด้วยคำที่ยกย่อง

 "ทางข้างหน้าที่เจ้าจะไป มันเต็มไปด้วยพายุแห่งกิเลสและคำลวง ประคำนี้ไม่ได้มีไว้ป้องกันภัยจากอาวุธ แต่มันมีไว้เตือนสติ เมื่อใดที่เจ้าใจร้อน เมื่อใดที่มืดแปดด้าน ให้จับประคำนี้ไว้ แสงสว่างที่แท้จริงไม่ได้มาจากโคมไฟบนตึกสูง แต่มันมาจากใจที่มั่นคงในความถูกต้อง" กริชรับประคำมาพนมมือไหว้ด้วยความซาบซึ้ง

 "สาธุครับหลวงพ่อ ผมจะใช้สติเป็นที่ตั้งครับ"