จะหาซื้อหนังสือของ เสกสรรค์ ประเสริฐกุล ได้ที่ไหน?

ชื่อของ 'เสกสรรค์ ประเสริฐกุล' ไม่ได้เป็นชื่อที่คนทั่วไปจะพูดถึงทุกวัน แต่ในมุมของคนที่ติดตามวรรณกรรมและงานเขียนสำหรับผู้ใหญ่ ผมเห็นว่าเขามักถูกยกให้เป็นคนที่มีบทบาทเฉพาะทางในวงการ งานของเขามีแนวโน้มไปทางการสะท้อนสังคมและจิตวิทยาตัวละคร มากกว่าจะเป็นงานบันเทิงเชิงพาณิชย์ ซึ่งทำให้ผลงานบางชิ้นกลายเป็นบทอ่านที่คนคิดต่อกันนาน การอ่านงานของเขาทำให้ผมนึกถึงงานเขียนที่ต้องการให้ผู้อ่านคิดต่อ ไม่ใช่แค่ดูจบแล้วลืมไป ความโดดเด่นคือลายมือการเล่าเรื่องที่ละเอียดและการใช้ภาษาในการบรรยายความคิดของตัวละคร ส่วนมากงานของเขาจะถูกพูดถึงในแวดวงนักอ่านกลุ่มเล็กๆ หรือในบทวิจารณ์เชิงลึก มากกว่าจะเป็นรายชื่อในหน้าปกวารสารแมส แต่ถาต้องยกประเภทของผลงานเด่นๆ ก็จะเป็นงานเขียนเชิงวรรณกรรม ทอล์กหรือบทความเชิงวิชาการกับสังคม และงานที่พัวพันกับละครเวทีหรือบทโทรทัศน์ ซึ่งแต่ละชิ้นมักมีคนจดจำสำนวนของผู้เขียนได้แม้จะผ่านเวลานานแล้ว พูดสั้นๆ ว่าเขาเป็นคนที่ผลงานไม่ได้ฉาบฉวย แต่เมื่อได้อ่านจะเห็นฝีมือการจัดวางความคิดและโทนภาษาอย่างชัดเจน งานของเขาจึงเหมาะสำหรับคนที่ชอบตีความและไล่ตามรายละเอียดมากกว่าการเสพเพลินแบบผ่านๆ

แฟนพันธุ์แท้วรรณกรรมไทยมักจะเจอคำถามนี้บ่อย ๆ และผมก็เป็นหนึ่งในนั้นที่ชอบขุดเรื่องแบบนี้เอง: โดยรวมแล้ว ผลงานของ 'เสกสรรค์ ประเสริฐกุล' ยังไม่เป็นที่รู้จักในฐานะงานแปลภาษาอังกฤษอย่างกว้างขวาง ผมมองว่ามีสองเหตุผลใหญ่สั้น ๆ ที่อธิบายปรากฏการณ์นี้ได้: ประการแรก แนวทางและบริบทของงานเขาเป็นงานที่ฝังตัวลึกในบริบทสังคมไทย ทำให้การแปลต้องการคนแปลที่เข้าใจบริบทท้องถิ่นอย่างลึกซึ้ง ประการที่สอง ตลาดหนังสือภาษาอังกฤษสำหรับงานแปลจากไทยยังค่อนข้างจำกัดเมื่อเทียบกับภาษาอื่น ๆ แม้จะมีกรณีความสำเร็จอย่าง 'Sightseeing' ของ 'Rattawut Lapcharoensap' ที่พิสูจน์ว่าเป็นไปได้ แต่ก็เป็นข้อยกเว้นมากกว่าจะเป็นกฎ อย่างไรก็ตาม ผมเองเห็นความหวังเล็ก ๆ จากแง่มุมของบทความวิชาการหรือรวมเล่มธีสิสที่แปลตอนสั้น ๆ ไปลงวารสารต่างประเทศเป็นครั้งคราว ซึ่งหมายความว่าอาจมีชิ้นส่วนของงานของเขาในรูปแบบแปลที่หาได้ยาก แต่ยังไม่มีฉบับสมบูรณ์ที่วางจำหน่ายในตลาดใหญ่ ถ้าชอบสไตล์การอ่านเชิงท้องถิ่นและอยากเห็นงานไทยในเวทีสากล สิ่งที่น่าสนใจคือติดตามรายชื่อบรรณาธิการหรือสำนักพิมพ์ที่นำงานไทยขึ้นสู่ภาษาอังกฤษ แล้วเก็บเป็นความหวังว่าผลงานของเขาจะได้โอกาสแบบเดียวกันในอนาคต

ตั้งแต่ครั้งแรกที่เปิดหน้าแรกของหนังสือ รู้สึกได้เลยว่าเสียงบอกเล่าของเขาไม่เหมือนใคร — นั่นทำให้ผมอยากจัดลำดับการอ่านแบบค่อยเป็นค่อยไปเพื่อซึมซับพัฒนาการของงานเล่าเรื่อง ผมมักแนะนำให้เริ่มจากงานสั้นหรือคอลเล็กชันเรื่องสั้นก่อน เพราะงานสั้นมักเป็นหน้าต่างเล็ก ๆ ให้เห็นสไตล์ การใช้ภาษา และอารมณ์ที่เขาถนัด เมื่ออ่านงานสั้นหลายชิ้นติดต่อกัน พอขยับมาเป็นนวนิยายก็จะจับโทนและโครงสร้างได้ง่ายขึ้น นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมผมมักแบ่งการอ่านเป็นสามช่วง: เริ่มต้น—สำรวจ—ลงลึก ในช่วงสำรวจ ผมเลือกงานที่มีโครงเรื่องชัดเจนและตัวละครที่จับต้องได้ก่อน เพราะมันให้ความรู้สึกสำเร็จรูปและเห็นธีมหลักอย่างชัดเจน เมื่อพร้อมแล้วค่อยย้ายไปสู่ผลงานที่ทดลองรูปแบบหรือเล่นกับมุมมองเล่าเรื่อง ซึ่งมักจะมีชั้นความหมายซ้อนอยู่เยอะ การอ่านช่วงลงลึกสำหรับผมหมายถึงอ่านซ้ำและจับประเด็นย่อย ๆ ของภาษา การตั้งชื่อ และการวางซีน ซึ่งความสนุกของการอ่านแบบนี้คือการได้เห็นพัฒนาการของผู้เขียนจากมุมที่สุกงอมขึ้น ตบท้ายด้วยข้อเสนอแนะเล็ก ๆ: อย่ารีบจบครบทุกเรื่องในเส้นเวลาเดียว ให้เว้นช่วงเพื่อย่อยและเปรียบเทียบ ผมมักสลับอ่านงานหนักกับงานสั้นรองรับจังหวะการอ่านของตัวเอง แล้วค่อยกลับมามองภาพรวมอีกครั้ง — ให้การอ่านเป็นการเดินทางไม่ใช่การแข่งเวลา

เพิ่งเจอบทสัมภาษณ์ล่าสุดของเสกสรรค์ ประเสริฐกุล ในบทความยาวที่ลงไว้บนเว็บไซต์ 'The Momentum' ซึ่งเป็นบทสัมภาษณ์เชิงลึกที่เหมือนคุยกันหน้าตรงมากกว่าจะเป็นแค่คำตอบสั้น ๆ บทสนทนาเน้นเรื่องการทำงานเชิงสร้างสรรค์ การอ่านวรรณกรรมร่วมสมัย และกระบวนการคิดตอนเขาเขียนงานชิ้นต่าง ๆ ทำให้ได้เห็นมุมใหม่ของคนที่เราเคยรู้จักจากชื่อบนปกหนังสือ การเรียบเรียงประโยคในบทความมีทั้งคำถามเชิงเทคนิคและคำถามเชิงปรัชญา แทรกด้วยภาพถ่ายและไฮไลต์ประเด็นสำคัญ ทำให้การอ่านไม่หนักจนเกินไป การอ่านบทสัมภาษณ์นี้ทำให้ฉันนึกถึงฉากที่เคยเจอในงานเสวนาหนังสือ—มีความไม่ตั้งท่าและจริงใจอยู่สูง พาร์ตที่เล่าถึงแรงบันดาลใจจากเพลงพื้นบ้านถูกขยายจนกลายเป็นภาพความทรงจำ ส่วนตอนที่พูดถึงวิธีการแก้บั๊กทางความคิดก็ชวนให้ยิ้มและคิดตาม เอาเป็นว่าถ้าต้องการอ่านแบบยืดยาวและได้ความเข้าใจเชิงลึก บทสัมภาษณ์ใน 'The Momentum' ฉบับล่าสุดน่าจะตอบโจทย์ได้ดี และตัวบทยังคงความเป็นบทสนทนาแบบคนคุยกัน ทำให้รู้สึกใกล้ชิดมากขึ้นก่อนจะวางบทความลงด้วยความประทับใจส่วนตัวเรื่องหนึ่งที่ติดหัวอยู่

แฟนคลับแนวนี้อย่างฉันมักจะเริ่มจากช่องทางที่ผู้สร้างประกาศเองก่อนเสมอ เพราะจะได้ของแท้และข้อมูลพรีออเดอร์ที่ชัดเจน หน้าเพจของ 'แทนไทประเสริฐกุล' บน Facebook, Instagram หรือ X มักมีการประกาศวางจำหน่าย แจ้งสต็อกหรือบอกกำหนดการงานที่เจ้าตัวจะไปออกบูธ หากเจ้าของงานมีเว็บช็อปเป็นทางการก็เป็นอีกทางที่ปลอดภัย เวลาเห็นโพสต์พรีออเดอร์ให้สังเกตรายละเอียดการชำระเงิน ค่าจัดส่ง และเงื่อนไขการคืนสินค้า เพื่อไม่ให้ตกใจทีหลังว่ามีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม ครั้งหนึ่งได้พบสินค้าพิเศษของ 'แทนไทประเสริฐกุล' ที่บูธในงานหนังสือการ์ตูนแบบอินดี้ ประสบการณ์ตรงทำให้รู้ว่าบูธในงานมักจะมีของที่หาไม่ได้ในร้านทั่วไป ชิ้นงานลิมิเต็ดหรือโซน Zine มักถูกวางจำหน่ายที่งานเท่านั้น ถ้าชอบความเป็นงานฝีมือ การไปร่วมงาน Zine Market หรืองานเมกาคอมิกส์จะได้คุยกับผู้สร้างโดยตรง เก็บลายเซ็นหรือถามเรื่องรีปริ้นท์ได้ง่ายกว่าโซเชียล ทางเลือกที่สะดวกสำหรับคนไม่สะดวกออกจากบ้านคือร้านหนังสือออนไลน์ของชุมชนอินดี้หรือเว็บไซต์ช็อปปิ้งที่น่าเชื่อถือ บางครั้งมีร้านหนังสืออิสระในเมืองใหญ่วางขายผลงานของศิลปินไทยด้วย แต่หากของ sold out แล้ว กลุ่มซื้อขายมือสองบน Facebook หรือกลุ่มแฟนเพจเฉพาะเรื่องก็เป็นที่หาได้ การติดต่อโดยตรงผ่านข้อความส่วนตัวเพื่อสอบถามรีสต็อกหรือรุ่นพิเศษก็เป็นวิธีที่ได้ผล ส่วนตัวแล้วชอบการผสมผสานทั้งสองแบบ: สั่งพรีออเดอร์ถ้าต้องการการันตีได้ของใหม่ แต่ก็ไม่ปฏิเสธการเดินงานจริงเพราะได้บรรยากาศและเรื่องเล่าจากคนทำงานมาด้วย

แวะร้านหนังสือใหญ่ ๆ แล้วจะเห็นว่าหลายเล่มของแทนไทมักถูกนำมาวางไว้ในชั้นแนะนำหรือชั้นวรรณกรรมร่วมสมัย เส้นทางที่ชัดเจนที่สุดคือเข้าไปดูที่เว็บของร้านเชนที่มีสาขาทั่วประเทศ เช่น Naiin, SE-ED, และ B2S — ทั้งสามร้านนี้มีหน้าร้านจริงและระบบสั่งซื้อออนไลน์ที่สะดวก การสั่งแบบพรีออเดอร์หรือสั่งจากสต็อกออนไลน์ทำให้ได้เล่มใหม่ ๆ ส่งถึงบ้านได้ไว และถ้าอยากเห็นเล่มจริงก่อนซื้อ สามารถแวะสาขาใหญ่ ๆ เพื่อจับกระดาษ ดูปก และอ่านคำนำสั้น ๆ ได้ด้วยตัวเอง เวลาที่ฉันอยากสะสมฉบับปกแข็งหรือสำรวจบรรจุภัณฑ์พิเศษ มักจะเช็กสต็อกทั้งสามร้านนี้พร้อมกัน เพราะบางครั้งเล่มหนึ่งอาจมีเฉพาะที่ร้านใดร้านหนึ่งเท่านั้น ถึงแม้จะไม่ได้ซื้อทุกครั้ง แต่การได้เดินดูชั้นหนังสือแล้วเลือกด้วยตาตัวเองเป็นความสุขแบบหนึ่งที่ยังไม่ลืมง่าย ๆ

ฉันชอบสะสมแผ่นเสียงและซีดีของนักประพันธ์ไทยมาเป็นเวลานาน จึงคุ้นกับวิธีตามหาเพลงประกอบที่หายากของเสกสรรค์ ประเสริฐกุลเป็นพิเศษ หลายครั้งผลงานของเขาปรากฏในซาวด์แทร็กของภาพยนตร์หรือสารคดี ซึ่งมักจะถูกอัปโหลดบนช่องวิดีโอออนไลน์ฟรี ๆ บ้างก็เป็นการอัปจากแฟนคลับที่แยกแทร็กไว้ให้ฟัง ข้อดีคือเข้าถึงง่าย ข้อด้อยคือคุณภาพกับลิขสิทธิ์อาจไม่สมบูรณ์ หากอยากได้เสียงที่คมชัดจริง ๆ ให้ลองหาชื่อคอมโพสเซอร์เป็นภาษาไทยบนบริการสตรีมมิงระดับสากลหรือท้องถิ่น เพราะบางครั้งมีการลงเป็นอัลบั้มอย่างเป็นทางการ ผมมักจะหาแผ่น CD มือสองตามร้านเพลงเก่าและตลาดนัดคนรักเพลง นอกจากนี้เว็บไซต์ซื้อขายแผ่นและฐานข้อมูลแผ่นเสียงยังช่วยให้รู้ว่ามีการออกผลงานไหนบ้างและใครเป็นผู้จัดจำหน่าย การรอคอนเสิร์ตหรือการฉายภาพยนตร์ย้อนยุคก็เป็นโอกาสที่เพลงประกอบจะถูกเปิดในคุณภาพดี สรุปก็คือ ถ้าต้องการฟังแบบสบายใจ ให้ผสมกันทั้งแหล่งออนไลน์และแหล่งกายภาพ แล้วเก็บลิงก์หรือรายการที่เจอไว้ เผื่อวันหนึ่งจะได้ย้อนกลับไปฟังเต็ม ๆ อย่างตั้งใจ

บอกตรงๆว่าการตามหาหนังสือที่เกี่ยวกับคนดังแบบนี้เป็นงานอดิเรกที่ผมชอบทำมาก ผมมักเริ่มจากการเดินตามร้านหนังสือใหญ่ ๆ ก่อน เช่น SE-ED, B2S หรือ Naiin สาขาหลัก ๆ ในห้างใหญ่เพราะมีโอกาสได้พบเล่มพิมพ์ใหม่หรือฉบับพิเศษของ 'เพ็ญพักตร์ ศิริกุล' ถ้าไม่เจอเล่มวางขาย หน้าร้านของ Kinokuniya (เซ็นทรัลชิดลม/สยามพารากอน) ก็เป็นอีกจุดที่ควรลอง เพราะบางครั้งร้านใหญ่จะรับฝากขายหนังสือหรือมีฉบับสะสม เมื่อเจอเล่มที่สนใจ ผมมักจะเช็กสภาพปกและเลข ISBN เพื่อแน่ใจว่าได้ฉบับที่ต้องการ และถ้าหายากก็จะถามทางร้านว่ามีสำนักพิมพ์จัดพิมพ์อีกไหมหรือมีการพิมพ์ซ้ำในอนาคต การเดินตามชั้นหนังสือจริงให้ความสุขแบบจับต้องได้ แถมบางครั้งยังได้เจอหนังสือที่ไม่ได้ลงขายออนไลน์ด้วย สรุปคือเริ่มจากร้านใหญ่ ๆ แล้วค่อยกระจายไปยังจุดอื่น ๆ ตามความจำเป็น

เวลาเดินผ่านบูธงานหนังสือหรือบูธศิลปินเล็กๆ ฉันมักจะเจอของที่ระลึกจากผลงานของประภัสสร เสวิกุลวางเรียงให้เลือก ทั้งโปสการ์ด ลายพิมพ์ศิลป์ พวงกุญแจ และสมุดโน้ตที่ทำออกมาแบบจำกัดจำนวน ไลน์ขายหลัก ๆ ที่ฉันเคยซื้อเห็นได้บ่อยคือร้านค้าอย่างเป็นทางการของผู้สร้างผลงานบน Facebook หรือ Instagram ซึ่งมักจะประกาศการวางจำหน่ายและเปิดพรีออร์เดอร์โดยตรง นอกจากนี้แหล่งขายออนไลน์ขนาดใหญ่ทั้ง Shopee และ Lazada ก็มีร้านค้าของตัวแทนหรือซัพพลายเออร์นำสินค้ามาลงบ้าง โดยเฉพาะของยอดนิยมที่ผลิตเป็นล็อตใหญ่ การซื้อจากร้านอย่างเป็นทางการจะช่วยให้แน่ใจว่าได้ของแท้และบางครั้งยังได้ลายเซ็นหรือบรรจุในบรรจุภัณฑ์พิเศษด้วย ตามร้านหนังสือใหญ่ในประเทศไทยก็มีโอกาสเจอสินค้าที่ระลึกจากศิลปินท้องถิ่นเช่นกัน ฉันเคยไปพบสินค้าในร้านนายอินทร์ บีทูเอส และร้านหนังสืออิสระที่ชอบรับงานศิลปินมาวางจำหน่ายช่วงงานเปิดตัวหนังสือหรือเทศกาลหนังสือ นอกจากนี้งานอีเวนต์สำหรับแฟนงานศิลป์และคอมมิกส์ เช่นงานมาร์เก็ตของนักวาด งาน Comic Party หรืองานมหกรรมหนังสือ นักวาดมักจะนำของทำมืออย่างพินเอนาเมล โปสเตอร์ขนาดลิมิเต็ด และเซ็ตโปสการ์ดมาขายที่บูธ สิ่งที่ทำให้ตื่นเต้นคือในบางงานจะมีสินค้าพิเศษเฉพาะงาน ที่ไม่มีขายออนไลน์ แถมได้คุยกับศิลปินโดยตรงบ้างบางครั้ง ทำให้รู้สึกคุ้มค่ากับการไปเดินตลาดงานศิลป์ ถ้าชอบของมือสองหรือของหายาก ตลาดกลุ่มแฟนคลับบน Facebook, กลุ่มแลกเปลี่ยนใน LINE, และเว็บไซต์ประมูลต่างประเทศอย่าง Etsy หรือ eBay ก็เป็นอีกทางหนึ่งที่ฉันลองส่อง บางชิ้นเป็นของเก่าที่ไม่ผลิตแล้ว แต่ข้อควรระวังคือให้ดูรูปสินค้าจริง ตรวจสอบรีวิวผู้ขาย และถามรายละเอียดความสมบูรณ์ของสินค้า ที่สำคัญฉันมักจะเลือกสนับสนุนศิลปินโดยตรงเมื่อเป็นไปได้ เพราะรายได้ส่วนหนึ่งจะถึงมือศิลปินโดยตรงและช่วยให้มีงานใหม่ ๆ ออกมาเรื่อย ๆ การสั่งพรีออร์เดอร์จากช่องทางทางการ นอกจากจะได้ของใหม่แล้วยังช่วยให้ศิลปินวางแผนการผลิตได้ดีขึ้นอีกด้วย สรุปโดยส่วนตัว ชอบเก็บโปสการ์ดลายโปรดและชอบตามประกาศในเพจของศิลปินมากกว่าซื้อจากตลาดมืด เพราะนอกจากความแน่นอนแล้วมันยังให้ความรู้สึกเชื่อมต่อกับผลงานและคนทำงาน ถ้ามีโอกาสได้ไปงานตลาดหรืองานเปิดตัว รับรองว่าความสุขจากการได้เลือกของที่ชอบและพูดคุยสั้น ๆ กับศิลปินเป็นอะไรที่เติมพลังได้เสมอ

หาเล่มของธเนศวงศ์ยานนาวาไม่ยากเลย ถ้ามีเวลาเดินเล่นตามร้านหนังสือใหญ่ ๆ จะได้เจอทุกอย่างตั้งแต่เล่มใหม่จนถึงบางเล่มที่หามานานแล้ว ฉันมักเริ่มต้นที่ร้านเครือข่ายใหญ่ที่มีสต็อกหลากหลาย เช่น ซีเอ็ด, นายอินทร์, B2S หรือสาขาเคิโนะคุนิยะในห้างใหญ่ ที่นั่นสะดวกตรงที่มักมีมุมวรรณกรรม-นิตยสารครบ และพนักงานสามารถเช็คสต็อกหรือสั่งเล่มให้ได้ ถ้าวันไหนขี้เกียจออกจากบ้าน ใช้เว็บร้านเหล่านี้หรือแอปของพวกเขาก็สะดวก: สั่งแล้วส่งถึงบ้าน ทั้งยังมีโปรโมชั่นร่วมกับบัตรเครดิตและคูปองลดราคา อีกช่องทางที่ฉันชอบคือร้านหนังสือออนไลน์อย่าง Shopee และ Lazada ที่ร้านหนังสือหรือผู้ขายมือหนึ่งมาลงขาย รวมถึงร้านหนังสือเฉพาะทางที่มีหน้าร้านออนไลน์ บางครั้งจะมีโปรโมชั่นรวมถึงแพ็กเกจหนังสือสำนักพิมพ์ นอกจากนั้นยังมี e-book ในแพลตฟอร์มอย่าง MEB หรือ Ookbee สำหรับคนที่อยากได้แบบดิจิทัล สุดท้ายถ้าต้องการหาของมือสอง ลองดูในกลุ่มเฟซบุ๊กขายหนังสือหรือร้านหนังสือมือสองในย่านมหาวิทยาลัย—ได้เล่มหายากในราคาน่ารัก ซื้อจากช่องทางไหนก็ขึ้นกับความรีบและงบประมาณ แต่ถ้าอยากได้ปกสวยหรือเซ็นลายมือผู้เขียน บูธงานหนังสือสำคัญมักมีจัดกิจกรรมพบนักเขียน ทำให้ได้ความรู้สึกพิเศษกว่าการสั่งออนไลน์เป็นแน่