เดชนางพญางูขาว ถ่ายทำที่ไหนและมีโลเคชั่นสำคัญอะไร?

การถ่ายทำ 'หนังพระนเรศวร 3' ใช้ทั้งโลเคชั่นจริงและสตูดิโอขนาดใหญ่เพื่อสร้างความสมจริงของยุคอยุธยา ซึ่งฉากหลัก ๆ ที่สะดุดตาส่วนใหญ่ถ่ายทำในจังหวัดที่มีร่องรอยสถาปัตยกรรมเก่า เช่น อยุธยาและลพบุรี รวมถึงทุ่งราบเปิดกว้างในสุพรรณบุรีที่ใช้เป็นฉากการประจัญบานใหญ่ ฉากพระราชวังและห้องบรรทมจำนวนมากถูกสร้างขึ้นใหม่ในสตูดิโอกรุงเทพฯ เพื่อให้สามารถควบคุมแสงและการถ่ายทำช่วงกลางคืนได้สะดวก การจัดวางโลเคชั่นแบบผสมผสานทำให้ภาพรวมของหนังดูต่อเนื่อง: ซากอาคารเก่าในอยุธยาถูกใช้เป็นฉากหลังสร้างบรรยากาศแท้จริง ขณะที่ฉากการรบหนักและการใช้ช้างรบย้ายไปถ่ายที่ทุ่งกว้างซึ่งเอื้อให้จัดกองคนและสัตว์ได้ปลอดภัย นอกจากนั้นยังมีฉากริมแม่น้ำที่จำลองการข้ามและการวางค่าย ซึ่งทีมงานผสานสภาพแวดล้อมธรรมชาติร่วมกับฉากสร้างขึ้นเพื่อให้ทั้งภาพและสเกลของหนังออกมาทรงพลัง โดยรวมแล้วโลเคชั่นที่เห็นในหนังไม่ได้มีไว้โชว์ทิวทัศน์เท่านั้น แต่ยังถูกเลือกเพื่อรองรับฉากแอ็กชัน การเคลื่อนไหวของฝูงคน และการจัดวางมุมกล้อง ความตั้งใจในการเลือกสถานที่ผสมกับสตูดิโอช่วยให้รายละเอียดทั้งเรื่องการแต่งกาย ฉาก และการเคลื่อนไหวของตัวละครสอดคล้องกับบรรยากาศสมัยก่อนอย่างที่หนังต้องการ

ภาพถ่ายเบื้องหลังของ 'นางพญางูขาว' 2019 ทำให้ภาพในหัวฉันกลับมามีชีวิตอีกครั้ง—ฉากโบราณที่ดูสมจริงไม่ใช่แค่จากเครื่องแต่งกาย แต่จากสภาพแวดล้อมที่เลือกใช้ถ่ายทำด้วย ฉากพระราชวังและถนนเมืองใหญ่ในหลายตอนมีลักษณะคุ้นตาจากสตูดิโอขนาดใหญ่ที่สร้างฉากประณีต ซึ่งสถานที่ที่ฉันคุ้นที่สุดคือ เหิงเตี้ยน (Hengdian World Studios) ที่มักถูกใช้เป็นเบื้องหลังของฉากภายในพระราชวังและตลาดโบราณ การตกแต่งฉากที่นั่นทำให้ฉันเชื่อได้ว่าส่วนสำคัญของซีรีส์น่าจะถ่ายที่นี่ เพราะรายละเอียดแบบก่อสร้างทั้งประตู เสา และลานกว้างนั้นเหมาะกับฉากละครพีเรียดที่ต้องการมุมกล้องกว้าง ด้านฉากที่เกี่ยวกับน้ำและวิวทะเลสาบ โรแมนติกหลายฉากในเรื่องให้ความรู้สึกว่าใช้สถานที่จริงที่มีทิวทัศน์ทะเลสาบหรือแม่น้ำเป็นแบ็กกราวด์ เช่น บางช็อตที่มีเรือและเงาสะท้อนบนผิวน้ำดูเหมือนถูกถ่ายใกล้ทะเลสาบขนาดใหญ่ซึ่งในจีนมักเป็นแถวหางโจวบริเวณ 'ทะเลสาบตะวันตก' หรือเมืองน้ำอย่างอู่เจิ้นที่ให้บรรยากาศโรแมนติกแบบดั้งเดิม ฉันนึกภาพตัวเองเดินตามเส้นทางหินริมคลอง แล้วคิดว่าเบื้องหลังฉากรักของคู่เอกคงได้แรงบันดาลใจจากสถานที่พวกนี้ รวมความแล้ว ฉันเชื่อว่าสถาปัตยกรรมในสตูดิโอใหญ่อย่างเหิงเตี้ยนกับโลเคชันตามเมืองน้ำและทะเลสาบในมณฑลเจ้อเจียงหรือใกล้เคียงช่วยกันสร้างโลกของ 'นางพญางูขาว' 2019 ให้สมจริง การผสมผสานระหว่างฉากสตูดิโอที่ควบคุมได้และถ่ายทำกลางแจ้งที่มีบรรยากาศตามธรรมชาตินั้นทำให้ฉากดูมีมิติและอบอุ่นมากกว่าการใช้สตูดิโอเพียงอย่างเดียว นี่แหละที่ทำให้การดูซ้ำแต่ละครั้งยังคงมีความเพลิดเพลินอยู่เสมอ

จำภาพท่าเรือใน 'Battleship' ได้ชัดเลย — ฉากท่าเรือและฐานทัพเรือส่วนใหญ่ถ่ายทำที่ฮาวาย โดยเฉพาะบนเกาะโออาฮู (Oahu) ซึ่งใช้พื้นที่รอบๆ เขตเพิร์ลฮาร์เบอร์ (Pearl Harbor) และท่าเรือฮอนโนลูลูเป็นฉากหลังหลักของฉากที่เกี่ยวกับกองทัพเรือ ตัวบทต้องการบรรยากาศของฐานทัพจริง ๆ ทำให้ทีมงานเลือกใช้พื้นที่จริงมากกว่าการสร้างฉากเทียมทั้งหมด ผมติดใจว่ามีการผสมกันระหว่างถ่ายกลางแจ้งที่ท่าเรือจริง การถ่ายบนเรือ และงานสตูดิโอสำหรับฉากภายในที่ละเอียด เช่น ห้องบังคับการหรือส่วนที่ต้องมีการระเบิดใหญ่ๆ ทีมถ่ายยังขึ้นเรือจริงบ้างเพื่อให้การเคลื่อนไหวและมุมกล้องดูสมจริง ขณะเดียวกันฉากที่มีเอฟเฟกต์หนัก ๆ ก็ทำในสตูดิโอที่แคลิฟอร์เนียเพื่อตั้งกล้องและควบคุมสภาพแวดล้อมได้ การรวมทั้งสองแบบทำให้หนังยังคงความยิ่งใหญ่ของการปะทะทางทะเลไว้ได้อย่างน่าเชื่อถือ

เราโตมากับเวอร์ชันจีนของ 'พญางูขาว' ที่เต็มไปด้วยฉากสะพานโค้งและทะเลสาบใส ซึ่งบ่อยครั้งถูกถ่ายทำในมณฑลทางฝั่งตะวันออกของจีน ฉากในสตูดิโอใหญ่ที่จำลองเมืองโบราณมักอยู่ที่ Hengdian (เมืองในมณฑลเจ้อเจียง) เพราะที่นั่นมีเซ็ตประวัติศาสตร์ครบถ้วน ส่วนฉากริมทะเลสาบสวยงามที่ให้ความรู้สึกโรแมนติกมักถ่ายรอบๆ West Lake ในเมือง Hangzhou (เจ้อเจียง) อีกพื้นที่ที่ผู้ชมมักจำได้คือสวนจีนโบราณกับคลองเล็กๆ ซึ่งมักใช้สถานที่ในมณฑล Jiangsu อย่าง Suzhou เพื่อเสริมบรรยากาศโบราณ ใช้ภูเขาหินและทิวทัศน์แบบเทพนิยายบ้างก็มาจากมณฑล Anhui เช่น Huangshan พูดง่ายๆ คือถ้าต้องการตามรอยเวอร์ชันจีนของ 'พญางูขาว' ให้เตรียมแผนเที่ยวที่รวมทั้งสตูดิโอจำลองและเมืองเก่าริมน้ำ แล้วจะเข้าใจว่าทำไมภาพถึงดูคุ้นตาและมีเสน่ห์แบบนิยายมากขึ้น

ในฐานะแฟนหนัง 'สงครามเทวดา' ที่ติดตามเบื้องหลังการถ่ายทำมานาน ผมคิดว่าโลเคชันคือหัวใจสำคัญที่ทำให้หนังเรื่องนี้ทั้งยิ่งใหญ่และใกล้ตัวในเวลาเดียวกัน ฉากเปิดมักจะใช้มุมกว้างของเมืองเพื่อวางคาแรกเตอร์ของโลกที่ถูกแบ่งแยก จึงเห็นทีมงานเลือกล้อกรุงเทพฯ รอบชานเมืองและบริเวณโรงงานเก่าริมแม่น้ำเป็นพื้นที่สตูดิโอกลางแจ้งสำหรับฉากเมืองร้างกับการต่อสู้บนตึกทรุด ตรงกันข้ามกับฉากธรรมชาติที่ยิ่งใหญ่ซึ่งถ่ายทำในป่าและลำคลองทางฝั่งตะวันตกของประเทศ จังหวะการต่อสู้ในป่าเป็นหนึ่งในไฮไลต์ โดยใช้พื้นที่ป่าเขียวชอุ่มและเส้นทางรถไฟเก่าในจังหวัดที่มีประวัติศาสตร์สงครามเป็นฉากหลัง ทำให้ภาพของการไล่ล่าและกับดักในป่ามีความชวนเชื่ออย่างไม่น่าเชื่อ บรรดาวัดเก่าและโบราณสถานในเมืองเก่ากลายเป็นอีกหนึ่งโลเคชันสำคัญ เพราะการปะทะเชิงสัญลักษณ์ระหว่างศาสนาและความรุนแรงต้องการเสน่ห์ของผนังหินและเสาโบราณ จึงเห็นทีมงานใช้ซากปรักหักพังของพระอารามและซุ้มประตูโบราณสำหรับฉากสงครามในเขตเมืองเก่า ส่วนฉากที่ต้องการบรรยากาศทรหดและความเป็นตำนาน เช่น การประลองกันบนสะพานหรืออนุสรณ์สถาน ทีมงานมักย้ายไปถ่ายที่สะพานประวัติศาสตร์หรืออนุสรณ์สถานที่มีลักษณะโดดเด่น ทั้งนี้มีการผสมสแตนอินและสร้างสแตนด์อินบนสตูดิโอเมื่อสถานที่จริงไม่สะดวก มุมเล็กๆ ที่ผมชอบคือการใช้พื้นที่รกร้างในเขตอุตสาหกรรมเป็นฉากหลังของการปะทะส่วนตัว ระหว่างตัวละครที่มีประวัติเจ็บปวด โลเคชันพวกนี้ให้ความรู้สึกเหงาและโหดร้ายโดยไม่ต้องแต่งซากเยอะ สุดท้ายฉากปิดมักกลับมาที่อนุสรณ์หรือพื้นที่สงบ เพื่อให้ผู้ชมได้หายใจหลังความโหดร้ายของสงคราม การเลือกโลเคชันแบบผสมผสาน—จากสตูดิโอในเขตชานเมืองไปจนถึงป่าและโบราณสถาน—ทำให้ 'สงครามเทวดา' ไม่ใช่แค่การต่อสู้ของตัวละคร แต่เป็นการเดินทางผ่านพื้นที่ที่เต็มไปด้วยเรื่องเล่าและบาดแผลของประเทศ ซึ่งทำให้ผมยังคิดถึงฉากเหล่านั้นได้อยู่เรื่อยๆ

หางโจวในมณฑลเจ้อเจียงเป็นชื่อที่โผล่ขึ้นมาในใจทันทีเมื่อพูดถึงสถานที่ถ่ายทำผลงานที่อิงจากตำนาน 'ตำนานนางพญางูขาว' เพราะภาพจำของทะเลสาบตะวันตก (West Lake) สะพานแตก และพระเจดีย์เล่ยเฟิงนั้นฝังแน่นกับเรื่องราวรักโรแมนติกผสมแฟนตาซีนี้มาตั้งแต่ต้น ยิ่งได้เดินเล่นรอบทะเลสาบยามเช้า เห็นเรือพายและหมอกบางๆ ลอยคลอ ก็ยิ่งเข้าใจว่าทำไมผู้สร้างงานภาพยนตร์และซีรีส์ถึงเลือกใช้ฉากนี้เป็นตัวแทนของโลกในนิทาน ความงามที่เก็บรักษาไว้และกลิ่นอายของเมืองโบราณช่วยเติมความสมจริงให้กับการถ่ายทอดตำนานได้อย่างกลมกลืน ฉากสำคัญหลายฉากมักถ่ายทำแถบสะพานแตก (Broken Bridge), เจดีย์เล่ยเฟิง (Leifeng Pagoda) และสวนวัฒนธรรมบริเวณทะเลสาบ ซึ่งทุกจุดล้วนมีความเกี่ยวพันกับเรื่องเล่าของงูขาวและความทรงจำของตัวละคร การได้เห็นเจดีย์ที่ยังคงตั้งตระหง่านอยู่กลางภาพยนตร์ทำให้ตัวละครที่เป็นมนุษย์และสิ่งลี้ลับดูมีพื้นที่ร่วมกัน ในหลายเวอร์ชัน ผู้กำกับยังขยายพื้นที่ถ่ายทำออกไปนอกตัวเมืองหางโจว ทั้งหมู่บ้านเก่าและทางน้ำเล็กๆ เพื่อจับบรรยากาศชนบทและวิถีชีวิตพื้นถิ่นที่เติมอารมณ์ให้ทั้งเรื่อง การเล่าเรื่องของ 'ตำนานนางพญางูขาว' ไม่ได้จำกัดอยู่แค่ฉากตระการตา แต่ยังพึ่งพาบทสนทนา มุมกล้อง และเสียงดนตรีที่จับจังหวะความเศร้าและความหลงใหลของความรักระหว่างมนุษย์กับนางพญางู เมื่อฉากถ่ายทำใช้สถานที่จริงอย่างหางโจว ความรู้สึกของสถานที่—เสียงคลื่นเล็กๆ ของทะเลสาบ กลิ่นชาพื้นเมือง และเงาทอดของต้นหลิว—กลายเป็นตัวละครอีกตัวหนึ่งที่ทำให้เรื่องราวน่าเชื่อถือมากขึ้น ฉากในสวนโบราณหรือซอยแคบๆ ก็ช่วยสร้างมิติให้กับฉากที่ต้องการความเป็นส่วนตัวหรือความเงียบงันของความลับ ในฐานะแฟนที่ชอบตามรอยฉากถ่ายทำ ประทับใจกับวิธีที่เมืองหางโจวรักษามรดกทางวัฒนธรรมไว้และเปิดพื้นที่ให้ผลงานสร้างสรรค์นำไปใช้โดยไม่ทำลายสภาพแวดล้อม ส่วนตัวคิดว่าสถานที่จริงอย่างหางโจวช่วยยกระดับเรื่องราวให้เป็นสิ่งที่สัมผัสได้จริงมากกว่าเป็นเพียงนิทาน โทนภาพและบรรยากาศที่เกิดจากสถานที่นั้นยังคงทำให้ผู้ชมรู้สึกร่วมและเชื่อมโยงกับตัวละครได้ลึกขึ้น การเดินผ่านสะพานหรือยืนมองทะเลสาบในใจยังมีร่องรอยของเรื่องราวเก่าๆ อยู่เสมอ นี่แหละคือความงดงามแบบที่ไม่อยากให้เลือนหายไป

ตั้งแต่ครั้งแรกที่เห็นฉากตลาดน้ำใน 'ตะเภาทอง' ก็รู้สึกได้เลยว่างานถ่ายทำตั้งใจใช้โลเคชันจริงมากกว่าจะพึ่งสตูดิโอล้วนๆ ในมุมมองของคนที่ชอบรายละเอียดงานสร้าง ฉากหลัก ๆ ของเรื่องถูกถ่ายทำผสมกันระหว่างสตูดิโอในกรุงเทพฯ กับสถานที่จริงรอบเมืองหลวง เช่น ตลาดน้ำที่ให้อารมณ์แบบคลองดำเนินสะดวก/ดำเนินสะดวก-ดำเนิน (ให้ภาพรวมของตลาดน้ำไทยดั้งเดิม) ส่วนฉากเมืองเก่าและวังเก่าใช้พื้นที่โบราณสถานแถวอยุธยาเพื่อจับบรรยากาศสถาปัตยกรรมเก่า ๆ และลานกว้างที่ดูขลัง อีกจุดที่เด่นคือฉากชายฝั่งและหมู่บ้านประมง ที่ผมชอบเพราะมันถ่ายทอดชีวิตชาวบ้านได้ชัดเจน โดยทีมงานมักย้ายไปถ่ายแถวชายหาดหัวหิน/ประจวบคีรีขันธ์ เพื่อให้ได้ทะเลและท่าเรือจริง ๆ ซึ่งช่วยให้บทสนทนาและกิจวัตรประจำวันของตัวละครดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น สรุปแล้ว 'ตะเภาทอง' ผสมผสานสตูดิโอสำหรับฉากภายในกับโลเคชันจริงอย่างตลาดน้ำ อยุธยา และชายฝั่งหัวหิน ทำให้ภาพรวมทั้งเรื่องมีความหลากหลายด้านภูมิทัศน์และความสมจริงที่น่าจดจำ

เรามักนึกถึงฉากที่สายน้ำกลายเป็นอาวุธมากกว่าฉากโรแมนติกของเรื่อง 'นางพญางูขาว' เสมอ ฉากการต่อสู้ที่วัดจินซาน (Jinshan Temple) ยังติดตาเพราะมันแสดงทั้งพลังของรักและความโกรธอย่างสุดขั้ว — งูขาวใช้พลังธรรมชาติเรียกฝนและน้ำจนท่วมวัด เพื่อพยายามช่วยชายที่รักให้ออกมาจากอำนาจของพระอาจารย์ฝ่ายตรงข้าม สภาพแวดล้อมที่เป็นทะเลสาบ หมอก คลื่นน้ำพัดกร่อนองค์ประกอบของวัดกลายเป็นภาพเปรียบเปรยถึงความขัดแย้งระหว่างโลกมนุษย์กับโลกเหนือธรรมชาติ ฉากนี้ไม่ได้มีแค่การต่อสู้ทางกาย แต่มันสื่อถึงความสิ้นหวังและการเสียสละของตัวละครฝ่ายหญิงด้วย ในหลายฉบับที่อ่านและดู ฉากน้ำท่วมจินซานถูกเล่าแตกต่างกันไป บางเวอร์ชันให้โทนดราม่าเข้มข้น บางเวอร์ชันเน้นความอลังการเหนือมนุษย์ แต่ทุกเวอร์ชันมีจุดร่วมคือการที่ผู้ชมต้องเผชิญหน้ากับคำถามว่า “ความรักจะทำให้ใครเป็นคนที่ดีหรือทำให้คนคนนั้นทำสิ่งรุนแรงได้” ตอนจบของเหตุการณ์ที่วัดเชื่อมโยงกับสถานที่สำคัญอีกจุดคือเจดีย์เล่อเฟิง (Leifeng Pagoda) ซึ่งในเรื่องมักใช้เป็นสัญลักษณ์ของการถูกจองจำและการสูญเสีย ความรู้สึกที่เห็นตัวละครถูกขังใต้เจดีย์ทำให้ฉันหยุดคิดถึงการไถ่บาปและการยอมสละ นี่เป็นหนึ่งในฉากที่ทำให้เรื่องนิรันดร์กว่าวรรณกรรมพื้นบ้านทั่วไป — เพราะมันมีทั้งความรัก, ความทรมาน, และการต่อสู้กับอำนาจที่เหนือธรรมชาติ ซึ่งยังคงสะท้อนกับผู้อ่านจนทุกวันนี้

ไม่มีอะไรจะคลาสสิกเท่าการตามรอยฉากถ่ายทำของตำนานงูขาวในสถานที่จริง—สำหรับฉันมันเหมือนเป็นการเดินทางข้ามเวลาไปเจอฉากที่เคยเห็นบนจอ ฉบับละครโทรทัศน์อย่าง 'The Legend of White Snake' มักใช้สตูดิโอขนาดใหญ่ควบคู่กับโลเคชันจริง โดยที่จุดที่เด่นสุดคือบริเวณทะเลสาบตะวันตก (West Lake) ในหางโจว — เลฟงป้าโกว (Leifeng Pagoda) และสวนริมทะเลสาบที่ให้บรรยากาศโบราณแบบนิยายจีน นอกจากนั้นยังใช้เมืองน้ำโบราณอย่างหวู่เจิ้น (Wuzhen) เป็นฉากหลังของชุมชนริมน้ำ และบางครั้งก็ขึ้นไปถ่ายวิวภูเขาในพื้นที่อย่างหวงซาน (Huangshan) เพื่อได้ทัศนียภาพแบบภูเขาและทะเลหมอก ฉันชอบโมเมนต์ที่เห็นทิวทัศน์จริง ๆ ผสมกับฉากสตูดิโอ เพราะมันทำให้รู้สึกว่าเรื่องราวยังคงลมหายใจของสถานที่โบราณเหล่านั้นอยู่ แม้แต่แผงคัทหรือซอยเล็ก ๆ บนถนนโบราณก็มีรายละเอียดที่ทำให้โลกของงูขาวน่าเชื่อถือขึ้น

พอได้ไปดูโลเคชันจริงของ 'อาญารัก' แล้วก็ตื่นเต้นกับความละเอียดของฉากภายในสตูดิโอมาก การถ่ายทำส่วนใหญ่ถูกจัดขึ้นที่สตูดิโอของช่อง 3 ย่านบางกะปิ ซึ่งเป็นพื้นที่สร้างฉากอินทีเรียร์ขนาดใหญ่ ทั้งห้องรับแขกคฤหาสน์ ห้องนั่งเล่นของตัวละครหลัก และห้องพยาบาลที่ใช้บ่อยในเรื่อง สตูดิโอนี้สะดวกตรงที่ทีมงานสามารถจัดไฟและเซ็ตให้เปลี่ยนบรรยากาศได้รวดเร็ว ทำให้ฉากดราม่าในบ้านดูลื่นไหลและต่อเนื่อง นอกจากสตูดิโอ ยังมีโลเคชันภายนอกจำนวนหนึ่งที่โดดเด่น เช่น ฉากริมน้ำที่ถ่ายใกล้แม่น้ำเจ้าพระยา ซึ่งใช้เรือและท่าเรือเป็นฉากหลังสำหรับฉากไล่ล่าและบทสนทนาสำคัญ อีกส่วนคือรีสอร์ตริมทะเลซึ่งใช้สำหรับซีนที่ต้องการบรรยากาศสงบและเปลี่ยนโทนเรื่องให้กว้างขึ้น ฉากเหล่านี้ช่วยผสมผสานความเป็นเมืองกับพื้นที่เปิดที่ทำให้เรื่องดูมีมิติ ไม่อึดอัดแค่ในบ้านเดียวเท่านั้น