Sa pagtalakay sa buhay ni Jose Rizal, talagang hindi maiiwasan ang masusing pagtingin sa kanyang mga magulang na may malaking bahagi sa kanyang paghubog bilang isang bayaning Pilipino. Ang kanyang ama na si Francisco Mercado ay isang taong mapagmahal sa edukasyon at may mataas na pananaw sa mga bagay-bagay. Siya ay isang mestizong Tsino na nagtagumpay sa kanilang negosyo, na nagbigay sa kanilang pamilya ng katayuan sa lipunan. Ipinasa ni Francisco ang kanyang halaga sa karunungan kay Rizal sa pamamagitan ng pagtuturo ng mga prinsipyo ng disiplina at pagtatrabaho nang masigasig.
Samantalang ang kanyang ina, si Teodora Alonso Realonda, ay pinagmulan ng malaking inspirasyon kay Jose. Siya ay isang edukada, matalino, at mapagsakripisyong ina. Sa kanyang taglay na kaalaman sa mga wika, nakatulong siya upang magkaroon si Rizal ng magandang batayan sa pag-aaral, lalo na sa mga asignaturang pang-wika. Bukod dito, ang kanyang pagkilala sa mga kaalaman at pagpapahalaga sa mga sining ay nagbigay-daan sa hilig ni Rizal sa literatura at kultura. Ang pagkabata ni Rizal ay puno ng mga karanasan sa pagmamahal, tamang asal, at malawak na pag-unawa sa kanyang mga magulang na naging salamin sa kanyang mga ideyal at layunin sa buhay.
Isang masalimuot na kwento ng kanilang buhay ang nagbigay-inspirasyon kay Rizal upang lumaban para sa kanyang bayan. Ang dalawa ay hindi lamang naging mga guro sa kanyang isip, kundi mga simbolo ng pag-asa at laban sa makabansang pagkili, na walang pagtitigil ay pinagtibay ang kanilang pagmamahal sa kanya at sa kanyang mga pinaniniwalaan.