บทที่ 26

เสียงผ้ากระสอบหยาบกรีดผ่านผิวเนื้อยามที่เสิ่นจือเวยปลดสายรัดเอวสีขาวหม่นออก เป็นเสียงที่นางเฝ้ารอคอยมาตลอดสามปีเต็ม

กลิ่นควันธูปที่อบอวลอยู่ในโถงบรรพชนของสกุลหลี่เริ่มจางคลายลงไปพร้อมกับแสงตะวันยามเช้าที่สาดส่องผ่านรอยแยกของบานหน้าต่างไม้แกะสลัก เสิ่นจือเวยยืนอยู่เบื้องหน้ากระจกทองเหลืองบานใหญ่ ปล่อยให้ชุนเถา—สาวใช้คนสนิทที่ติดตามมาจากตระกูลเสิ่นตั้งแต่เยาว์วัย—ค่อยๆ บรรจงถอดชุดไว้ทุกข์ตัวนอกที่ทำจากผ้าป่านหยาบกร้านออกไปทีละชิ้น ความหนักอึ้งที่เคยกดทับบ่าทั้งสองข้างประหนึ่งศิลาแลงดูเหมือนจะมลายหายไปพร้อมกับอาภรณ์สีขาวหม่นผืนนั้น

เบื้องหลังผ้าป่านผืนหนา คือชุดเป้ยจื่อตัวยาวตัดเย็บจากผ้าไหมเนื้อดีสีครามเข้ม ปักลวดลายกิ่งเหมยสีเงินเรียบหรูทว่าเคร่งขรึม ชายเสื้อทิ้งตัวพลิ้วไหวตามทรวดทรงที่ซ่อนเร้นความงามสะพรั่งของสตรีวัยยี่สิบหกปีไว้ได้อย่างมิดชิด หากมองเพียงผิวเผิน ผู้คนในเมืองเปี้ยนจิงย่อมเห็นเพียงสตรีม่ายที่เพิ่งพ้นมลทินแห่งความตาย ทว่าหากพินิจลึกเข้าไปในดวงตาดอกท้อคู่นั้น จะพบเพียงประกายคมปลาบประดุจคมมีดที่ซ่อนอยู่ใต้ผืนน้ำอันนิ่งสงบ

สามปีแล้ว... นับตั้งแต่วันที่หลี่ซิว อดีตสามีผู้มีตำแหน่งเป็นเพียงขุนนางระดับล่างในกรมโยธา สิ้นลมหายใจลงด้วยโรคไข้ป่าเรื้อรัง

ชีวิตสมรสแปดปีที่เริ่มต้นขึ้นจากการคลุมถุงชนของผู้ใหญ่ในอดีต จบลงด้วยความว่างเปล่า หลี่ซิวทิ้งไว้เพียงจวนเก่าซอมซ่อ หนี้สินจากการพนันและสุราที่เขาแอบก่อไว้ลับหลัง และความโลภโมโทสันของตระกูลหลี่สายหลักที่จ้องมองสินเดิมของนางตาเป็นมัน หากไม่ใช่เพราะนางเป็นผู้กุมบังเหียนร้านค้าผ้าไหมสามแห่ง โรงย้อมผ้าขนาดใหญ่ และผืนดินอุดมสมบูรณ์นอกเมืองเปี้ยนจิงที่บิดามอบให้ติดตัวมา ป่านนี้นางคงถูกคนตระกูลนี้กลืนกินจนไม่เหลือแม้แต่กระดูก

"ฮูหยินเจ้าคะ... นายท่านผู้เฒ่าและเหล่าผู้อาวุโสรออยู่ที่โถงเจิ้งถังแล้วเจ้าค่ะ" ชุนเถากระซิบเสียงเบา ปลายนิ้วที่ช่วยจัดสาบเสื้อของนางสั่นเทาเล็กน้อย "เมื่อเช้าบ่าวเห็นคนจากเรือนสายรองพานายน้อยหลี่คังมาด้วย ดูท่าทางคงไม่ยอมปล่อยให้ฮูหยินก้าวออกจากประตูจวนไปง่ายๆ แน่"

เสิ่นจือเวยยกมุมปากขึ้นเป็นรอยยิ้มบาง ทว่าเป็นรอยยิ้มที่ไปไม่ถึงดวงตา นางยกมือขึ้นลูบปิ่นหยกขาวรูปหยดน้ำที่ปักอยู่บนมวยผมอันประณีต สัมผัสเย็นเยียบของเนื้อหยกช่วยตอกย้ำให้สติสัมปชัญญะของนางคมชัดขึ้น

"พวกเขารอวันนี้มาสามปี คิดหรือว่าข้าจะไม่ได้เตรียมการอันใดไว้เลย" น้ำเสียงของนางราบเรียบดั่งสายน้ำในฤดูเหมันต์ "ไปเถิด อย่าให้ท่านพ่อตาต้องรอนานจนไฟโทสะเผาผลาญร่างชรานั่นเสียก่อน"

นางก้าวออกจากห้องนอนชั้นใน ชายกระโปรงสีครามกวาดผ่านธรณีประตูเรือนตะวันตกที่นางอาศัยอยู่อย่างโดดเดี่ยวมาเนิ่นนาน ทุกลมหายใจที่ก้าวเดินไปตามระเบียงทางเดินคดเคี้ยว เสิ่นจือเวยสัมผัสได้ถึงสายตาของบ่าวไพร่ตระกูลหลี่ที่ลอบมองมาด้วยความเคลือบแคลงระคนหวาดหวั่น ไม่มีใครกล้าสบตานางตรงๆ ด้วยรู้ดีว่าตลอดสามปีที่ผ่านมา เบี้ยเลี้ยงและข้าวสารทุกกระสอบที่หล่อเลี้ยงกระเพาะอาหารของคนในจวนแห่งนี้ ล้วนมาจากเงินทองในกระเป๋าของหญิงม่ายผู้นี้ทั้งสิ้น

เมื่อก้าวเข้าสู่โถงเจิ้งถัง บรรยากาศอึดอัดหนักอึ้งก็ถาโถมเข้าใส่ทันที กลิ่นชาหยาบราคาถูกลอยคลุ้ง ผสมปนเปกับกลิ่นไม้ผุและควันบุบบิบจากกล้องยาสูบ

บนเก้าอี้ประธานไม้ฮวาหลีตัวใหญ่ นายท่านผู้เฒ่าหลี่นั่งอยู่ด้วยสีหน้าเคร่งขรึม ริ้วรอยลึกบนใบหน้าเหี่ยวย่นตึงเปรี๊ยะด้วยความถือดีของชนชั้นขุนนาง แม้ว่าจะเป็นเพียงอดีตขุนนางขั้นเจ็ดที่ปลดเกษียณแล้วก็ตาม ด้านข้างของเขามีเหล่าผู้อาวุโสสายตรงและสายรองนั่งเรียงราย และตรงกลางโถง มีเด็กชายวัยแปดขวบหน้าตามอมแมมสวมชุดผ้าแพรตัวใหม่ที่ดูขัดตากำลังยืนก้มหน้าอย่างหวาดกลัว นั่นคือ 'หลี่คัง' หลานชายจากสายรองที่บิดามารดาติดหนี้พนันจนแทบสิ้นเนื้อประดาตัว

"สะใภ้ใหญ่ เจ้ามาช้า" นายท่านผู้เฒ่าหลี่เปิดฉากขึ้นทันทีที่นางย่อกายคารวะตามมารยาท เสียงแหบพร่านั้นแฝงแววตำหนิอย่างไม่ปิดบัง "วันนี้เป็นวันมงคลที่เจ้าพ้นมลทินจากการไว้ทุกข์ให้ซิวเอ๋อร์ ในฐานะสะใภ้กตัญญู สิ่งแรกที่เจ้าพึงกระทำคือการแสดงความเคารพต่อป้ายวิญญาณสามี และสืบสานสายเลือดแห่งตระกูลหลี่ต่อไป"

เสิ่นจือเวยยืนนิ่งอยู่กลางโถง นางไม่ยอมนั่งลงบนเก้าอี้ตัวล่างที่จัดไว้ให้นางโดยเจตนาเพื่อกดข่ม ดวงตาคู่เรียวสวยกวาดมองใบหน้าของทุกคนในห้องอย่างช้าๆ นางสังเกตเห็นประกายตาละโมบที่ซ่อนไม่มิดในแววตาของผู้อาวุโสสายรอง และเห็นประกายความหวังอันโง่เขลาในแววตาของบิดาอดีตสามี

"ท่านพ่อตากล่าวหนักเกินไปแล้วเจ้าค่ะ" เสิ่นจือเวยเอ่ยตอบ น้ำเสียงนุ่มนวลทว่าก้องกังวานไปทั่วโถง "ข้าปฏิบัติตามขนบจารีต ไว้ทุกข์ให้สามีผู้ล่วงลับครบสามปีเต็ม มิเคยขาดตกบกพร่องแม้แต่วันเดียว วันนี้พ้นกำหนดแล้ว ย่อมถือว่าหน้าที่ของข้าในฐานะภรรยาของหลี่ซิวได้สิ้นสุดลงอย่างสมบูรณ์ตามกฎหมายแห่งราชวงศ์ซ่ง"

คำว่า 'สิ้นสุดลงตามกฎหมาย' ประหนึ่งเข็มแหลมที่ทิ่มแทงเข้ากลางใจของนายท่านผู้เฒ่าหลี่ ชายชราตบโต๊ะข้างกายดัง ปัง! จนถ้วยชาสะเทือน

"สามหาวนัก! สิ้นสุดอันใดกัน! เจ้าแต่งเข้าตระกูลหลี่ ยามมีชีวิตเป็นคนสกุลหลี่ ยามตายก็ต้องเป็นผีสกุลหลี่!" นายท่านผู้เฒ่าชี้หน้านาง มือไม้สั่นเทาด้วยความเดือดดาล "ซิวเอ๋อร์จากไปโดยไร้ทายาทสืบสกุล ป้ายวิญญาณของเขาจะไร้คนเซ่นไหว้ไม่ได้! วันนี้ต่อหน้าบรรพชน ข้าในฐานะผู้นำตระกูล ขอตัดสินใจยกคังเอ๋อร์ให้เป็นบุตรบุญธรรมในนามของซิวเอ๋อร์และเจ้า เจ้ามีหน้าที่ต้องเลี้ยงดูเขา ส่งเสียให้เขาร่ำเรียนเพื่อสอบจอหงวน และยกทรัพย์สินทั้งหมดให้เขาดูแลเมื่อเขาเติบใหญ่ นี่คือคุณธรรมและความกตัญญูที่สตรีพึงกระทำ!"