เรื่องเล็กยุคนี้ แต่ใหญ่สำหรับแม่หญิงเมษา

เช้าวันถัดมา แสงแดดอุ่นยามสายลอดผ่านบานหน้าต่างไม้เข้ามาในเรือนบ่าว กลิ่นน้ำอบอ่อน ๆ ลอยเคล้ากับกลิ่นขนมไทยที่แม่พลอยทำไว้แต่เช้า

เมษานั่งกอดหมอนใบเล็กอยู่บนฟูก สวมผ้าถุงที่เกือบหลุด ข้างตัวมีสมุดกับดินสอที่แม่พลอยเตรียมไว้ให้ตามที่เธอขอ แต่สิ่งที่เธอจดไม่ใช่สูตรกับข้าวหรือบทกลอน

“สิ่งที่ควรรู้เพื่ออยู่รอดในยุคที่ไม่มีกูเกิ้ล”

แม่พลอยเดินเข้ามาพร้อมขันน้ำใบเล็ก “วันนี้ฉันจะสอนเธอนุ่งผ้าใหม่อีกทีนะ ไม่ใช่เดินแล้วชายหลุดเหมือนเมื่อวาน” “แล้วก็คำพูด อย่าเผลอพูดอะไรแปลก ๆ ต่อหน้าท่านขุนอีกนะ”

เมษายิ้มเจื่อน “ยอมแล้วจ้ะ วันนี้จะเป็นเด็กดีของเรือนไทย แบบเท่าที่ฉันจะทำได้”

ภารกิจที่ 1 นุ่งผ้าถุงแบบหน้านาง

แม่พลอยนั่งพับเพียบอย่างคล่องมือ มือซ้ายจับชายผ้า มือขวาพับจีบแนบต้นขาเมษาทำตามอย่างตั้งใจสุดฤทธิ์  แต่ทุกทีที่ลุกขึ้น ชายผ้าก็เบี้ยว บางทีก็หลุดลงมาตุงอยู่ตรงหน้าขาอย่างน่าอับอาย

“เอ่อ แม่พลอย มีเวอร์ชั่นสำเร็จรูปแบบซิปมั้ยอะ แบบที่ดึงปุ๊บแล้วจบเลย เหมือนกางเกงน่ะ เข้าใจป้ะ”

แม่พลอยเงยหน้าขึ้นมามองอย่างงง ๆ “ซิปอะไรอีกล่ะนั่น”

“ซิปไง ซิป ตัวล็อกผ้าที่รูดขึ้นลงปื๊ด ๆ ไม่ใช่เชือก ไม่ใช่กระดุม แต่รูดได้” เธอทำมือประกอบท่ารูดขึ้นลงอย่างเอาเรื่อง

แม่พลอยมองอยู่สักพัก แล้วก็หัวเราะ “ของประหลาดอีกแล้ว เธอนี่พูดเหมือนมาจากวังเวียงเมืองลับแล”

เมษาถอนหายใจแรง “เอาเถอะ จะให้ใช้กล้ามขาอุ้มผ้าไปก่อนก็ได้”

ว่าแล้วเธอก็ลุกขึ้นอีกครั้ง พยายามยกชายผ้าอย่างระมัดระวัง ทว่าพอลุกได้แค่สามก้าวเสียงฟึ่บก็ดังขึ้นเบา ๆ ตามด้วยชายผ้าข้างหนึ่งที่ค่อย ๆ คลายตัว

“แง๊งงงง” เธอกรีดร้องอย่างหงุดหงิด แล้วทิ้งตัวลงนั่งตึงกลางพื้นไม้เหมือนเด็กงอแง

แม่พลอยหัวเราะคิก หยิบผ้าขึ้นมาพับใหม่อย่างใจเย็น “ใจเย็นเถอะแม่เมษา ตอนเด็ก ๆ ฉันเคยใช้เวลานานเป็นเดือนกว่าจะนุ่งผ้าได้คล่อง 

เมษาหันมามองด้วยตาแดง ๆ แบบล้อเลียน “ก็ฉันเคยไม่เคยใส่ไงล่ะ”

“ถ้างั้นก็เลยต้องฝึก ฝึกแล้วก็ฝึก” แม่พลอยพูดเสียงนิ่ง แต่แววตานุ่มนวล “เพราะถ้าเธอเดินออกจากเรือนไปแล้วผ้าหลุดกลางตลาด อับอายขายขี้หน้าเอานะ”

เมษาสะดุ้ง ภาพผ้าถุงหลุดต่อหน้าคุณหลวงแวบเข้ามาในหัวแบบ HD ชัดระดับ 4K เธอสูดลมหายใจเข้าลึก  “โอเค เพื่อความอยู่รอด เพื่อศักดิ์ศรี ฉันจะนุ่งมันให้ได้”

แม่พลอยมองหน้าเธอ แล้วยิ้มออกมา “ดีแล้วแม่หญิงผ้าถุงจะไม่หลุด” 

 ภารกิจนุ่งผ้าให้รอดของเมษายังไม่จบง่าย ๆ แต่เช้านี้ เธอก็ได้เรียนรู้ก้าวเล็ก ๆ ก้าวหนึ่งในโลกที่เธอเองก็ยังไม่รู้ว่าหลุดเข้ามาได้อย่างไร

ภารกิจที่ 2 ภาษาสุภาพ มารยาทหญิงไทย

สายวันเดียวกัน หลังจากต่อสู้กับผ้าถุงมาตั้งแต่เช้า เมษาก็นั่งอยู่บนตั่งหน้าชาน หันไปมองแม่พลอยที่กำลังตั้งอกตั้งใจพับเสื้อผ้า แล้วก็เอ่ยขึ้นเสียงใส ๆ

“แม่พลอย ฉันว่าฉันควรเรียนรู้เรื่องการพูดของคนที่นี่ด้วยเนอะ เดี๋ยวพูดอะไรออกไปอีก ท่านขุนจะหาว่าฉันเสียสติ”

แม่พลอยหันมามองอย่างไม่ค่อยไว้ใจ “ไหนลองดูซิ”

เมษาพยักหน้าอย่างมั่นใจ ยืดตัวขึ้นนั่งหลังตรง มือประสานวางตัก แล้วยกเสียงให้แหลมหวานแบบที่เห็นในละครย้อนยุค

“ขอประทานโทษเจ้าค่ะท่านขุน หม่อมฉันมิได้ตั้งใจโอหัง เพียงแต่หม่อมฉันจำชื่อยาว ๆ ของท่านขุนมิได้”

แม่พลอยชะงัก แล้วหลุดหัวเราะพรืด “นี่แม่เมษา นั่นมันภาษาโบราณตั้งแต่ยุคสมัยอยุธยาแล้วกระมัง เดี๋ยวนี้ไม่มีใครพูดกันแล้ว”

เมษาทำหน้าเหวอ “เอ้า ก็ฉันคิดว่ายิ่งโบราณ ยิ่งต้องสุภาพจัดจ้านไง”

แม่พลอยยิ้ม พลางส่ายหน้า “พูดสุภาพก็ใช่ แต่ภาษามันโบราณไป นี่มันยุครัตนโกสินทร์แล้วนะ”

“ยุครัตนโกสินทร์หรือ” เมษาพึมพำเบา ๆ 

แม่พลอยเริ่มสอนให้เมษาใช้คำง่าย ๆ แต่สุภาพแบบที่หญิงไทยทั่วไปในยุคนั้นพูดกัน

“แล้วถ้าอยากจะพูดว่า ขอบคุณค่ะ ต้องพูดยังไงให้สุภาพแบบแม่หญิงรัตนโกสินทร์” เมษาถามพลางจดใส่สมุด

“ก็พูดขอบคุณค่ะก็ได้ หรือถ้าพูดกับผู้หลักผู้ใหญ่ก็ ขอบพระคุณเจ้าค่ะ แบบนั้นไง” แม่พลอยตอบเรียบ ๆ

เมษาพยักหน้าหงึก ก่อนจะทำมือเป็นรูปหัวใจ แล้วพูดเสียงอ้อน “ขอบพระคุณเจ้าค่ะแม่พลอยที่น่ารักที่สุดในยุครัตนโกสินทร์”

แม่พลอยกลอกตา “เธอนี่ ทำไมถึงทะลึ่งทะเล้นเกินงามแบบนี้นะ”

บ่ายวันนั้น ขุนเทวัญเดินผ่านหน้าชาน เมษาที่นั่งตากลมอยู่บนตั่งรีบเด้งตัวลุกขึ้นทันที มือแตะที่หัวเข่าแล้วโน้มตัวก้มเล็กน้อยตามแบบที่แม่พลอยสอนมา น้ำเสียงพยายามให้หวานแบบละครพีเรียดที่เคยดู

“กราบสวัสดีเจ้าค่ะท่านขุน เอ่อ ท่านขุนอะไรนะ ชื่อยาว ๆ ขอโทษที หม่อมฉัน เอ่อ ดิฉันจำมิได้เลยเจ้าค่ะ”เธอเงยหน้าขึ้น ยิ้มแห้ง ๆ 

ขุนเทวัญชะงักเล็กน้อย ก่อนจะเอ่ยเรียบ ๆ ด้วยสีหน้าไม่เปลี่ยน “จะเรียกฉันแบบไหนก็แล้วแต่เธอ”

เมษากะพริบตาปริบ ๆ “โอเค งั้นถ้าฉันจะเรียกคุณว่าคุณพี่ขุนเทวัญ พอไหวมั้ยคะ ฟังดูหล่อ น่าค้นหา เหมือนพระเอกแนวพีเรียดเลย”

ขุนเทวัญปรายตามองเล็กน้อย “ไม่ใช่ชื่อเล่น แต่ถ้าเธอสะดวกจะเรียกเช่นนั้น ฉันก็ไม่ว่า”

“แล้วคุณมีชื่อเล่นไหมอะ” เมษาถามเสียงอ่อยเหมือนแอบหวัง

“ไม่มี” ขุนเทวัญพูดนิ่ง

เมษาเลิกคิ้วนิด ๆ แล้วพึมพำกับตัวเองเบา ๆ “ถ้างั้นขอเรียกว่าคุณพี่ขุนเทวัญละกันนะคะ หวังว่าท่านขุนจะไม่ถือสา”

ขุนเทวัญไม่ได้ตอบทันที แต่มุมปากกระตุกขึ้นน้อย ๆ “แล้วแต่เธอเถิด แม่เมษา คนสติสตังไม่สมประกอบแบบเธอ ฉันไม่ถือสาหรอก” เขากล่าวเรียบ ๆ แล้วก้าวเท้าเดินต่อไป

เมษายืนมองแผ่นหลังตรง ๆ ของเขาจนลับมุมเรือน ก่อนจะยิ้มคนเดียวเหมือนเพิ่งทำภารกิจสำเร็จ

“คุณพี่ขุนเทวัญ อร๊าย เรียกแบบนี้ดูใกล้ชิดสนิทสนมไม่เบา ท่านขุนหน้านิ่ง”

แม่พลอยรีบสะกิดแขน “นี่เธอทำไมไปลามปามท่านขุนแบบนั้นล่ะ มันไม่งาม”

“ไม่งามอะไร เธอไม่เห็นเหรอว่าท่านขุนแอบยิ้มเวลาที่ฉันเรียกว่าคุณพี่ขุน”

“แต่มันไม่เหมาะสม เราเป็นบ่าว ท่านเป็นนาย”

“บ่าวอะไร ฉันไม่ได้เป็นคนของบ้านนี้นะ”

“เออ ก็จริง สรุปแล้วฉันเองก็ยังไม่รู้อยู่ดีว่าเธอเป็นใครมาจากไหน ดูหน้าตาก็ไม่เหมือนคนสยาม ผิวก็ขาวซีด ปากก็แดง ตาก็โต แล้วดูสิผมเธอนี่สวยเงางามมากเลย ถ้าบอกว่าเป็นลูกเจ้าขุนมูลนาย ฉันก็เชื่อนะ” 

เมษาเม้มปากพลางคิดในใจ ก็แหงสิ ฉันไม่ใช่คนยุคนี้สมัยนี้ ยุคของเธอต้องหล่อสวยสไตล์เกาหลีพิมพ์นิยม 

ค่ำวันนั้น เมษานั่งเขียนบันทึกลงในกระดาษด้วยดินสอ ข้อความชัดเจน

"วันที่สองของชีวิตในยุคไม่มีสัญญาณ ฉันยังไม่รู้ว่าฉันมาทำไม แต่ตอนนี้ ฉันจะไม่พยายามหนี ฉันจะเรียนรู้ และอยู่ให้ได้ ถึงจะไม่มีเน็ต แต่ถ้ามีคนหล่อใส่โจงกระเบนเดินไปเดินมาในเรือนแบบนี้ทุกวัน ก็พอไหวอยู่นะ"