Where Did Rizal Wrote Noli Me Tangere Mga Nobela at Kwento

'Noli Me Tangere' ay isinulat ni José Rizal sa iba't ibang lugar, subalit ang pangunahing bahagi ng kanyang pagsulat ay ginawa sa Europa, partikular sa Paris at Berlin, mula 1884 hanggang 1887. Naniniwala ako na ang pagkakaroon ng inspirasyon mula sa mga karanasan niya sa mga banyagang bansa ay nagbigay-diin sa kanyang mga ideya at pagninilay sa kalagayan ng bansa. Ang aklat ay naging isang makapangyarihang tool na nagpapahayag ng kanyang mga puna sa mga hindi magandang kalagayan ng lipunan at simbahan sa Pilipinas noong panahon ng mga Kastila. Isang mahalagang yugto rin ang mga serye ng debate na nadagdagan ang kanyang dedikasyon na ipaglaban ang karapatan ng mga Pilipino. Wow, isipin mo kung paano niya naisaayos ang kanyang mga saloobin sa isang akdang ganito kahalaga, at sa maling panahon para sa pagmumuni-muni at pagkilos laban sa kolonyalismo! Minsan, naiisip ko kung anong nangyari sa mga nakakabasa ng kanyang isinulat na mapaghamong pag-iisip na nagbukas sa kanila ng pinto sa mga ideyal ng makabayan.

Nakakaintriga isipin kung paano nagbago ang pananaw ko matapos unang bumasa ng ‘Noli Me Tangere’. Ako mismo, na mahilig maghukay ng kasaysayan at magbasa ng lumang sulatin, natigil sa pangalan ng may-akda: Jose Rizal — buong-buo niyang pangalan ay Jose Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda. Sumulat siya sa Espanyol noong huling bahagi ng ika-19 na siglo at inilathala ang ‘Noli Me Tangere’ noong 1887 habang nasa Europa. Iba ang dating ng nobela noon dahil hindi lang ito isang kwento ng pag-ibig o intriga; isang matalim na protesta laban sa katiwalian at pang-aapi sa ilalim ng kolonyal na sistema.

Hindi lang basta impormasyon ang naaalala ko; may mga eksena sa nobela na paulit-ulit kong binabalikan dahil nagdudulot ito ng emosyon — sina Ibarra, Maria Clara, at Elias — at ang mga suliranin na ipinapakita ni Rizal ay sumasalamin pa rin sa kontemporaryong lipunan. Minsan naiisip ko na parang sinulat niya hindi lang para ipabatid ang mga katiwalian ng simbahan at estado, kundi para pukawin ang budhi ng mga Pilipino. Nakakatuwang isipin na ang tapang ng pagsusulat niya ay may diretsong kinalabasan sa mas malawak na pagnanais para sa reporma at kalaunan, kalayaan.

Kapag pinag-uusapan ang may-akda ng ‘Noli Me Tangere’, hindi pwedeng ihiwalay si Jose Rizal mula sa kanyang buhay at paglilingkod — ang kanyang pagsasanay bilang doktor, pananaliksik, at paglalakbay sa Europa ay nagpayaman sa kaniyang pagkukuwento. Para sa akin, ang pagtuklas na iyon ang nagpaparamdam na ang bawat pahina ng nobela ay may pulso ng panahon at personalidad ng may-akda, at bilang mambabasa, laging nag-iiwan ng kakaibang timpla ng pagkabighani at paninindigan.

Nakatutuwa ang tanong mo! Ang Kabanata 45 ng 'Noli Me Tangere' ay nagaganap sa bahay ni Kapitan Tiyago—doon mismo sa Maynila. Ang eksena’y puno ng tensyon: dinala si Basilio sa bahay ni Kapitan Tiyago pagkatapos siyang makita sa gubat, at do’n nagtagpo ang mga pangunahing tauhan tulad ni Padre Salvi, Maria Clara, at syempre, ang misteryosong ‘Pilato’.

Ang bahay ni Kapitan Tiyago ay simbolo ng kayamanan at kapangyarihan sa nobela, pero sa kabanatang ito, nagiging setting ito ng mga lihim at pagkabalisa. Halimbawa, dito unang nabanggit ang tungkol sa ‘sinumpaang lihim’ ni Maria Clara, na magiging susi sa later parts ng kwento. Ang lugar mismo ay parang karakter—nakikisawsaw sa drama ng mga tao.