LOGINAkala ko mahirap makipagtrabaho kay Dominic Sinclair.
Nagkamali ako. Ang mahirap pala ay iyong unti-unti kong nasasanay na kasama siya. At mas nakakainis iyon. “Amara?” Napatingin ako sa property manager. “Bakit?” “Darating na po sa loob ng twenty minutes ang independent assessors.” Tiningnan ko ang oras sa cellphone ko. “Okay. Handa na ba lahat?” “Opo.” Tumango ako. Ngayong araw, hindi kami pupunta sa conference room para pag-usapan na naman ang parehong documents. Kailangan naming inspeksyunin mismo ang property. Kailangan kong ipakita kung aling bahagi ang inayos at pinondohan ng pamilya namin, habang si Dominic naman ang haharap para sa Sinclair Group. Simple lang dapat. Hanggang sa nakita ko kung sino ang nakatayo sa tabi ng itim na sasakyan sa labas. Si Dominic. Wala siyang suit jacket. Naka-white shirt lang siya at bahagyang nakatiklop ang manggas. At sa hindi ko malamang dahilan— mas bagay sa kanya. Agad kong inalis ang tingin ko. Hindi. “Good morning.” Napalingon ako. Nasa tabi ko na pala siya. “Morning.” “You're early.” “Maaga talaga ako.” “Hindi kahapon.” Napatingin ako sa kanya. “Dalawang minuto lang ang late ko.” “Late pa rin.” Napangisi siya nang bahagya. “Noted.” “Ang dali mong kausap ngayon.” “Gusto mo bang makipagtalo ako?” “Hindi.” “Then we're making progress.” Napangiti ako bago ko napigilan. “Ang yabang.” “Good morning din sa'yo.” Napailing ako. “Halika na nga.” --- Mas malaki pala ang property kapag nilakad mo mismo. Sa unang bahagi, ipinakita ko sa mga assessor ang lumang function hall. “Dito namin ginagawa ang karamihan sa events noon,” paliwanag ko. “Tatlong taon na mula nang ipaayos namin ang sahig, ilaw, at electrical system.” Sumunod si Dominic sa likod ko. “Magkano ang ginastos ninyo?” Sinabi ko ang halaga. Bahagyang nagbago ang expression niya. “Ganoon kalaki?” “Bakit? Masyadong mahal?” “Hindi.” “Then?” Tumingin siya sa paligid. “Hindi kayo humingi ng tulong sa kumpanya?” Umiling ako. “Hindi namin kailangan.” Tahimik siyang tumingin sa paligid. “You built this yourself.” “Mostly.” Tumango siya. “Hindi ko alam.” “You didn't ask.” “Fair.” Napangiti ako. Sa totoo lang, masyado siyang madaling patahimikin kapag ganoon. --- Makalipas ang ilang minuto, tinawag ako ng isang assessor. “Ms. Velasco, puwede ninyong tingnan ito?” Lumapit ako. “Dito?” “Opo. Parang hindi pantay ang flooring.” Lumuhod ako at sinuri ang bahagi ng sahig. “Baka dahil sa lumang flooring sa ilalim.” Hinawakan ko ang gilid ng panel. Hindi gumalaw. “Sandali.” Sinubukan ko ulit. Wala. “Amara.” Napalingon ako. “Hayaan mo.” “Kaya ko.” “Alam ko.” “Then?” “Sa kabilang side mo hinihila.” Lumapit siya at yumuko sa tabi ko. Itinuro niya kung saan ko dapat ilagay ang kamay ko. Saglit na nagdikit ang mga kamay namin. Napahinto ako. Hindi naman iyon malaking bagay. Isang segundo lang. Pero bakit parang biglang naging tahimik ang paligid? “Dito,” sabi niya. Inilipat ko ang kamay ko. “Hatakin mo.” Ginawa ko. Gumalaw ang panel. “See?” Tumingin ako sa kanya. “Puwede mo namang sabihin lang.” “Sinabi ko.” “Pagkatapos mong hawakan ang kamay ko.” Tumingin siya sa kamay namin bago bumalik ang tingin sa akin. “Tinutulungan lang kita.” “Alam ko.” Pero hindi kami agad gumalaw. Masyado siyang malapit. At sa unang pagkakataon, napansin ko kung gaano katahimik ang mga mata niya kapag nakatingin sa akin. Agad akong tumayo. “Okay na.” Tumayo rin siya. “Okay.” Nagkunwari akong abala sa documents. Hindi ko alam kung bakit kailangan kong umiwas. Pero ginawa ko. --- Tinuloy namin ang inspection. At habang tumatagal, mas lalo kong napapansin ang presence niya. Hindi naman siya nagsasalita nang marami. Hindi rin siya palaging nakatingin sa akin. Pero kapag nagsasalita ako, nakikinig siya. Kapag may ipinapaliwanag ako, hindi niya ako ini-interrupt. At kapag may decision na kailangang gawin— hinihintay niya muna ang sasabihin ko. Hanggang sa may nakita kaming lumang storage room sa likod ng property. May mga kahon ng resibo at renovation records doon. “Makakatulong po ito,” sabi ng assessor. “Puwedeng gamitin bilang proof ng expenses.” Agad kong inabot ang isang folder. Kasabay ko si Dominic. Nagkabanggaan ang mga kamay namin. Pareho kaming natigil. “Sorry,” sabi ko. “You first.” Kinuha ko ang folder. Binuksan ko iyon at isa-isang tiningnan ang mga resibo. “Lahat ito may pangalan ng supplier namin,” sabi ko. “Then keep them.” Napatingin ako sa kanya. “Hindi mo kailangang sabihin sa akin.” “I know.” Napangiti ako. “Pero sinabi mo pa rin.” “Because you looked worried.” Napatigil ako. “Hindi ako worried.” “You were.” “Hindi.” “Okay.” “Bakit parang hindi ka naniniwala?” “Because I'm observant.” Napailing ako. “Ginagamit mo na naman iyang excuse na 'yan.” “It's not an excuse.” “Then what is it?” He looked at me. “The truth.” Hindi ko alam kung bakit parang mas mahirap sagutin iyon. --- Nang matapos ang inspection, malapit nang lumubog ang araw. Nakaalis na ang mga assessor nang mapansin kong naiwan ang bag ko sa loob ng function hall. “Babalikan ko lang.” “Sasamahan kita.” “Kaya ko.” “Alam ko.” Napatingin ako sa kanya. “Mahilig ka talaga sa dalawang salitang 'yan.” “Dahil lagi mong sinasabi na kaya mo.” “At kaya ko naman.” “I know.” Napangiti ako. “Then bakit mo pa rin ako sinusundan?” Saglit siyang tumingin sa akin. “Dahil gusto ko.” Nawala ang ngiti ko. Hindi ko alam kung bakit biglang naging tahimik ang paligid. Wala namang malisya sa sinabi niya. Pero iba ang dating. Dahil puwede naman siyang manatili sa labas. Puwede niyang sabihing you can do it yourself. Pero pinili niyang sumama. Hindi dahil kailangan. Dahil gusto niya. --- Nasa loob na kami ng function hall nang makita ko ang bag ko sa isang upuan. “Ayan.” Kinuha ko iyon. “Okay na.” Tumango siya. Sabay kaming naglakad palabas. Pero ilang hakbang pa lang kami nang huminto siya. “Amara.” Lumingon ako. “Bakit?” May kung anong nasa mukha niya. “May alikabok ka.” Napahawak ako sa pisngi ko. “Saan?” Hindi siya agad sumagot. Sa halip, marahan niyang itinaas ang kamay niya. His thumb brushed lightly against my cheek. Saglit lang. Pero hindi ako gumalaw. Hindi rin siya. Nang alisin niya ang kamay niya, nagkatinginan kami. Masyado kaming malapit. At sa unang pagkakataon— wala akong maisip na joke. Wala rin siyang sinabi. Ilang segundo kaming ganoon. Hanggang sa siya ang unang umiwas. “Okay na.” Tumango ako. “Salamat.” “Let's go.” “Oo.” Naglakad kami palabas. Pero sa pagkakataong iyon, pareho kaming tahimik. --- Pagdating ko sa bahay, matagal akong nakatingin sa sarili ko sa salamin. Napahawak ako sa pisngi ko. Agad ko ring ibinaba ang kamay ko. “Alikabok lang iyon.” Iyon lang. Walang ibang ibig sabihin. Hindi ako kinilig. Hindi ako kinabahan. Hindi— Napabuntong-hininga ako. “Okay. Maybe a little.” Kinuha ko ang cellphone ko. May message si Dominic. > Naiwan mo ang folder mo sa sasakyan ko. Napangiti ako. > Kukunin ko bukas. Mabilis ang sagot niya. > Okay. Akala ko tapos na. Pero may panibagong message. > Amara? > Yes? Matagal bago siya nag-reply. Lumabas ang typing indicator. Nawala. Bumalik. Hanggang sa dumating ang message. > Kanina… Napatigil ako. > Hmm? Matagal ulit. Then— > Parang may gusto akong sabihin. Napatitig ako sa screen. > Ano? Walang sagot. Makalipas ang ilang segundo— > Wala. Bukas na lang. Napakunot ang noo ko. > Bakit bukas pa? Seen. Walang reply. “Seriously?” Ibinaba ko ang cellphone ko. Pero wala pang isang minuto, nag-vibrate ulit. Isang message. > Good night, Amara. Napangiti ako kahit ayaw ko. > Good night, Dominic. Inilapag ko ang cellphone ko sa tabi ng unan. Pero bago ako tuluyang pumikit, isang tanong ang hindi ko maiwasang isipin. Ano kaya ang muntik niyang sabihin? At higit sa lahat— bakit gusto kong malaman?Hindi ko alam kung kailan naging parte ng routine ko ang paghihintay sa isang text mula kay Dominic.Pero nitong mga nakaraang araw, parang may kulang kapag walang notification mula sa kanya.Hindi naman kailangan.Hindi naman kami magkasintahan.At lalong hindi naman namin kailangang mag-good morning o good night sa isa't isa.Pero kagabi, bago ako matulog, ilang beses kong tiningnan ang phone ko.Wala.Napabuntong-hininga ako.“Amara, ano ba.”Ibinaba ko ang phone sa bedside table at pumikit.Five minutes later, kinuha ko ulit.Wala pa rin.Napailing ako sa sarili ko.Hindi ko dapat hinihintay.Kaya nang mag-vibrate ang phone ko kinabukasan habang nag-aalmusal ako, muntik ko nang mabitawan ang kutsara.Dominic:Are you free this afternoon?Tinitigan ko ang message.Simple.Diretso.Very Dominic.Me:Why?Ilang segundo lang bago siya sumagot.Dominic:I need to check something at the property.Napataas ang kilay ko.Me:That's all?Matagal bago siya nag-reply.Dominic:Do you want me
Nagising ako nang mas maaga kaysa sa alarm ko.Hindi ko alam kung bakit.Siguro dahil sa mga nangyari nitong mga nakaraang araw.Siguro dahil sa lahat ng tanong na wala pang sagot.O baka dahil may isang taong nagsabing pupunta siya ngayong araw.I'll come tomorrow.Hindi ko dapat binibigyan iyon ng ibang kahulugan.May documents kaming kailangang tingnan.May records kaming kailangang ayusin.May property dispute kaming kailangang lutasin.Simple.Professional.Iyon ang paulit-ulit kong sinasabi sa sarili ko habang gumagawa ako ng kape.Tumunog ang doorbell.Napatingin ako sa orasan.8:15 AM.Napakunot ang noo ko.Masyadong maaga.Binuksan ko ang pinto.At napahinto ako.Si Dominic.Naka-dark jeans at plain white shirt. Walang suit. Walang tie. May hawak siyang dalawang paper bags.“Good morning.”Tinitigan ko siya.“Bakit ang aga mo?”“Good morning din.”“Hindi ko tinatanong kung good morning.”“I know.”Napatingin ako sa dala niya.“What are those?”“Breakfast.”“Para kanino?”“You
Tahimik ang buong biyahe pauwi.Hindi dahil wala kaming gustong pag-usapan.Marami.Sobrang dami.Pero parang pareho naming alam na kapag nagsimula kaming magsalita, baka mas lalo lang kaming malunod sa mga tanong na wala pang sagot.Nakatingin ako sa labas ng bintana habang paulit-ulit na bumabalik sa isip ko ang sinabi ni Mr. Reyes.The person your father was afraid of was never part of either family.Hindi ko alam kung sino iyon.Hindi ko rin alam kung bakit parang mas mabigat sa akin ang bagay na iyon kaysa sa mismong property dispute.“Amara.”Napalingon ako kay Dominic.“Yes?”“You've been quiet.”“I'm thinking.”“I noticed.”“Do you always notice everything?”“Not everything.”“Parang oo.”Bahagya siyang ngumiti.“Not everything.”Napatingin ako sa kamay ko.Kanina ko pa pala nilalaro ang maliit na susi.“Kinakabahan ka?” tanong niya.Umiling ako.“Hindi.”“Liar.”Napatingin ako sa kanya.“Excuse me?”“You've been holding that key since we left.”Napatingin ako sa kamay ko.Nap
Hindi ko alam kung ano ang mas nakakabahala.Ang pagpunta sa isang taong labing-anim na taon nang piniling manahimik—o ang katotohanang ako mismo ang hiniling niyang makita.Tahimik ang biyahe.Nasa passenger seat ako habang si Dominic ang nagmamaneho.Hindi ko na tinanong kung bakit siya mismo ang nag-drive.Hindi rin niya ipinaliwanag.Siguro pareho naming alam na masyadong maraming bagay ang kailangang pag-isipan para pag-usapan pa kung sino ang dapat magmaneho.Hawak ko pa rin ang maliit na susi.Hindi ko ito inilagay sa bag.Parang natatakot akong mawala.“Kinakabahan ka?” tanong ni Dominic.Napatingin ako sa kanya.“Hindi.”“Liar.”“Excuse me?”“Kanina mo pa nilalaro yung susi.”Napatingin ako sa kamay ko.Totoo.Huminto ako.“Hindi lang ako sanay sa ganito.”“Sa alin?”“Sa paghahanap ng mga sikreto ng pamilya ko.”Hindi siya agad sumagot.After a few seconds, sinabi niya—“Neither am I.”Napatingin ako sa kanya.“Akala ko sanay ka.”“Sa business.”“Hindi sa family?”“No.”May
Hindi ko dinala sa kusina ang kahon.Hindi ko rin sinabi kay Mama na nakita ko iyon.Sa halip, dinala ko ito sa kwarto ko at isinara ang pinto.Inilapag ko ang maliit na kahon sa ibabaw ng kama.Nandoon pa rin ang mga lumang litrato, dalawang sulat, at ang maliit na susi na may ukit na 17.Paulit-ulit kong tinitingnan ang pangalan sa papel.D. Sinclair.Hindi ko alam kung bakit parang mas mabigat iyon kaysa sa mismong susi.Kung talagang para kay Dominic ang kahon na ito, bakit nasa bahay namin?At bakit labing-anim na taon itong itinago?Kinuha ko ang unang litrato.Nasa harap nito ang dating function hall ng property.Mas luma.Mas simple.At sa likod, may petsa.Sixteen years ago.Binaliktad ko ang pangalawang litrato.Dalawang lalaki ang nasa larawan.Isa roon ang kilala ko.Si Papa.Ang isa naman ay isang lalaking hindi ko nakilala.May sulat sa ibaba.Velasco — Sinclair, final meeting.Napakunot ang noo ko.Final meeting.Hindi lang pala isang settlement discussion ang nangyari
Hindi ako nakatulog nang maayos nang gabing iyon.Hindi dahil sa board presentation.Hindi rin dahil sa deadline na ilang araw na lang ang pagitan namin at ng posibleng pagpunta sa korte.Kundi dahil sa isang nawawalang pahina.Isang pahina na labing-anim na taon nang wala sa mga dokumentong hawak namin.At sa isang tanong na paulit-ulit na bumabalik sa isip ko.May nagtago ba nito?Kinabukasan, mas maaga akong nakarating sa Sinclair Group kaysa sa napag-usapan namin.Hindi ko rin alam kung bakit.Wala naman kaming presentation ngayon. Wala ring kailangan akong ihabol na dokumento.Pero nang makita ko ang pangalan ni Dominic sa listahan ng mga dadalo sa meeting, bigla akong nakaramdam ng kakaibang kaba.I ignored it.Hindi lahat ng kaba kailangang may ibig sabihin.Paglabas ko ng elevator, bukas na ang conference room.Nandoon na ang legal team.At si Dominic.Nakatayo siya sa dulo ng mahabang mesa, may hawak na folder.Nang mapansin niya ako, bahagya siyang tumango.“Good morning.”“







