เขยบ้านนากับภรรยาขาพิการของเขา

“ขาล!” พ่อกับน้องชายส่งเสียงเรียกขึ้นพร้อมกันด้วยความตกใจ ไม่รู้ว่าขาลคิดจะทำอะไร เข้มวิ่งตามพี่ชาย บุญศรีกระโดดลงจากเถียงนาวิ่งตามลูกชายไปอีกคน ขาลเอาศีรษะตนพุ่งชนเข้ากับต้นตาลใหญ่อย่างสุดแรงเกิดสองครั้ง จนเกิดเสียงดังตุบ ๆ “พี่ขาล!” “ขาล!” น้องชายกับพ่อวิ่งเข้ามาหาด้วยความตกใจ เข้มจับร่างพี่ชายไว้ ร่างสูงใหญ่ยืนโงนเงนด้วยความมึนงง ดวงตาพร่ามัวด้านหน้าคล้ายมีนกเป็นร้อยตัวบินว่อนอยู่รอบศีรษะ ไม่นานคนตัวใหญ่ก็ทรุดกายลงกับพื้น น้องชายกับพ่อรีบหามร่างไร้สติไปที่เถียงนาเพื่อห้ามเลือดที่ไหลไม่หยุดให้เขา บุญศรีรู้สึกผิดเป็นอย่างมากที่ตัดสินใจพูดเรื่องนี้กับลูกชาย ทั้งที่เขารู้อยู่แล้วว่าคนอย่างขาลไม่มีทางแต่งงานกับหญิงพิการอย่างแน่นอน แต่เพราะไม่มีที่นอนไม่มีข้าวกิน เขาจึงคิดว่าอยากให้ลูกชายแต่งงานกับลูกนายจ้าง ตามข้อเสนอของประกอบ ใช้แรงงานแลกที่หลับนอนและข้าวปลาอาหาร เพื่อไม่ต้องเร่ร่อนไปที่ไหนอีก เขาจึงตัดสินใจคุยกับลูกชายเรื่องนี้ ไม่คิดว่าขาลจะโกรธมากจนคิดสั้นเช่นนี้ รุ่งเช้าของวันใหม่แสงสีทองสาดส่องออกมาจากทิวไม้ ร่างที่นอนอยู

ตื่นขึ้นมาในตอนเย็นวันนั้น พี่ชายที่กลับมาจากนาก็บอกว่า ผู้ชายคนนั้นยอมแต่งงานกับเธอแล้ว เป็นไปได้อย่างไร! ปกติเขาจะต้องไม่ยินยอม และเอ็ดตะโรเสียงดัง แต่นี่พี่ชายกลับบอกว่า ขณะที่เขาพูดถึงเรื่องนี้ ขาลมีท่าทางสงบยิ่ง คล้ายกับเป็นผู้ใหญ่ขึ้นมากะทันหัน และพี่ชายยังบอกอีกว่าศีรษะเขาแตกไม่รู้ไปโดนอะไรมา พอถามก็บอกเพียงว่าเดินชนขื่อเถียงนา สองวันต่อมาอาการของประกายดีขึ้นมากเธอจึงต้องไปทำหน้าที่ของตนตามเดิม นั่นก็คือการเลี้ยงวัวเลี้ยงควาย รวมถึงเลี้ยงน้องสาวอีกหนึ่งคนที่อายุเพียงสี่ขวบ นิ่มนวลเป็นลูกสาวคนเล็กซึ่งเป็นลูกหลงจึงอายุห่างจากบรรดาพี่น้องหลายปี ประกายมีพี่น้องสี่คนคือเที่ยงเป็นพี่ชายคนโตอายุสิบหกปี เธอเป็นลูกคนที่สอง และออดเป็นลูกชายคนที่สามอายุสิบสามปี และน้องคนเล็กก็คือนิ่มนวล แม่ต้องทำงานช่วยพี่ชายกับน้องชาย หน้าที่เลี้ยงดูนิ่มนวลจึงเป็นของเธอไปโดยปริยาย ประกายใช้เศษผ้าที่ซักสะอาดแล้วเรียงกันแล้วพันรอบขาข้างที่พิการที่โดนตัดเป็นครั้งที่สองเมื่อสามเดือนที่ผ่านมา จากนั้นสวมลงไปในกระบอกไม้ไผ่ที่ทำเป็นขาเทียมและขันเชือกไนลอนตรงขอบขาเทียมให้ดี เพื่อกันไ

ขาลมองตามร่างสูงเพรียวที่เดินขาไม่เท่ากันคู่กันไปกับน้องสาวจนสุดสายตา เขาลืมบอกไปอีกเรื่องก็คือคนในยุคนี้หาได้ยากที่จะมีรองเท้าสวมใส่ ซึ่งครอบครัวเขาและครอบครัวของประกายก็เป็นหนึ่งในนั้น ขาลก้มมองเท้าตัวเองที่คลุกดินจนหม่นหมองด้วยความเวทนา ก่อนหน้าเคยใส่รองเท้าคู่ละหลายพันจนถึงหลักหมื่น ตอนนี้อย่าว่าแต่รองเท้า แม้แต่สบู่กับยาสีฟันยังไม่มีเงินซื้อเขาเริ่มรู้สึกนับถือผู้หญิงคนนี้ขึ้นมาเสียแล้วสิ เธอต้องแกร่งขนาดไหนถึงทนอยู่ในสภาพเช่นนี้ได้ โดยไม่รู้สึกท้อเลยสักวัน วันนั้นหลังจากที่เขาตัดสินใจบอกกับพ่อว่าเขาจะแต่งงานกับประกาย พ่อจึงเล่าให้ฟังว่าเธอไม่ได้เรียนหนังสือ เพราะผู้เป็นพ่อไม่สนับสนุนให้เรียนต่อ เพราะถ้าเธอเรียนก็เหมือนเป็นตัวถ่วงคนอื่น ๆ และก็คิดว่าเป็นการเสียเวลาเปล่า สู้เอาเวลาที่ไปรับไปส่งลูกสาวไปโรงเรียนไปทำอย่างอื่นยังดีกว่า อีกทั้งประกอบยังได้ขึ้นชื่อว่าใช้งานลูกกับเมียโหดที่สุด ขาลส่ายหน้าอย่างเอือมระอา พ่อแบบนี้ก็มีด้วย ขนาดลูกอายุเพียงสิบสี่ ยังบังคับให้ลูกแต่งงาน เพื่อแลกกับแรงงานประกายกับน้องสาวเดินไปยังลำน้ำที่อยู่ห่างจากเถียงนาประมาณหนึ่งกิโลเมตรกว่า เพื่อนำรากตดห

เฮ้อ! ชีวิตคุณชายผู้สูงศักดิ์ จะมีโอกาสได้กลับไปใช้ชีวิตอย่างสุขสบายอีกหรือไม่นะ คิดมาแล้วก็ไม่น่าเมาแล้วขับเลย ไม่เช่นนั้นคงไม่ต้องมาตกอยู่ในสภาพนี้ แต่ถึงอย่างไรก็ขอให้ผู้หญิงคนนั้นปลอดภัยด้วยเถิด เอาเถอะ! อย่างไรประกายก็ลำบากมากกว่าเขา แต่กลับทำงานเร็วกว่าเขา คนอะไรเดินเร็วกว่าคนขาดีเสียอีก ประกายเดินมาถึงเถียงนาก็พบว่าแม่นั่งตัดรากตดหมาไว้เป็นท่อนรออยู่แล้ว “ขาลไปช่วยผูกควายเหรอ” “ค่ะ” “แต่ก่อนไม่เห็นมันทำ” “ตอนนี้เขาอยู่เป็นแล้วค่ะ” ถ้าเลือกที่จะอยู่ที่นี่ก็ต้องรู้จักปรับตัว ไม่เช่นนั้นก็ต้องหนีไปอยู่ที่อื่น ประกายหยิบเขียงมาอันหนึ่งพร้อมกับมีดอีโต้ จากนั้นจึงตัดรากตดหมาช่วยแม่ หางตาผู้เป็นแม่ชำเลืองมองลูกสาวแล้วอมยิ้ม เอ่ยออกเสียงเนิบช้า “เอ็งก็ลองเปิดใจให้มันบ้าง” “ฉันก็ไม่ได้ปิดสักหน่อยนี่แม่” ถ้าขาลใจร้อนบุ่มบ่ามเหมือนเมื่อก่อนเธอคงปิดกั้นตัวเอง แต่ตอนนี้เขาเริ่มใจเย็นลงมากแล้ว เธอจะลองเปิดใจให้เขาสักครั้ง ก่อนหน้าแค่เหนื่อยจากการทำงาน แดดร้อนหน่อยเขาก็ถอดเสื้อวิ่งพร้อมกับตะโกนโหวกเหวกลงไปลำน้ำชีเ

ผู้เป็นพ่อกลั้วขำอยู่ใกล้ ๆ พลางพูดอย่างอารมณ์ดี “ปกติขาลมันก็เป็นคนปากไม่ตรงกับใจอยู่แล้ว” ยิ่งพักหลังนี้ยิ่งเห็นได้ชัด เมียทำอะไรก็มักไปช่วยเสมอ น้ำดื่มน้ำใช้ทุกวันนี้เมียได้ทำที่ไหน วัวควายก็ช่วยเลี้ยงตลอด ข้าวเปลือกก็ช่วยเมียตำ เพราะโรงสีคิวแน่น ประกอบจึงให้พวกเขาตำข้าวกินเอง “ก็เขาห้ามฉันพูดเรื่องหลานนี่พ่อ” บุญศรีหัวเราะน้อย ๆ ก่อนเอ่ยออกไป “ให้เวลาพี่เอ็งบ้าง มันเปลี่ยนได้ขนาดนี้ก็ดีมากแล้ว” หลังจากขาลรับปากว่าจะแต่งงานกับประกาย เขาก็ทำได้ดีทีเดียว เพียงแต่เรื่องลูกเขาไม่รู้ว่าขาลจะยอมมีหรือไม่ เพราะก่อนหน้านี้แค่หน้าประกายเขายังไม่อยากมอง ขาลมองเห็นเครื่องอาบน้ำในตะกร้าก็ตาลุกวาว เขามีสบู่อาบน้ำแล้ว ถึงจะเป็นสบู่นกแก้วก็ตามเถอะ ตั้งแต่มาอยู่ที่นี่ เขายังไม่เคยเห็นหน้าตาสบู่สักก้อน สระผมยังต้องใช้น้ำเปล่า เขาหยิบแชมพูกับผงซักฟอกและยาสีฟันขึ้นมาดู พลางขมวดคิ้ว ประกายมองสามีจ้องแชมพูกับผงซักฟอกอยู่นานจึงเอ่ยถาม “ไม่เคยเห็นหรือไง” เขาส่ายหน้าพรืด จะเคยเห็นได้อย่างไร สบู่ตรานกแก้วยังพอเคยเห็น แต่ผงซักฟอกยี่ห้อเปาบุ้นจิ้นเอย แชมพูยี