บทที่ 1 เหตุผลของการหมั้นหมาย

@บ้านเลิศดำรงค์

          “แม่ขอร้องนะพลอย แม่ขออีกแค่ครั้งเดียวนะลูกนะ”

          “ครอบครัวของเราก็มีศักดิ์ศรี ทำไมเราต้องให้โอกาสคนที่ผิดนัดเราถึงสองครั้งด้วยคะ ยังไงพลอยก็ไม่ไปเด็ดขาด”

          พลอยชมพู หญิงสาววัยยี่สิบย่างเข้าสู่ยี่สิบเอ็ดปี เจ้าของร่างอรชรผิวพรรณผุดผ่องอย่างลูกผู้ดี กำลังยืนกอดอกเชิดหน้าใส่ พรรณี ผู้เป็นแม่ ขณะปฏิเสธเรื่องที่มารดาขอร้องให้เธอไปดูตัวว่าที่คู่หมั้นเป็นหนสาม หลังจากเธอถูกเบี้ยวนัดมาแล้วถึงสองคราวแถมยังถูกอีกฝ่ายทิ้งให้รอเก้ออยู่ร้านอาหารตั้งหลายชั่วโมง

          คิดแล้วมันน่าโมโหชะมัด

          “แม่สัญญาว่าแค่ครั้งเดียว ถ้าคราวนี้พี่เขาเบี้ยวนัดพลอย แม่จะไม่บังคับให้พลอยไปดูตัวอีก และแม่ก็จะเป็นคนไปคุยกับป้าสุวิมลเรื่องยกเลิกงานหมั้นเอง”

          “แต่แม่คะ”

          “นะพลอย แม่ขอร้องล่ะ อีกแค่ครั้งเดียว ครั้งสุดท้าย”

          เธอปั้นหน้าบึ้งตึง ทำท่าจะคัดค้านหัวชนฝา ทว่าพอถูกมารดาขอร้องก็อดใจอ่อนไม่ได้

          ร่างเล็กนั่งกระแทกลงบนโซฟาอย่างแรงพร้อมกับทำหน้าไม่พอใจ ปกติเธอเป็นคนมีเหตุผล แต่เรื่องนี้เป็นเรื่องเดียวที่เธอไม่อยากใช้เหตุผล

          “พลอยไม่เข้าใจเลยว่าทำไมต้องอยากไปเกี่ยวดองกับเขาขนาดนั้น นี่มันหมดยุคคลุมถุงชนแล้วนะคะ”

          แม้จะมีท่าทีอ่อนลงแต่คนเป็นลูกก็ยังไม่หยุดพร่ำบ่น เคยได้ยินเรื่องคลุมถุงชนมาตั้งแต่สมัยเรียนชั้นประถม ไม่คิดว่าคนสมัยนี้ยังมีความคิดคร่ำครึราวกับคนโบราณอยู่อีก

          พรรณีถอนหายใจแรง ก่อนจะเดินหายขึ้นไปบนชั้นสองของบ้าน จากนั้นก็กลับมาพร้อมกล่องไม้เก่า ๆ ใบหนึ่ง

          “อะไรคะ”

          “พลอยอยากรู้ไม่ใช่เหรอว่าทำไมครอบครัวเราต้องอยากเป็นดองกับครอบครัวนั้น แม่กำลังจะเล่าให้ฟังอยู่นี่ไง”

          พูดจบก็วางกล่องไม้ลงต่อหน้าบุตรสาวพร้อมกับเล่าว่า

          “ความจริงการหมั้นหมายระหว่างสองบ้านเกิดขึ้นตั้งแต่รุ่นคุณทวด”

          ผู้เป็นแม่เปิดกล่องไม้แล้วหยิบรูปถ่ายโบราณออกมา ยื่นรูปถ่ายขาวดำของผู้ชายสองคนที่แต่งกายด้วยชุดทหารให้แก่บุตรสาวแล้วเล่าต่อ

          “สมัยเกิดสงครามโลกครั้งที่ 2 ตอนนั้นคุณตาทวดเป็นทหารยศพันตรี ท่านได้รับคำสั่งให้ไปประจำการในป่าแถบชายแดนกาญจนบุรี ช่วงนั้นมีไข้ป่าระบาด ท่านติดไข้ป่าทำท่าจะไม่รอด พอนายแพทย์หม่อมหลวงอนิรุต  ซึ่งประจำการอยู่จังหวัดใกล้เคียงทราบข่าว จึงรีบเดินทางไปช่วยเหลือ จนคุณตาทวดฟื้นตัวและหายจากไข้ป่า หลังจากนั้นไม่นานก็เกิดเหตุการณ์ที่ค่ายแพทย์อาสาของหม่อมหลวงอนิรุตถูกโจรปล้น พวกมันขนเอายารักษาโรคและเสบียงอาหารไปจนหมด และที่โหดร้าย คือพวกมันจับตัวหม่อมหลวงอนิรุตไปด้วย พอคุณตาทวดรู้ข่าวท่านจึงรีบไปช่วย เหตุการณ์ครั้งนั้นทำให้คุณตาทวดถูกยิง แต่โชคดีที่กระสุนไม่โดนจุดสำคัญ หลังจากนั้นทั้งสองท่านมีโอกาสระบายความในใจจึงรู้ว่า ต่างคนต่างก็มีภรรยาที่กำลังตั้งท้อง ตอนนั้นพวกท่านพูดกันเล่น ๆ ว่า หากภรรยาของฝ่ายหนึ่งคลอดลูกชายออกมา แล้วภรรยาของอีกฝ่ายคลอดลูกสาว จะให้ทั้งคู่แต่งงานเพื่อเชื่อมสัมพันธ์ระหว่างสองบ้าน”

          ผู้เล่าพักกลืนน้ำลาย

          “แล้วยังไงต่อคะ”

          คนฟังเริ่มรู้สึกตื่นเต้น ผู้เป็นแม่จึงเล่าต่อว่า

          “แต่ภรรยาของพวกท่านคลอดลูกสาวทั้งคู่ คำสัญญาที่เคยพูดกันไว้ก็เลยถูกลืมไป จนกระทั่งมาถึงรุ่นหลาน ทั้งสองท่านก็พูดเรื่องนี้ขึ้นมาอีกครั้ง และดูเหมือนว่าคำสัญญาที่เคยพูดกันเล่น ๆ จะจริงจังมากขึ้น แต่สุดท้ายพวกท่านก็ได้หลานสาวซึ่งก็คือแม่กับคุณป้าสุวิมล ตอนนั้นคุณตาทวดเริ่มอายุมากขึ้น ครั้นจะอยู่รอจนถึงรุ่นเหลนก็เกรงว่าสังขารจะโรยราไปเสียก่อน ท่านก็เลยเขียนจดหมายเอาไว้ฉบับหนึ่ง”

          ผู้เป็นแม่ยื่นมือข้างหนึ่งไปหยิบจดหมายที่พับอยู่ในกล่องไม้มาคลี่ออกแล้วยื่นมันให้แก่บุตรสาว

          พลอยชมพูรับจดหมายมาอ่าน

          ‘ถึงทายาทของพลเอกวิบูลย์ เลิศดำรงค์  

          เมื่อเจ้าได้อ่านจดหมายฉบับนี้ ทวดคงไม่ได้อยู่ดูเจ้าเติบโตอีกต่อไปแล้ว แต่ทวดมีสิ่งหนึ่งที่อยากฝากไว้ นั่นคือเรื่องราวของมิตรภาพและคำสัญญาที่ทวดได้ให้ไว้กับเพื่อนรัก ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญที่อยากให้เจ้าได้รับรู้และพิจารณา

          ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ทวดและเพื่อนรักเคยผ่านช่วงเวลาเลวร้ายและเสี่ยงอันตรายมาด้วยกัน เพื่อนของทวดซึ่งเป็นหมอได้ช่วยชีวิตทวดขณะที่ล้มป่วยหนักจากไข้ป่า ตอนนั้นคิดว่าตัวเองคงไม่มีโอกาสรอดชีวิต แต่เพื่อนก็ยังยืนหยัดช่วยเหลืออย่างสุดความสามารถจนในที่สุดทวดก็รอดชีวิตมาได้

          ด้วยความซาบซึ้งในน้ำใจและความผูกพันที่เกิดขึ้น ทวดกับเพื่อนรักจึงได้ให้คำมั่นสัญญากันไว้ว่า หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งมีลูกชาย และอีกฝ่ายมีลูกสาวเราจะให้ทั้งสองคนแต่งงานกัน เพื่อให้สายสัมพันธ์ของสองครอบครัวยังคงอยู่ไปอีกนานแสนนาน

          อย่างไรก็ตามเมื่อเวลาผ่านไป กลับกลายเป็นว่าต่างฝ่ายต่างมีแต่บุตรสาว คำสัญญานั้นจึงไม่สามารถเป็นจริงได้ในรุ่นของพวกเรา แม้คำสัญญายังไม่อาจเป็นจริงได้ แต่สิ่งนั้นก็ยังคงอยู่ในหัวใจของทวดเสมอ

          วันนี้ทวดอยากฝากคำสัญญานี้ไว้กับเจ้า หากมีโอกาสและเวลาที่เหมาะสม ทวดอยากให้เจ้ารักษาความสัมพันธ์อันงดงามนี้ต่อไป ไม่ใช่เพียงเพื่อรักษาสัญญาเก่า แต่เพื่อมิตรภาพ ความเชื่อใจ และคุณค่าที่สองครอบครัวของเราได้ร่วมสร้างกันมา

          ทวดไม่ได้ต้องการบังคับเจ้า แต่อยากให้เจ้าเปิดใจมองว่าสิ่งนี้เป็นโอกาสที่จะได้สร้างความสัมพันธ์อันดี และเป็นสิ่งนำมาซึ่งความสุขในชีวิตของเจ้าเอง

          จงใช้หัวใจของเจ้าในการตัดสินใจ จำไว้ว่าความรัก ความเชื่อใจและคำมั่นสัญญาคือรากฐานของชีวิตที่งดงาม

          ด้วยรักและหวังดีเสมอ

          พลเอกวิบูลย์ เลิศดำรงค์’

          หลังอ่านเนื้อความในจดหมายพลอยชมพูรู้สึกกลืนไม่เข้าคายไม่ออก แม้อยากคัดค้านความคิดล้าหลังของคุณตาทวด แต่กลับเข้าใจแก่นความรู้สึกของผู้เขียนจดหมายเป็นอย่างดี มิตรภาพและความผูกพันที่ท่านมีต่อเพื่อนรักช่างน่าซาบซึ้งนัก

          “นะพลอย แม่ขออีกแค่ครั้งเดียว ทำตามเจตนารมณ์ของคุณตาทวด ถ้าครั้งนี้พี่เขาเบี้ยวนัด แม่จะไม่พูดเรื่องนี้อีกเลย”

          คนฟังทำหน้าห่อเหี่ยว แต่อีกแค่ครั้งเดียวถ้าเขาเบี้ยวนัดอีก ทุกอย่างก็ถือว่าจบสิ้น

          “ครั้งเดียวจริง ๆ นะคะ” น้ำเสียงอ่อนลง

          “จ้ะ”

          รอยยิ้มอย่างดีใจผุดขึ้นตรงริมฝีปากของมารดา

          “ก็ได้ค่ะ แต่อาทิตย์นี้พลอยไม่ว่างนะคะ ถ้าแม่จะนัดกับป้าสุวิมลก็ขอเป็นอาทิตย์หน้าละกัน”

          พูดจบก็ถือรูปถ่ายพร้อมจดหมายของคุณตาทวดเดินไปทางหน้าบ้านซึ่งเป็นเรือนกระจก ตรงนั้นมีเก้าอี้ชิงช้าสำหรับนั่งเล่น วันหยุดอยู่บ้านเธอมักมาขลุกตัวอยู่ที่นี่เป็นประจำ

          พลอยชมพูนั่งมองผู้ชายสองคนในรูปถ่ายขาวดำ ซึ่งหนึ่งในนั้นคือคุณตาทวดของเธอ ส่วนอีกคนหนึ่งคือเพื่อนรักของท่าน คนที่ผู้เป็นแม่เพิ่งจะเล่าเรื่องราวให้ฟัง หญิงสาวพลิกดูด้านหลังรูปถ่าย พบว่ามีข้อความที่เขียนด้วยหมึกจาง ๆ

          ‘หม่อมหลวงอนิรุต สวัสดิพงษ์’

          “หล่อนะเนี่ย”

          เธอพูดพึมพำขณะจ้องมองรูปถ่าย