ซามูเอล แอล. แจ็กสัน มีบทสัมภาษณ์เกี่ยวกับการทำงานอย่างไร?

เจสันบอร์นสำหรับฉันคือภาพจำที่มากับแมตต์ เดม่อน—คนนั้นที่ทำให้ตัวละครจากหน้าเลื่อนของโรเบิร์ต ลัดลัมกลายเป็นหน้าจอแอ็กชันสมัยใหม่ได้สำเร็จ ฉันชอบวิธีที่เขาเล่นบทเงียบๆ แต่เต็มไปด้วยพลังในฉากบู๊ ฉากไล่ล่ารถและการต่อสู้ตัวต่อตัวใน 'The Bourne Supremacy' กับ 'The Bourne Ultimatum' รวมถึงการกลับมาของเขาใน 'Jason Bourne' ทำให้เห็นพัฒนาการของตัวละครทั้งด้านร่างกายและจิตใจ ในมุมมองของคนดูที่เติบโตมากับหนังแอ็กชัน ฉันรู้สึกว่าแมตต์ เดม่อนเป็นคนที่นิยามภาพลักษณ์เจสันบอร์นไว้ชัดเจน—ความเป็นนักเอาตัวรอดที่สุภาพแต่เด็ดขาด ความเกรี้ยวกราดที่ซ่อนอยู่ใต้ความสงบนั้นทำให้ทุกครั้งที่เขาเงียบ กลับน่ากลัวกว่าคำพูดหลายคำ ฉันมักจะนึกถึงการเล่นแสง เงา และคัทสั้นๆ ที่ทำให้เราเห็นทั้งความเปราะบางและความอันตรายของเขาในเวลาเดียวกัน สุดท้ายนี้ ฉันมองว่าเมื่อคนพูดถึงใครที่เล่นเจสันบอร์น คนส่วนใหญ่จะนึกถึงแมตต์ เดม่อนก่อนเสมอ เพราะเขาไม่เพียงแค่เล่นบท แต่สร้างคาแร็กเตอร์จนกลายเป็นมาตรฐานของแฟรนไชส์ และนั่นแหละทำให้ผลงานชุดนี้ยังคงถูกพูดถึงอยู่บ่อยๆ

เมื่อพูดถึงการกลับมาของ 'Jason Bourne' สิ่งที่เด่นชัดในสายตาเราเลยคือโครงเรื่องที่ยังพยายามสะสางเงื่อนงำจากอดีตมากกว่าจะเริ่มต้นใหม่ทั้งหมด การคืนชีพตัวละครด้วยการเชื่อมต่อกับเหตุการณ์ในไตรภาคต้นฉบับ มักจะทำให้ผู้ชมรู้สึกว่ามันเป็นภาคต่อมากกว่ารีบูตเพราะตัวละครหลักยังแบกรับบาดแผลเดิมและความทรงจำที่ยังมีผลต่อการตัดสินใจของเขา เห็นได้จากหลายฉากที่ดึงเอาโมเมนต์เก่าๆ กลับมาใช้เป็นแรงผลักดันให้ตัวละครเดินต่อ — นี่คือสัญญาณของงานที่อยากต่อยอดตำนาน ไม่ได้ล้างแผ่นถอนไปเริ่มใหม่ทั้งหมด ในมุมเทคนิคแล้ว การใช้ตัวแสดงเดิม เสียงจากทีมงานบางคน หรือการอ้างอิงเหตุการณ์เดิมช่วยยืนยันความต่อเนื่องมากกว่าการเป็นรีบูต ยิ่งถ้ามีกลไกเรื่องราวที่ตอบคำถามค้างคาจากภาคก่อน ๆ ก็จะยิ่งชัดว่าเป็นภาคต่อ แต่ก็มีอีกแบบหนึ่งที่มักถูกเรียกว่า 'รีบูตแบบนุ่มนวล' — คือรักษาลายนิ้วมือของแฟรนไชส์ไว้ แต่เปลี่ยนมุมมองหรือโทนให้เข้ากับยุคสมัย ตัวอย่างที่ทำได้ดีในแบบต่อยอดแทนการเริ่มใหม่คือหนังสายลับบางเรื่องที่ยังคงเคารพบรรพบุรุษของตัวละคร แม้จะปรับภาษาภาพให้ทันสมัย เช่นเดียวกับสิ่งที่เกิดขึ้นในบางแฟรนไชส์สายลับยุคใหม่ ๆ เราเองมักโอนเอียงไปทางการมองว่าเป็นภาคต่อเมื่อผู้สร้างใส่ใจเชื่อมทั้งอดีตและปัจจุบันเข้าด้วยกัน เพราะความรู้สึกถูกดึงกลับไปยังเหตุการณ์เดิมสร้างความพึงพอใจแบบแฟนเดิม ๆ มากกว่าการล้างแผ่นใหม่หมด แต่ถ้าผลงานเลือกจะตีความตัวละครใหม่จริง ๆ ก็พร้อมยอมรับว่ามันอาจให้ประสบการณ์แปลกใหม่ที่น่าสนใจเช่นกัน ไม่ว่าจะออกมาในรูปแบบไหน ก็ชอบเวลาที่หนังยังให้เกียรติรากเหง้าของตัวเองแทนการลบทิ้งจนหมดสิ้น

ฉันไม่เจอหลักฐานว่าชื่อ 'มี ด สัน' ถูกนำไปดัดแปลงเป็นภาพยนตร์หรือซีรีส์ในสเกลกว้างๆ ที่เป็นที่รู้จักในแวดวงสื่อหลัก เหตุผลแบบตรงไปตรงมาคือ การดัดแปลงงานวรรณกรรมเป็นภาพมีเกณฑ์ที่ค่อนข้างชัดเจน: ความนิยมของต้นฉบับ สิทธิ์ในการนำไปผลิต และความเป็นไปได้เชิงพาณิชย์ งานที่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักหรือเป็นงานตีพิมพ์อิสระมักจะไม่มีการลงทุนเพื่อทำเป็นซีรีส์ยาวหรือภาพยนตร์ใหญ่ เพราะต้นทุนและความเสี่ยงสูง ตัวอย่างระดับโลกที่เห็นชัดคือการแปลง 'The Lord of the Rings' หรือ 'Dune' ที่ต้องใช้ทรัพยากรมหาศาลทั้งการออกแบบ ฉาก และลิขสิทธิ์ ซึ่งต่างจากงานเล็กๆ ที่ไม่ค่อยมีแนวโน้มถูกดึงไปสู่หน้าจอ ฉันคิดว่าถ้า 'มี ด สัน' จะถูกดัดแปลงจริงๆ ทางเลือกที่เป็นไปได้มากกว่าคือเวอร์ชันอิสระหรือฟิล์มสั้นจากกลุ่มผู้สร้างอิสระ หรือนักสร้างสรรค์ท้องถิ่นที่สนใจประเด็นเฉพาะของเรื่อง มากกว่าจะเป็นสตูดิโอใหญ่ การปรับเปลี่ยนเช่นนี้มักจะมีการประกาศผ่านช่องทางท้องถิ่นหรือเทศกาลหนังอิสระก่อนจะขยายวงกว้าง ข้อสังเกตสุดท้ายคือชื่อเรื่องที่สะกดหรือเวอร์ชันภาษาอังกฤษต่างกันอาจทำให้ข้อมูลกระจัดกระจายได้ ถ้าวันหนึ่งได้เห็นการประกาศอย่างเป็นทางการก็น่าตื่นเต้นอยู่แล้ว แต่ตอนนี้มุมมองของฉันคือยังไม่มีงานดัดแปลงในระดับหลักที่ชัดเจน

ชื่อ 'มี ด สัน' ฟังดูคลุมเครือ แต่ถ้าหมายถึงหนังสั้นหรือภาพยนตร์แนวสยองขวัญ-พิธีกรรมที่คนมักพูดถึงกันบ่อย ผมมักคิดถึงเพลงประกอบจาก 'Midsommar' ซึ่งอัลบั้มเพลงประกอบอย่างเป็นทางการจะใช้ชื่อว่า 'Midsommar (Original Motion Picture Soundtrack)' แต่งโดย Bobby Krlic หรือที่รู้จักในชื่อ The Haxan Cloak ที่ทำบรรยากาศเสียงได้แปลกและลึกจนทำให้ฉากไกลออกไปจากแสงแดดยามกลางวันดูขมขื่นและไม่สบายใจ ความรู้สึกตอนฟังครั้งแรกคือเหมือนได้เดินเข้าไปในพิธีกรรมที่เงียบเชียบแต่มีแรงกดดันจากเสียงเบสและสังเคราะห์ ก้อนเสียงแปลกๆ ในแทร็กหลักทำให้ฉันอยู่กับบรรยากาศได้ยาวนาน และทำให้ภาพยนตร์ฉากงานเลี้ยงกลางวันกลายเป็นสิ่งที่หลอนไปเลย เสียงดนตรีของ Krlic นั้นไม่ได้เน้นเมโลดี้สวยหวาน แต่มันทำงานร่วมกับภาพเพื่อขับเน้นความไม่ปกติจนเข้าไปในหัวผู้ชมได้อย่างทรงพลัง

บอกเลยว่าชื่อ 'วสันตฤดู' ทำให้คนคิดไปไกลได้ง่าย — ในมุมของแฟนเก่าคนหนึ่ง ผมมองว่าเวอร์ชันภาพยนตร์/ซีรีส์ที่เห็นกันตอนนี้เป็นงานต้นฉบับ ไม่ได้ดัดแปลงจากมังงะหรือนิยายเล่มไหนล่วงหน้า ในเครดิตของผมจะสังเกตชัดว่ามีคำว่า 'original' หรือมีชื่อผู้สร้างที่รับผิดชอบเนื้อเรื่องโดยตรง ซึ่งบ่งชี้ว่าทีมสร้างวางโครงเรื่องขึ้นมาสำหรับสื่อที่ออกมาเป็นหลักก่อน ยิ่งพอเทียบกับกรณีของผลงานที่ถูกดัดแปลงอย่าง 'Your Name' ที่เป็นภาพยนตร์แล้วมีนิยายตามมาโดยเป็นการขยายความ ไทป์ของงานก็ให้ความรู้สึกแตกต่างกัน — งานต้นฉบับมักจะพุ่งตรงไปหาแนวทางภาพและจังหวะการตัดต่อ ในขณะที่นิยายที่ตามมามักจะขยายรายละเอียดภายในตัวละครหรือโลกรอบข้าง สิ่งที่ผมชอบคือพอทราบว่าเป็นผลงานต้นฉบับ ทำให้มองเห็นความกล้าของทีมสร้างมากขึ้น พวกเขาเลือกเดินเรื่องบางอย่างที่ถ้าดัดแปลงจากนิยายแล้วอาจโดนจำกัด ผมเลยรู้สึกว่าเสน่ห์ของ 'วสันตฤดู' มาจากการที่มันเกิดขึ้นตรงนั้นเลย เป็นภาพและอารมณ์ที่ถ่ายทอดออกมาจากแนวคิดต้นฉบับ ไม่ใช่การแปลจากสื่ออื่น ๆ

บอกตามตรง ฉากไล่ล่าใน 'เจสัน บอร์น' ให้ความรู้สึกแตกต่างจากหนังบู๊ทั่วไปเพราะมันตั้งใจทำให้ผู้ชมรู้สึกร่วมอยู่ในความสับสนและความเร่งรีบ ไม่ได้หวือหวาด้วยเอฟเฟกต์ CGI ที่ชัดเจน แต่เน้นเทคนิคถ่ายทำและออกแบบเสียงที่ทำงานร่วมกันเพื่อสร้างความสมจริง สไตล์การถ่ายเป็นแบบกล้องถือมือ (handheld) ที่สั่นเล็กน้อย มีการใช้เลนส์มุมกว้างและการจัดเฟรมติดตัวนักแสดงแบบใกล้ชิด ทำให้การเคลื่อนไหวของตัวละครกับกล้องกลายเป็นส่วนหนึ่งของการเล่าเรื่อง แทนที่จะเป็นมุมมองห่าง ๆ จากที่ผู้ชมดูเหตุการณ์อย่างอิสระ กล้องจะไล่ตาม เข้าใกล้หน้าตา ลมหายใจ และการเหยียบย่ำ เหล่านี้ช่วยสร้างความตึงเครียดแบบทันทีทันใด การถ่ายด้วยกล้องหลายตัวพร้อมกันในฉากเดียวเป็นอีกเทคนิคสำคัญ เพื่อนำมาประกอบเป็นการตัดต่อที่ดูต่อเนื่องแต่ก็มีความกระชาก คือไม่ได้พยายามให้ทุกช็อตเรียบร้อยตามแกนเดียว แต่เลือกมุมที่ต่างกันซ้อนกันไปเพื่อให้รู้สึกว่าสถานการณ์เอาแน่เอานอนไม่ได้ การใช้ช็อตยาวในบางช่วงผสานกับการตัดเร็วในจังหวะสำคัญ ทำให้จังหวะการไล่ล่ามีทั้งช่วงที่ผู้ชมได้ยืดหายใจและช่วงที่ต้องจับจ้องอย่างไม่ปล่อย อีกอย่างที่เด่นชัดคือการถ่ายในสถานที่จริง ไม่ใช่สตูดิโอ ถนน ตลาด สถานีรถไฟหรือซอยแคบ ๆ ที่มีคนพลุกพล่านถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของฉาก ทำให้เกิดการชนกระทบระหว่างตัวละครกับสิ่งแวดล้อมจริง ๆ เช่น โต๊ะ ส่วนของร้านค้า หรือคนที่เดินผ่าน เป็นสิ่งที่ช่วยเพิ่มองค์ประกอบของความจริงจังและอันตรายแบบไม่ทันตั้งตัว การออกแบบเสียงในฉากไล่ล่ายังเป็นตัวแปรเด็ดสุด เสียงหายใจ เสียงฝีเท้า การกระแทก เสียงรถ เสียงกระจกแตก ถูกผสมอย่างหนักแน่นเพื่อให้รู้สึกเหมือนเรายืนอยู่ในเหตุการณ์จริงมากกว่าการฟังซาวด์เอฟเฟกต์ที่ชัดเจนเหลือเกิน การลดดนตรีประกอบในช่วงไล่ล่าหรือใช้ดนตรีเพียงเสี้ยวนาทีช่วยเปิดพื้นที่ให้เสียงในสนามรบตัวจริงขับเคลื่อนอารมณ์ เสริมด้วยสตันต์ที่ทำจริงมากกว่า CGI ทำให้การชนและทะเลาะวิวาทมีแรงกระแทกที่จับต้องได้ กล้องมักจะอยู่ใกล้จนเห็นรอยฟกช้ำ เหงื่อ และการกระชากของเสื้อผ้า สิ่งเหล่านี้ทำให้การไล่ล่าไม่น่าเชื่อถือแบบปลอม ๆ แต่รู้สึกปะทะกับร่างกายของตัวละคร ในมุมมองของคนดูที่ชื่นชอบสไตล์การเล่าเรื่องแบบเรียลิสติก การรวมกันของกล้องถือมือ มุมกล้องใกล้ ๆ การใช้สถานที่จริง การตัดต่อจังหวะฉับไว และการออกแบบเสียงแบบตัดตรง คือของขวัญที่ทำให้ฉากไล่ล่าใน 'เจสัน บอร์น' ยืนหนึ่ง มันไม่ใช่แค่เห็นการกระโดดหรือหลบหลีก แต่คือการรู้สึกว่าตัวเองหายใจร่วมกับตัวละคร เสร็จฉากแล้วยังรู้สึกใจเต้นอยู่ไม่น้อย นี่แหละที่ทำให้ฉันยังชอบกลับไปดูซ้ำแล้วซ้ำเล่า

แฟนหนังบู๊สไตล์เก่าคนหนึ่งจะบอกว่า วิธีที่ปลอดภัยที่สุดในการดูหนังชุด 'เจสัน บอร์น' แบบครบ ๆ ในไทยคือเลือกจากสองทางหลักที่ผมชอบใช้: ซื้อ/เช่าดิจิทัลกับเก็บแผ่นฟิสิคอลไว้ในคอลเลกชันส่วนตัว เสน่ห์ของแผ่นบลูเรย์หรือดีวีดีสำหรับผมอยู่ที่ภาพคมชัด เสียง และฟีเจอร์พิเศษที่มักมีฉากเบื้องหลัง คอมเมนทารี และฟุตเทจเก่า ๆ ของการถ่ายทำ ถ้าต้องการของครบทั้ง 'The Bourne Identity', 'The Bourne Supremacy', 'The Bourne Ultimatum', 'The Bourne Legacy' และ 'Jason Bourne' การสอยบ็อกซ์เซ็ตบลูเรย์จากร้านค้าออนไลน์ในไทยอย่าง Shopee หรือ Lazada หรือตามร้านขายแผ่นเฉพาะทางคือทางเลือกที่ชัดเจน นอกจากนี้การซื้อแผ่นยังเหมาะกับคนที่ชอบย้อนดูฉากไล่ล่าหรือฟังคอมเมนตารีซ้ำ ๆ ทางเลือกที่สะดวกกว่าและใช้กันแพร่หลายคือการเช่าหรือซื้อแบบดิจิทัลผ่านร้านหนังออนไลน์ เช่น 'Apple TV' (iTunes), 'Google Play/YouTube Movies' หรือสโตร์ของ 'Prime Video' ซึ่งในไทยมักมีให้เช่า/ซื้อแยกเรื่อง ส่วนแพลตฟอร์มสตรีมมิ่งแบบสมัครสมาชิกบางครั้งก็จะนำเข้ามาเป็นช่วง ๆ ดังนั้นหากอยากดูทันทีและครบจบในคืนเดียว ระบบเช่าดิจิทัลมักจะตอบโจทย์ได้เร็วกว่า การตัดสินใจของผมมักขึ้นกับว่าครั้งนี้อยากดูคุณภาพสูงเก็บไว้ดูซ้ำหรือแค่อยากฟังเสียงเพลงประกอบและความมันของฉากไล่ล่า ถ้าเป็นคืนรีแล็กซ์ผมมักเลือกสตรีมแบบซื้อขาดหรือเช่าไว้ แต่ถาตั้งใจจะสะสม ฉบับบลูเรย์จะทำให้ผมยิ้มทุกครั้งเวลาจัดเข้าชั้นหนังสือ

การ์ตูน 'สัน' เป็นผลงานที่สร้างความประทับใจให้กับแฟนการ์ตูนไทยหลายคนอย่างมาก เรื่องราวของเด็กชายที่ต้องใช้ชีวิตในโลกที่มีทั้งความกลัวและความหวังสะท้อนให้เห็นถึงจิตใจมนุษย์ที่ซับซ้อนได้อย่างลึกซึ้ง ศิลปะของ 'สัน' มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวด้วยลายเส้นที่ดูหยาบแต่เต็มไปด้วยพลัง อารมณ์ของตัวละครแต่ละตัวถูกถ่ายทอดผ่านสีหน้าและท่าทางที่คมชัด แม้จะไม่ใช่การ์ตูนสีสันสดใส แต่กลับสื่อความรู้สึกได้อย่างสมจริงและน่าประทับใจ ฉากต่อสู้ที่ดุดันและฉากเงียบเหงาที่สะท้อนความโดดเดี่ยวของตัวเอกถูกเล่าได้อย่างสมดุล