Maraming aral ang mababakas sa mga maikling kwento sa Filipino, at kung tutuusin, halos bawat kwento ay nagdadala ng aral na maaari nating dalhin sa ating pang-araw-araw na buhay. Halimbawa, sa kwentong 'Ang Alchemist', ating natutunan ang kahalagahan ng pagsunod sa ating mga pangarap at ang hindi matitinag na pananampalataya sa sarili. Minsan sa buhay, maraming pagsubok ang dumarating, ngunit ang tunay na dapat tandaan ay ang proseso ng paglalakbay patungo sa ating mga mithiin. Hindi lamang ito nagbibigay ng inspirasyon, kundi nagtuturo rin ito ng katatagan at pasensya.
Dapat ring isaalang-alang ang kwento ni 'Buwan at Barlaan' na nakatuon sa pagpapahalaga sa pamilya at kultura. Sa bawat pagsasalin ng kwentong ito, naiintindihan natin ang kahalagahan ng ating mga ugat at tradisyon. Ang mga kwentong ito ay nag-uudyok sa atin na pahalagahan ang ating mga ninuno at mga aral na kanilang iniwan, na maaaring hindi natin nakikita sa araw-araw na takbo ng buhay. Ang mga moral na like ay nagiging gabay natin sa mga tamang desisyon sa hinaharap.
Isang napaka-mahahalagang aral na makukuha sa mga kwentong ito ay ang pag-unawa sa kahalagahan ng pagkakaibigan at pagtutulungan. Sa 'Ang Pagsasaka ni Mang Juan', makikita ang bayanihan at kung paanong ang sama-samang tulong ay nagiging susi sa tagumpay ng isang komunidad. Ang mga simpleng kwentong ito, kahit na maikli, ay puno ng damdamin at impormasyon na mahalaga sa social dynamics ng ating lipunan. Kaya, sa susunod na suriin natin ang mga maikling kwento, hindi lang dapat natin tingnan ang mga pangkaraniwang tema kundi ang mga natatanging aral na maaari nating isabuhay.
Sa kabuuan, ang mga maikling kwento sa Filipino ay hindi lamang aliw kundi may lalim na mensahe. Tila ba, sa likod ng bawat kwento, may mga pangaral na maaaring maging liwanag sa ating mga landas. Ang mga aral na ito, kung ating susundin at isasabuhay, ay tiyak na makakatulong sa ating kaunlaran bilang tao at bilang bahagi ng lipunan.